Postrzeganie roli i kompetencji socjoterapeuty przez studentów psychologii: badanie jakościowe

Katarzyna Nosek-Kozłowska

doi:10.21852/sem.1899

Opublikowane: 13.09.2026

Postrzeganie roli i kompetencji socjoterapeuty przez studentów psychologii: badanie jakościowe

Katarzyna Nosek-Kozłowska

Seminare. Poszukiwania naukowe

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.21852/sem.1899

Abstrakt

Celem badania jest analiza sposobu, w jaki studenci psychologii postrzegają rolę, kwalifikacje i kompetencje socjoterapeuty. Analiza koncentruje się na kompetencjach zawodowych, interpersonalnych, osobowych i etycznych uznawanych za istotne dla skutecznej praktyki socjoterapeutycznej oraz przygotowania zawodowego. W badaniu jakościowym uczestniczyło 32 studentów IV roku psychologii w wieku 22–25 lat. Materiał zebrano za pomocą wywiadów i poddano go analizie jakościowej treści, identyfikując powtarzające się wątki i kategorie tematyczne. Wyniki wskazują, że badani postrzegają kompetencje socjoterapeuty jako wielowymiarowe. Obok formalnych kwalifikacji i wiedzy specjalistycznej podkreślają znaczenie kompetencji interpersonalnych, zwłaszcza umiejętności budowania relacji, empatii, aktywnego słuchania i skutecznej komunikacji, a także dojrzałości emocjonalnej, samoświadomości i autentyczności. Za istotne uznają również kompetencje związane z prowadzeniem grupy, w tym zarządzaniem dynamiką grupową i stawianiem odpowiednich granic, oraz odpowiedzialność etyczną i zaangażowanie zawodowe. Wyniki wskazują, że studenci psychologii postrzegają socjoterapeutę jako specjalistę, którego skuteczność zależy od integracji wiedzy specjalistycznej z kompetencjami interpersonalnymi, osobowymi, związanymi z prowadzeniem grupy oraz kompetencjami etycznymi.

Słowa kluczowe:

socjoterapia, kompetencje socjoterapeuty, studenci psychologii, kompetencje interpersonalne, prowadzenie grupy, jakościowa analiza treści

Pobierz pliki

PDF (English)

Zasady cytowania

Nosek-Kozłowska, K. (2026). Postrzeganie roli i kompetencji socjoterapeuty przez studentów psychologii: badanie jakościowe. Seminare. Poszukiwania Naukowe, (Online First). https://doi.org/10.21852/sem.1899

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Bergman, Joel. 1985. Fishing for Barracuda. Norton.
Google Scholar

Beutler, Larry E. 1983. Eclectic Psychotherapy: A Systematic Approach. Pergamon Press.
Google Scholar

Carkhuff, Robert, and Bernard Berenson. 1977. Beyond Counseling and Psychotherapy. 2nd ed. Holt, Rinehart and Winston.
Google Scholar

Decker, Robert J. 1988. Effective Psychotherapy: The Silent Dialogue. Hemisphere.
Google Scholar

Grudziewska, Ewa. 2015. Socjoterapia w pracy z dziećmi i młodzieżą. Programy zajęć. Część 1 [Sociotherapy in Work with Children and Adolescents: Session Programmes. Part 1]. Difin.
Google Scholar

Guzowska, Ewa. 2016. “Dylematy moralne terapeuty uzależnień [Moral Dilemmas of an Addiction Therapist].” Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze 8: 31–36.
Google Scholar

Jagieła, Jarosław. 2007. Socjoterapia w szkole. Krótki poradnik psychologiczny [Sociotherapy at School: A Short Psychological Guide]. Rubikon.
Google Scholar

Jankowiak, Barbara, and Emilia Soroko. 2014. “Socjoterapia jako forma pomocy psychopedagogicznej [Sociotherapy as a Form of Psychopedagogical Assistance].” In Socjoterapia jako forma pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Teoria i praktyka [Sociotherapy as a Form of Psychological and Pedagogical Assistance: Theory and Practice], edited by Barbara Jankowiak, 33–58. Wydawnictwo Naukowe UAM.
Google Scholar

Jastrzębski, Andrzej. 2009. “Czy człowiek może się zmienić? Kilka refleksji na temat skuteczności psychoterapii [Can a Person Change? Some Reflections on the Effectiveness of Psychotherapy].” In Odrodzenie człowieczeństwa. Ludzkie transformacje [The Rebirth of Humanity: Human Transformations], edited by Halina Romanowska-Łakomy, 31–40. Eneteia.
Google Scholar

