Secondhand smoke exposure at home in a representative sample of adults in Poland in 2024: A cross-sectional survey

Mateusz Jankowski

doi:10.21697/ejhp.0106.04

Opublikowane: 2025-06-28

Tom 4 Nr 1 (2025)

Narażenie na bierne palenie w domu w reprezentatywnej próbie osób dorosłych w Polsce w 2024 roku: Badanie przekrojowe

Mateusz Jankowski

European Journal of Health Policy, Humanization of Care and Medical Ethics

Dział: Articles

https://doi.org/10.21697/ejhp.0106.04

Abstrakt

Bierne palenie (SHS) to dym wytwarzany podczas spalania wyrobów tytoniowych, takich jak papierosy; SHS jest szkodliwy dla zdrowia. Niniejsze badanie ocenia narażenie na bierne palenie w domu w reprezentatywnej próbie dorosłych w Polsce i identyfikuje czynniki związane z narażeniem na bierne palenie w domu. Badanie opiera się na danych z ogólnopolskiego badania przekrojowego (luty 2024 r.). Samodzielnie zgłaszane narażenie na SHS w domu oceniano za pomocą kwestionariusza. Badana populacja składała się z 1080 dorosłych w wieku 18 lat i starszych, z których 36,2% paliło papierosy lub używało e-papierosów lub podgrzewanego tytoniu w ciągu ostatnich 30 dni. Narażenie na bierne palenie w domu zadeklarowało 25,1% wszystkich respondentów, w tym 41,2% wśród palaczy i 16,0% wśród osób niepalących. Wśród wszystkich respondentów czynnikami istotnie związanymi z wyższym prawdopodobieństwem narażenia na bierne palenie
w domu były: mieszkanie na wsi (OR: 1,84, 95%CI: 1,07-3,17, p=0,03), posiadanie trzech lub więcej członków gospodarstwa domowego (OR: 2,63, 95%CI: 1. 37-5,06, p=0,004), zły status ekonomiczny (OR: 1,68, 95%CI: 1,03-2,72, p=0,04), palenie papierosów (OR: 2,26, 95%CI: 1,62-3,16, p<0,001) oraz używanie e-papierosów lub podgrzewanych wyrobów tytoniowych (OR: 2,18, 95%CI: 1,49-3,20, p<0,001). Wśród osób niepalących (n=689) czynnikami istotnie związanymi z narażeniem na bierne palenie w domu były mieszkanie na obszarach wiejskich (OR: 2,35, 95%CI: 1,10-5,02, p=0,03) i posiadanie trzech lub więcej członków gospodarstwa domowego (OR: 2,42, 95%CI: 1,01-5,81, p=0,04). Badanie to wykazało, że narażenie na SHS w domu pozostaje istotnym problemem zdrowia publicznego w Polsce.

Słowa kluczowe:

bierne palenie, ekspozycja, dym tytoniowy, polityka antynikotynowa

Pobierz pliki

pdf (English)

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Carreras, G., Lugo, A., Gallus, S., Cortini, B., Fernández, E., López, M. J., Soriano, J. B., López-Nicolás, A., Semple, S., Gorini, G., & TackSHS Project Investigators. (2019). Burden of Disease Attributable to Second-Hand Smoke Exposure: A Systematic Review. Preventive Medicine, 129, 105833. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ypmed.2019.105833
Google Scholar

Flor, L. S., Anderson, J. A., Ahmad, N., Aravkin, A., Carr, S., Dai, X., Gil, G. F ., Hay, S. I., Malloy, M. J., Mc-Laughlin, S. A., Mullany, E. C., Murray, C. J. L ., O’Connell, E. M., Okereke, C., Sorensen, R. J. D., Whisnant, J., Zheng, P., & Gakidou, E. (2024). Health Effects Associated With Exposure to Secondhand Smoke: A Burden of Proof Study. Nature Medicine, 30(1), 149–167. DOI: https://doi.org/10.1038/s41591-023-02743-4
Google Scholar

Grudziąż-Sękowska, J., Sękowski, K. B., Grześczyk-Nojszewska, Z., Sierpiński, R., Ostrowski, J., Pinkas, J., & Jankowski, M. (2024). Public Support for New Tobacco Control Measures in Poland: A Cross-Sectional Survey 2024. Tobacco Prevention & Cessation, 10. doi: 10.18332/tpc/196135 DOI: https://doi.org/10.18332/tpc/196135
Google Scholar

Jankowski, M., Grudziąż-Sękowska, J., Kamińska, A., Sękowski, K., Wrześniewska-Wal, I., Moczeniat, G., Gujski, M., Kaleta, D., Ostrowski, J., & Pinkas, J. (2024). A 2024 Nationwide Cross-Sectional Survey to Assess the Prevalence of Cigarette Smoking, E-Cigarette Use and Heated Tobacco Use DOI: https://doi.org/10.13075/ijomeh.1896.02402
Google Scholar

in Poland. International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health, 37(3), 271–286.
Google Scholar

