ZACHOWANIA AUTOAGRESYWNE A OBRAZ WŁASNEGO CIAŁA U KOBIET Z ZABURZENIAMI ODŻYWIANIA SIĘ

AGNIESZKA MIODUCHOWSKA-ZIENKIEWICZ

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/sp.2015.15.01.04

Abstrakt


Celem artykułu jest przybliżenie zjawiska zaburzeń odżywiania się, obrazu własnego ciała i zachowań autoagresywnych, a także próba przedstawienia zależności między tymi zmiennymi u kobiet z zaburzeniami ożywiania się. Grupę badawczą (kliniczną) w projekcje stanowiło 25 kobiet ze zdiagnozowaną anoreksją lub bulimią, grupę kontrolną zaś – 30 kobiet zdrowych. Do badań wykorzystano Kwestionariusz Ja cielesnego (Skala J-C) Beaty Miruckiej oraz Inwentarz psychologicznego syndromu agresji (IPSA-II) Zbigniewa B. Gasia. Analiza uzyskanych wyników pokazuje, że kobiety z anoreksją i bulimią, w porównaniu do kobiet zdrowych, przejawiają większe tendencje autoagresywne. Ponadto w grupie badawczej niewłaściwy wizerunek ciała istotnie koreluje z nasileniem autoagresji. Uzyskane rezultaty przedyskutowano w świetle dotychczasowych wyników badań i teorii.

Słowa kluczowe


zachowania autoagresywne; obraz własnego ciała; zaburzenia odżywiania

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Babiker, G., Arnold, L. (2003). Autoagresja. Mowa zranionego ciała. Gdańsk: GWP.

Bem, S. L. (2000). Męskość, kobiecość. O różnicach wynikających z płci. Gdańsk: GWP.

Bilikiewicz, A. (2003). Zespoły psychopatologiczne związane z zaburzeniami procesów fizjologicznych. W: A. Bilikiewicz (red.), Psychiatria (s. 383–389). Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

Bruch, H. (1962). Perceptual and conceptual disturbances in anorexia nervosa. Psychosomatic Medicine, 24, 187–194.

Brytek-Matera, A. (2008). Obraz ciała – obraz siebie. Wizerunek własnego ciała w ujęciu psychologicznym. Warszawa: Wydawnictwo Difin.

Brytek-Matera, A. (2011). Postawy wobec ciała a obraz samych siebie u kobiet z zaburzeniami odżywiania się. Badania na gruncie teorii rozbieżności Ja – Edwarda Tory Higginsa. Psychiatria Polska, 45(5), 671–682.

Burstow, B. (1992). Radical feminist therapy: Working in the context of violence. Newbury Park, CA: Sage.

Chojnacka, M., Karczewski, T. (2003). Samouszkodzenia. Kalisz: COSSW.

Cross, L. (1993). Body and self in feminine development: implications for eating disorders and delicate self-mutilation. Bulletin of the Menninger Clinic, 57(1), 41–68.

Dąbrowski, K. (red.). (1985). Zdrowie psychiczne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Eckhardt, A. (1998). Autoagresja. Warszawa: Wydawnictwo W.A.B.

Favaro, A., Santonastaso, P. (1997). Suicidality in eating disorders: Clinical and psychological correlates. Acta Psychiatrica Scandinavica, 95(6), 508–514.

Gaś, Z. B. (1987a). Agresja a osobowość w uzależnieniach. Analiza psychologiczna osób uzależnionych od narkotyków, alkoholu i nikotyny. Rzeszów: Wydawnictwo WSP.

Gaś, Z. B. (1987b). Zrewidowana wersja Inwentarza Psychologicznego Syndromu Agresji – IPSA-II. Przegląd Psychologiczny, 30(4), 1003–1016.

ICD-10 (2000). Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD-10. Opisy kliniczne i wskazówki diagnostyczne. Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych. Rewizja dziesiąta. Kraków–Warszawa: Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne „Vesalius” Instytut Psychiatrii i Neurologii.

Józefik, B. (red.). (1999). Anoreksja i bulimia psychiczna. Rozumienie i leczenie zaburzeń odżywiania się. Kraków: Wydawnictwo UJ.

Józefik, B., Pilecki, M. (1999). Obraz kliniczny zaburzeń odżywiania się. W: B. Józefik (red.), Anoreksja i bulimia psychiczna. Rozumienie i leczenie zaburzeń odżywiania się (s. 30–39). Kraków: Wydawnictwo UJ.

