Teologia postu w ascezie i mistyce bł. Doroty z Mątów Wielkich

S.  M. JANA OD TRÓJCY PRZENAJŚWIĘTSZEJ OVE MAŁGORZATA PARCHENIAK

doi:10.26142/stgd-2026-004

Opublikowane: 18-07-2026

Tom 58 (2026)

Teologia postu w ascezie i mistyce bł. Doroty z Mątów Wielkich

S. M. JANA OD TRÓJCY PRZENAJŚWIĘTSZEJ OVE MAŁGORZATA PARCHENIAK

Studia Gdańskie

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.26142/stgd-2026-004

Abstrakt

Bł. Dorota z Mątów Wielkich (1347-1394) była jedną z najwybitniejszych postnic średniowiecznej i nowożytnej Europy. Przedmiotem tego artykułu jest teologia dorotańskiego postu, podjęta w deskrypcji profesora teologii w Pradze, dziekana pomezańskiej kapituły katedralnej mistrza Jana z Kwidzyna OT (1343-1417), (wspieranego przez prepozyta kapituły katedralnej, następnie biskupa pomezańskiego, mistrza Jana II Rymana OT (XIV/XV)). Analiza praktyki postu w przekroju życia Błogosławionej, przeprowadzona na podstawie źródeł drukowanych, prowadzi do określenia: przebiegu i skutków tego ćwiczenia duchowego, w kontekście korelatywnych ćwiczeń na drodze: oczyszczenia (gr. πρακτική), oświecenia (gr. φυςική) i zjednoczenia (gr. θεολογική), wybranych przedstawicieli tradycji ascetycznej pustyni.

Słowa kluczowe:

bł. Dorota z Mątów Wielkich, charyzmat dorotański, eremityzm, Jan z Kwidzyna, post

Podobne artykuły

<< < 1 2

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

MAŁGORZATA PARCHENIAK, S. . M. J. O. T. P. O. (2026). Teologia postu w ascezie i mistyce bł. Doroty z Mątów Wielkich. Studia Gdańskie, 58, 49–64. https://doi.org/10.26142/stgd-2026-004

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Akta procesu kanonizacyjnego Doroty z Mątów od 1394 do 1521. 2014, z krytycznego wydania red. Stachnik, R. Birch-Hirschfeld Triller, A. 2014., tłum. Wojtkowski, J., Olsztyn: Gutgraf.
Google Scholar

Apoftegmaty Ojców Pustyni. Kolekcja systematyczna. 1995, t. 2, red. Józef Kozak, (Źródła monastyczne 9), Kraków: Tyniec Wydawnictwo Benedyktynów.
Google Scholar

Ephraem S. 1964. Hymni de ieiunio. Des heiligen Ephraem des Syrers Hymnen de ieiunio, ed. E. Beck, CSCO 246, Scriptores Syri 106, tł. Beck, E., Louvain.
Google Scholar

Jan z Kwidzyna. 2011. Żywot Doroty z Mątów, z krytycznego wydania red. Westphal, H., Birch-Hirschfeld Triller, A., Böhlau – Verlag – Köln – Graz 1964, tłum. Wojtkowski, J., Lublin: Wydawnictwo KUL.
Google Scholar

Jan z Kwidzyna. 2012. Siedmiolilie Doroty z Mątów, z krytycznego wyd. Hipler, F., Analecta Bollandiana Bruksela 2–4 (1883–1885), ZGAE Braniewo, 6(1878), tłum. Wojtkowski, J., Olsztyn: Gutgraf.
Google Scholar

Jan z Kwidzyna. 2013, Księga o świętach mistrza Jana z Kwidzyna. Objawienia błogosławionej Doroty z Mątów z krytycznego wyd. Birch-Hirschfeld Triller, A., Borchert E., Westpfahl J., Böhlau Verlag, Wien – Köln – Weimar 1992, tłum. Wojtkowski, J., Olsztyn: Gutgraf.
Google Scholar

Jana od Trójcy Przenajświętszej (Parcheniak, M.). 2024. Dorota z Mątów Wielkich (1347-1394). O niewymowna Trójco, Olsztyn: Gutgraf.
Google Scholar

Jana od Trójcy Przenajświętszej (Parcheniak, M.). 2024. Dziecięce „ćwiczenie śmierci” w ascezie i mistyce bł. Doroty z Mątów Wielkich. Studia Gdańskie, 54 (2), 32-42.
Google Scholar

Kowalczyk, M. 2018. Bł. Dorota z Mątów (Matki Kościoła). Poznań: Flos Carmeli.
Google Scholar

Kowalczyk, M. 2019. Przygotowanie do Eucharystii według praktyk religijnych bł. Doroty z Mątów (1347-1394). Duchowość w Polsce, 21, 151-158.
Google Scholar

Nieścior, L. 2019. Post jako praktyka duchowa. Ojcowie Kościoła o poście (Biblioteka Ojców Kościoła). Kraków: Wydawnictwo M.
Google Scholar

Łomacz, B., Paprocki, H. 1995. Eucharystyczny post. W: F. Gryglewicz, R. Łukaszyk, L. Bieńkowski (red.), Encyklopedia Katolicka KUL tom IV Docent-Ezzo. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 1281-1283.
Google Scholar

Misiurek, J. 2012. Post. W: E. Gigilewicz (red.), Encyklopedia Katolicka KUL tom XVI Porpora-Repetowski Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 64.
Google Scholar

Rosik, M. 2012. Post. W: E. Gigilewicz (red.), Encyklopedia Katolicka KUL tom XVI Porpora-Repetowski Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 61-63.
Google Scholar

Schenk, W., 1989. Dni kwartalne. W: F. Gryglewicz, R. Łukaszyk, L. Bieńkowski (red.), Encyklopedia Katolicka KUL tom III Cenzor-Dobszewicz. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 1363.
Google Scholar

Tanquerey, A. 1949, Zarys teologii ascetycznej i mistycznej t. 2 (Biblioteka Życia Wewnętrznego; t. 12). Kraków: Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy Ks. Ks. Jezuitów. 683.
Google Scholar

Uciecha, A. 2020. Teologia postu w Hymnach o poście św. Efrema Syryjczyka. Vox Patrum 74, 49-65.
Google Scholar

Urbański, S. 2010. Mistyka przeżyciowa i studyjna w polskiej tradycji, (Mistyka polska 104), Warszawa: Wydawnictwo UKSW.
Google Scholar

Zawadzki, W. 2017. Charakterystyka i synteza bibliografii o bł. Dorocie z Mątów Wielkich.: Beata Dorothea Montoviensis, Prussiae Patrona. 40 rocznica zatwierdzenia kultu bł. Doroty z Mątów Wielkich, Kwidzyn, 129-152.
Google Scholar