Thinking about Patriotism: Patriotic Education and Moral Formation in the Writings of Ignacy Kozielewski and Jadwiga Falkowska

Zbigniew Rudnicki; Sławomir Futyma

doi:10.21852/sem.1905

Opublikowane: 26.10.2026

Myśląc o patriotyzmie: Wychowanie patriotyczne i formacja moralna w pismach Ignacego Kozielewskiego i Jadwigi Falkowskiej

Zbigniew Rudnicki

, Sławomir Futyma

Seminare. Poszukiwania naukowe

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.21852/sem.1905

Abstrakt

Artykuł analizuje edukacyjne rozumienie patriotyzmu w wybranych pismach Ignacego Kozielewskiego i Jadwigi Falkowskiej, przedstawicieli tradycji formacyjnej polskiego skautingu. Przyjmując naukowy esej interpretacyjny i podejście fragmentaryczne, rekonstruuje relacje między patriotyzmem, formacją moralną, rozwojem osobistym i odpowiedzialnością za dobro wspólne. Szczególną uwagę poświęcono edukacyjnemu znaczeniu tych pojęć w skautowym modelu formacji. Poruszone zostaną również kwestie zwyczajów i praktyk społecznych, które ułatwiają integrację ze światem codziennego doświadczenia. Opracowanie sytuuje skautowską koncepcję patriotyzmu w szerszych tradycjach klasycznej etyki cnót, chrześcijańskiej myśli moralnej oraz współczesnych rozważań na temat wychowania patriotycznego i obywatelskiego. Analiza pokazuje, że patriotyzm w wybranych pismach można interpretować jako postawę edukacyjną i moralną, w której rozwój osobisty, wolność, służba i odpowiedzialność moralna są zintegrowane z uczestnictwem w życiu wspólnoty. W tej perspektywie wychowanie patriotyczne rozumiane jest nie tylko jako przekazywanie więzi narodowej, ale jako proces formacji moralnej i obywatelskiej ukierunkowany na dobro wspólne.

Słowa kluczowe:

patriotyzm, wychowanie patriotyczne, polskie harcerstwo, harcerstwo, wychowanie moralne, filozofia wychowania, wychowanie obywatelskie, formacja moralna, dobro wspólne, formacja młodzieży

Pobierz pliki

PDF (English)

Zasady cytowania

Rudnicki, Z., & Futyma, S. (2026). Myśląc o patriotyzmie: Wychowanie patriotyczne i formacja moralna w pismach Ignacego Kozielewskiego i Jadwigi Falkowskiej. Seminare. Poszukiwania Naukowe, (Online First). https://doi.org/10.21852/sem.1905

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Bocheński, Józef Maria. 1989. O patriotyzmie [On Patriotism]. Odpowiedzialność i Czyn.
Google Scholar

Bocheński, Józef Maria. 1994. Sto zabobonów: Krótki filozoficzny słownik zabobonów [One Hundred Superstitions: A Short Philosophical Dictionary of Superstitions]. 2nd ed. Philed.
Google Scholar

Dąbrowski, Kazimierz. 1986. Trud istnienia [The Hardship of Existence]. 2nd ed. Wiedza Powszechna.
Google Scholar

Elerian, Martyna, Miri Yemini, and Katarzyna Jasikowska. 2025. “Educational Reforms and Political Polarization: Competing Visions of Citizenship Education and Youth Engagement in Poland.” Journal of Curriculum Studies 57 (6): 717–737. https://doi.org/10.1080/00220272.2025.2548311.
Google Scholar

Falkowska, Jadwiga. 1980. “Harcerstwo a chwila bieżąca [Scouting and the Present Moment].” Znak, nos. 8–9: 1043–1044.
Google Scholar

Guthrie, W. K. C. 1996. Filozofowie greccy od Talesa do Arystotelesa [The Greek Philosophers: From Thales to Aristotle]. Translated by Andrzej Pawelec. Znak.
Google Scholar

Hejwosz-Gromkowska, Daria. 2023. “Patriotyzm w społeczeństwie wielokulturowym – kilka refleksji o edukacji obywatelskiej w Anglii [Patriotism in a Multicultural Society: Some Reflections on Citizenship Education in England].” Pedagogika Społeczna Nova 3 (5): 145–160. https://doi.org/10.14746/psn.2023.3.5.8.
Google Scholar

John Paul II. 2005. Pamięć i tożsamość: Rozmowy na przełomie tysiącleci [Memory and Identity: Conversations at the Dawn of a Millennium]. Edited by Paweł Ptasznik and Paolo Sardi. Znak.
Google Scholar

Kozielewski, Ignacy. 1911. “Zagadnienia moralności [Issues of Morality].” Skaut, nos. 2, 3, 6, and 7.
Google Scholar

Kozielewski, Ignacy. 2015. “Zagadnienia moralności [Issues of Morality].” Selected and edited by Łukasz Hajduk. Polska Myśl Pedagogiczna 1 (1): 309–320.
Google Scholar

Malkoç, Serdar, and Fatih Öztürk. 2021. “A Comparative Review of Articles on Education of Patriotism: A Thematic Analysis.” International Journal of Progressive Education 17 (6): 144–157. https://doi.org/10.29329/ijpe.2021.382.10.
Google Scholar

Nowak, Andrzej. 2015. Dzieje Polski. Vol. 2, 1202–1340: Od rozbicia do nowej Polski [History of Poland. Vol. 2, 1202–1340: From Fragmentation to a New Poland]. Biały Kruk.
Google Scholar

Wilk, Sławomir. 2026. “Three Dimensions of Patriotism: Heroic, Heroic-Civic, and Civic.” Roczniki Nauk Społecznych 54 (1): 161–176. https://doi.org/10.18290/rns2026.0010.
Google Scholar

Zimmer, Bolesław. 1939. Wychowanie harcerskie [Scout Education]. Komenda Chorągwi Harcerzy, Dom Żołnierza.
Google Scholar