Kendall, P. C. (2004). Zaburzenia okresu dzieciństwa i adolescencji. Gdańsk: GWP.

Kołobo, H., Woynarowska, B. (2004). Samoocena masy ciała i odchudzanie się młodzieży w okresie dojrzewania. Przegląd Pediatryczny, 34(3/4), 196–201.

Kowalik, S. (2003). Ja-cielesne. Próba nowego spojrzenia. Polskie Forum Psychologiczne, 8(1–2), 5–29.

Kozak, A., Kozak, G. (2003). Cechy osobowości i obraz siebie pacjentek z jadłowstrętem psychicznym (anorexia nervosa). Roczniki Psychologiczne, 6, 115–129.

Kruger, D. W. (2002). Psychodynamic perspectives on body image. W: T. Pruzinsky, T. F. Cash (red.), Body image. A handbook of theory, research and clinical practice (s. 30–37). New York: The Guilford Press.

Levine, M. P., Smolak, L. (2004). Body image development in adolescence. W: T. F. Cash, T. Pruzinsky (red.), Body image. A handbook of theory, research and clinical practice (s. 74–82). London and NY: Guilford Press.

Lwow, F., Dunajska, K., Milewicz, A. (2007). Występowanie czynników ryzyka jadłowstrętu psychicznego i bulimii u 18-letnich dziewcząt. Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii, 3(3), 33–38.

Mirucka, B. (2003). Ja-cielesne fundamentem osobowości. Polskie Forum Psychologiczne, 8(1–2), 30–40.

Mirucka, B. (2005). Kwestionariusz Ja Cielesnego (Skala J-C). Przegląd Psychologiczny, 48(3), 313–329.

Paul, T., Schroederm, K., Dahme, B., Nutzinger, D. O. (2002). Self-injurious behavior in women with eating disorders. American Journal of Psychiatry, 159(3), 408–411.

Rabe-Jabłońska, J., Dunajska, A. (1997). Poglądy na temat znaczenia zniekształconego obrazu ciała dla powstawania i przebiegu zaburzeń odżywiania. Psychiatria Polska, 6, 723–738.

Radziwiłłowicz, W., Reszka, N. (2008). Zachowania autodestruktywne u dziewcząt z rozpoznaniem jadłowstrętu psychicznego. Psychiatria, 5(4), 144–155.

Rajewski, A. (2004). Zaburzenia odżywiania. W: I. Namysłowska (red.), Psychiatria dzieci i młodzieży (s. 247–265). Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

Ruuska, J., Kaltiala-Heino, R., Rantanen, P., Koivisto, A. M. (2005). Psychopathological distress predicts suicidal ideation and self-harm in adolescent eating disorder outpatients. European Child & Adolescent Psychiatry, 14(5), 276–281.

Sakson-Obada, O. (2009). Pamięć ciała. Ja cielesne w relacji przywiązania i w traumie. Warszawa: Wydawnictwo Difin.

Sansone, R. A., Levitt, J. L. (2002). Self-harm behaviors among those with eating disorders: An overview. Eating Disorders, 10, 205–213.

Striegel-Moore, R., Franko, D. (2002). Body image issues among girls and women. W: T. Cash, T. Pruzinsky (red.), Body image. A handbook of theory research and clinical practice (s. 183–191). New York, London: The Guilford Press.

Tokarski, J. (1980). Słownik wyrazów obcych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Veldon, E. (1996). Perversions in men and women. British Journal of Psychotherapy, 14(4), 480–486.

Wciórka, J. (red.). (2008). Kryteria diagnostyczne według DSM-IV-TR. Wydane przez American Psychiatric Association. Wrocław: Elsevier Urban & Partner, wyd. 1.

Wojtyła, A., Biliński, P., Bojar, I., Wojtyła, C. (2011). Zaburzenia odżywiania u polskich gimnazjalistów. Problemy Higieny i Epidemiologii, 92(2), 343–350.

Wolska, M. (1999). Cechy indywidualne pacjentów z zaburzeniami odżywiania się. W: B. Józefik (red.), Anoreksja i bulimia psychiczna (s. 63–68). Kraków: Wydawnictwo UJ.

Wycisk, J. (2003). Doświadczanie własnej cielesności u kobiet i mężczyzn w kontekście zachowań autodestruktywnych. Polskie Forum Psychologiczne, 8(1–2), 69–77.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.