John-Borys, Maria. 2005. “Socjoterapia – jak zachodzi zmiana zachowania? [Sociotherapy: How Does Behavioural Change Occur?].” In Diagnoza, profilaktyka, socjoterapia w teorii i praktyce pedagogicznej [Diagnosis, Prevention and Sociotherapy in Pedagogical Theory and Practice], edited by Maria Deptuła, 347–358. Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
Google Scholar

Kottler, Jeffrey. 1991. Skuteczny terapeuta [The Effective Therapist]. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Google Scholar

Mayntz, Renate, Kurt Holm, and Peter Hübner. 1985. Wprowadzenie do metod socjologii empirycznej [Introduction to the Methods of Empirical Sociology]. Translated by Wanda Lipnik. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Google Scholar

Pilch, Tadeusz, and Teresa Bauman. 2010. Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe [Principles of Educational Research: Quantitative and Qualitative Strategies]. 3rd rev. and expanded ed. Wydawnictwo Akademickie “Żak”.
Google Scholar

Reber, Arthur S. 2000. Słownik psychologii [Dictionary of Psychology]. Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Google Scholar

Rozłucka, Alina Zofia. 2022. Teoria, socjoterapia, praktyka [Theory, Sociotherapy, Practice]. Bookpress.eu.
Google Scholar

Rubaj, Marzena. 2017. “Profesjonalizm socjoterapeuty – prowadzenie zgodnej z zasadami etyki praktyki zawodowej [Professionalism of the Sociotherapist: Conducting Professional Practice in Accordance with Ethical Principles].” In Socjoterapia w pracy z dziećmi i młodzieżą. Programy zajęć. Część 3 [Sociotherapy in Work with Children and Adolescents: Session Programmes. Part 3], edited by Ewa Grudziewska, 9–23. Difin.
Google Scholar

Sawicka, Katarzyna. 1999. Socjoterapia [Sociotherapy]. Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej.
Google Scholar

Siuta, Jerzy. 2005. Słownik psychologii [Dictionary of Psychology]. Zielona Sowa.
Google Scholar

Strykowska, Justyna. 2011. “Kompetencje socjoterapeutyczne w pracy pedagogicznej [The Sociotherapist’s Competencies in Pedagogical Work].” Neodidagmata 31/32: 57–70.
Google Scholar

Szczepanik, Renata, and Agnieszka Jaros. 2016. Techniki socjoterapeutyczne w pracy z dzieckiem agresywnym [Sociotherapeutic Techniques in Work with an Aggressive Child]. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Google Scholar

Waszyńska, Katarzyna. 2014. “Socjoterapeuta: osoba i specjalista. Kompetencje i kwalifikacje socjoterapeuty [The Sociotherapist: Person and Specialist. Competences and Qualifications of the Sociotherapist].” In Socjoterapia jako forma pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Teoria i praktyka [Sociotherapy as a Form of Psychological and Pedagogical Assistance: Theory and Practice], edited by Barbara Jankowiak, 105–116. Wydawnictwo Naukowe UAM.
Google Scholar

Katarzyna Nosek-Kozłowska

katarzyna.nosek@onet.eu
https://orcid.org/0000-0001-6435-1545

Afiliacja:

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Polska

Biogram

Doktor nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika, adiunkt w Katedrze Pedagogiki Ogólnej i Opiekuńczej W Instytucie Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Warmińsko – Mazurskiego w Olsztynie. Głównym obszarem jej zainteresowań badawczych są rodziny transnarodowe oraz funkcjonowanie dzieci i młodzieży, pochodzących z różnorodnych środowisk wychowawczych. Najważniejsze publikacje: - K. Nosek, Migracja zarobkowa a poczucie jakości życia rodzin transnarodowych, Centrum Badań Społecznych UWM 2018. - K. Nosek, Szkoły i uczelnie wobec dzieci z rodzin transnarodowych a ich funkcjonowanie edukacyjne, [w:] Szkolnictwo wyższe wczoraj i dziś. Wybrane zagadnienia / Józef Górniewicz, Marcin Warmiński (red.), Centrum Badań Społecznych UWM, 2017, s. 189-201. - K. Nosek, Transnational families - the educational environment of children and young people from migrant families, [w:] Kwartalnik Naukowy Fides et Ratio, nr1 (37)2019.