Jankowski, M., Pinkas, J., Zgliczyński, W. S., Kaleta, D., Wierzba, W., Gujski, M., & Rees, V. W . (2020). Voluntary Smoke-Free Home Rules and Exposure to Secondhand Smoke in Poland: A National Cross-Sectional Survey. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(20), 7502. DOI: https://doi.org/10.3390/ijerph17207502
Google Scholar

Jankowski, M., Rees, V., Zgliczyński, W. S., Kaleta, D., Gujski, M., & Pinkas, J. (2020). Self-Reported Secondhand Smoke Exposure Following the Adoption of a National Smoke-Free Policy in Poland: Analysis of Serial, Cross-Sectional, Representative Surveys, 2009–2019. BMJ Open, 10(9),
Google Scholar

e039918. Secondhand smoke exposure at home in a represen tative sample of adults in Poland:Analysis of Serial, Cross-Sectional, Representative Surveys, 2009–2019. BMJ Open, 10(9),e039918. DOI: https://doi.org/10.1136/bmjopen-2020-039918
Google Scholar

Lee, J. W ., Yang, W., Kim, Y. S., Kim, Y., Yoo, H. S., & Kang, H. T . (2022). Exposure to Secondhand Smoke and a T obacco-Specific Carcinogen in Non-Smokers. Korean Journal of Family Medicine, 43(2), 117–124. DOI: https://doi.org/10.4082/kjfm.21.0073
Google Scholar

Mbulo, L., Palipudi, K. M., Andes, L., Morton, J., Bashir, R., Fouad, H., Ramanandraibe, N., Caixeta, R., Dias, R. C., Wijnhoven, T. M., Kashiwabara, M., Sinha, D. N., Tursan d’Espaignet, E., & GATS Collaborative Group. (2016). Secondhand Smoke Exposure at Gome Among One Billion Children
Google Scholar

in 21 Countries: Findings From the Global Adult Tobacco Survey (GATS). Tobacco Control, 25(e2), e95–e100. DOI: https://doi.org/10.1136/tobaccocontrol-2015-052693
Google Scholar

Milcarz, M., Polanska, K., Bak-Romaniszyn, L., & Kaleta, D. (2018). Tobacco Health Risk Awareness Among Socially Disadvantaged People: A Crucial Tool for Smoking Cessation. International Journal of Environmental Research and Public Health, 15(10), 2244. DOI: https://doi.org/10.3390/ijerph15102244
Google Scholar

Okoli, C. T . & Kodet, J. (2015). A Systematic Review of Secondhand Tobacco Smoke Exposure and Smoking Behaviors: Smoking Status, Susceptibility, Initiation, Dependence, and Cessation. Addictive Behaviors, 47, 22–32. DOI: https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2015.03.018
Google Scholar

Ostrowska, A., Pinkas, J., Giermaziak, W., Wierzba, W., Gujski, M., & Jankowski, M. (2023). Smoke-Free Homes in Poland During the COVID-19 Pandemic: A Nationwide Cross-Sectional Survey. International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health, 36(1), 84–95. DOI: https://doi.org/10.13075/ijomeh.1896.02002
Google Scholar

Possenti, I., Gallus, S., Lugo, A., López, A. M., Carreras, G., Fernández-Megina, R., González-Marrón, A., Gorini, G., Koprivnikar, H., Papachristou, E., Lambrou, A., Schoretsaniti, S., Pénzes, M., Carnicer-Pont, D., & Fernandez, E. (2024). Best Practices for Secondhand Smoke and Secondhand
Google Scholar

Aerosol Protection and Evidence Supporting the Expansion of Smoke- and Aerosol-Free Environments: Recommendations From the 2nd Joint Action on T obacco Control. Tobacco Prevention & Cessation, 10. doi: 10.18332/tpc/193147 DOI: https://doi.org/10.18332/tpc/193147
Google Scholar

Štěpánek, L., Ševčíková, J., Horáková, D., Patel, M. S., & Durďáková, R. (2022). Public Health Burden of Secondhand Smoking: Case Reports of L ung Cancer and a L iterature Review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(20), 13152. DOI: https://doi.org/10.3390/ijerph192013152
Google Scholar

Vander Weg, M. W ., Cunningham, C. L ., Howren, M. B., & Cai, X. (2021). Tobacco Use and Exposure in Rural Areas: Findings From the Behavioral Risk Factor Surveillance System. Addictive Behaviors, 36(3), 231–236. DOI: https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2010.11.005
Google Scholar