Nowoczesna tożsamość narodowa budowana na zeświecczonej tradycji religijnej (przypadek czeski)

Radosław Zenderowski

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/csp.2018.22.1.13

Abstrakt


Celem niniejszego artykułu jest ukazanie fenomenu gwałtownego spadku w krótkim czasie religijności narodu czeskiego, który stanowi – zdaniem autora – odosobniony przypadek w Europie Środkowo-Wschodniej. Autor tekstu analizując to zjawisko w szczególności zwraca uwagę na zlaicyzowaną tradycję husycką i tradycje czeskiego antykatolicyzmu, które miały i nadal mają istotne znaczenie w procesie kształtowania czeskiej tożsamości narodowej.


Słowa kluczowe


Republika Czeska; laicyzm; antykatolicyzm; husytyzm; tożsamość narodowa; religia

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bobrownicka M. (2003), Pogranicza w centrum Europy. Slavica, Kraków.

Český statistický úřad, Náboženské vyznání obyvatelstva, http://www.czso.cz/

csu/2003edicniplan.nsf/p/4110-03.

Český statistický úřad, Náboženská víra obyvatel podle výsledků Sčítání Lidu, Praha 2014

(www.czso.cz).

Chlebowczyk J. (1975), Procesy narodowotwórcze we wschodniej Europie Środkowej w dobie kapitalizmu, Warszawa–Kraków.

Derdowska J. (2006), Praskie przemiany. Sacrum i desakralizacja przestrzeni miejskiej Pragi, Kraków.

Ducreux M. E. (2000), Tożsamość Czechów – pomiędzy katolicyzmem a protestantyzmem, w: Historia Europy Środkowo-Wschodniej, t. 2, Kłoczowski J. (red.), Lublin.

Fasora L., Hanuš J., Malíř J. (red.) (2007), Sekularizace českých zemí v letech 1848–1914, Brno.

Froese P. (2005), Secular Czechs and Devout Slovaks: Explaining Religious Differences, „Review of Religious Research” nr 3.

Hora P. (2008), Kde kdysi stával mariánský sloup, „Acta Universitatis Palackianae Olomucensis Facultas Philosophica. Moravica” nr 6.

Jareš J. (1995), Je otázka česká otázkou náboženskou?, w: Spor o smysl českých dějin 1895–1938, oprac. Havelka M., Praha.

Judson P. M., Rozenblit M. L. (2005), Constructing Nationalities in East Central Europe, Oxford.

Křen J. (1992), Czech Historiography at a Turning-point, „East European Politics & Societies” nr 6.

Malia M. (2008), Lokomotywy historii. Zwroty w dziejach i kształtowanie nowoczesnego świata, przeł. Grabska-Ryńska M., Warszawa.

Nawrocki W. (2000), „Kwestia czeska”: tożsamość narodowa, literatura i polityka. Szkice i uwagi, Piotrków Trybunalski.

Nemec L. (1955), Church and State in Czechoslovakia, New York.

Paces C. J. (1999), „The Czech Nation Must Be Catholic!”. An Alternative Version of Czech Nationalism During the First Republic, „Nationalities Papers” nr 3.

Patočka J. (1997), Kim są Czesi?, Kraków.

Prinz F. (1994), Religia i naród jako dialektyka realno-historyczna: Civitas christiana na przykładzie krajów czeskich w średniowieczu i czasach nowożytnych, w: Europa jutra.

Europejski rynek wewnętrzny jako zadanie kulturalne i gospodarcze, Koslowski P. (red.), Lublin.

Radl O. (1944), Development of Czechoslovak Nationalism, „The Annals of the American of Political and Social Science” nr 61.

Rataj J. (1999), Politické proměny symboliky svatováclavské tradice a tradice 28. října v moderních československých a českých dějinách, w: Spory o dějiny. Sborník kritických

textů II, Praha.

Seidlová A. (2001), Česká národní identita, Tisková zpráva, Centrum pro veřejného mínění, Naše společnost.

Šmahel F. (1968), Sváz víry a „jazyka” v husitských Čechách, „Dějiny a součásnost” nr 8.

Suda Z. L. (2001), The Curious Side of Modern Czech Nationalism, „Czech Sociological Review” nr 2.

Wandycz P. S. (2003), Cena wolności. Historia Europy Środkowo-Wschodniej od średniowiecza do współczesności, Kraków.

Wandycz P. S. (2002), Mity, stereotypy i kompleksy w dziejach Europy Środkowo-Wschodniej, w: Europa Środkowa – nowy wymiar dziedzictwa, Purchla J. (red.), Kraków.

Wingfield N. M. (2000), The Politics of Memory: Constructing National Identity in the Czech Lands, 1945 to 1948, „East European Politics & Societies” nr 14.

Woolfolk A. (1994), Introduction, w: Constructive Sociological Theory: The Forgotten Legacy of Thomas G. Masaryk, Woolfolk A., Imber J. (red.), New Brunswick.

Zenderowski R. (2011), Religia a tożsamość narodowa i nacjonalizm w Europie Środkowo-Wschodniej. Między etnicyzacją religii a sakralizacją etnosu (narodu), Wyd.

Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.