Nowa koncepcja wczesnego wspomagania rozwoju dzieci z niepełnosprawnościami

Andrzej Twardowski

Abstrakt


Przedmiotem artykułu jest nowa koncepcja wczesnego wspomagania rozwoju dzieci z niepełnosprawnościami. Dopiero w ostatnim dwudziestoleciu tradycyjny paradygmat wczesnego wspomagania, skoncentrowany na specjalistach, został zastąpiony nowym, skoncentrowanym na rodzinie. Istota zmiany polegała na odejściu od oddziaływań prowadzonych bezpośrednio z niepełnosprawnym dzieckiem na rzecz współpracy z rodziną i budowania partnerskich relacji z jej członkami.
Autor przedstawia własny model wczesnego wspomagania rozwoju dziecka skoncentrowanego na interakcjach rodzice – dziecko. Opisuje cztery główne elementy modelu: (1) cechy interakcji wspomagających rozwój dziecka, (2) codzienne czynności rodziny, (3) ciekawość i zainteresowania dziecka oraz (4) strategie postępowania rodziców w toku interakcji z dzieckiem.


Słowa kluczowe


wczesne wspomaganie, dzieci z niepełnosprawnościami, rozwój, rodzina

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Ainsworth M., Attachments across the life span, „Bulletin of the New York Academy of Medicine” 61(1985)9.

Ainsworth M., Blehar M., Waters E., Wall S., Patterns of attachment: A psychological study of the strange situation, Erlbaum, Hillsdale 1978.

Ainsworth M., Patterns of infant – mother attachment: Antecedents and effects on development, „Bulletin of the New York Academy of Medicine” 61(1985)90.

Bokus B., Nawiązywanie interakcji społecznych przez małe dziecko, Ossolineum, Wrocław 1984.

Bornstein M., Pomiędzy opiekunami a ich potomstwem: dwa rodzaje interakcji i ich konsekwencje dla rozwoju poznawczego, [w:] Dziecko wśród rówieśników i dorosłych, red. A. Brzezińska, G. Lutomski, B. Smykowski, Wyd. Zysk i S-ka, Poznań 1995.

Bowlby J., Przywiązanie, Wyd. Nauk. PWN, Warszawa 2007.

Bruder M., Early childhood intervention: A promise to children and families to their future, „Exceptional Children” 76(2010)3.

Brzezińska A., Społeczna psychologia rozwoju, Wyd. Nauk. „Scholar”, Warszawa 2000.

Dąbrowska M., Wczesne wspomaganie. Wsparcie psychologiczno-pedagogiczne, Fundacja Rozwoju Regionalnego, Kraków 2009.

Dunst C., Bruder M., Valued outcomes of service coordination, early intervention, and natural environments, „Exceptional Children”, 68(2002)3

Dunst C., Early intervention for infants and toddlers with developmental disabilities, [w:] Handbook of developmental disabilities, red. S. Odom, R. Horner, M. Snell, J. Blacher, Guilford Press, New York 2007.

Dunst C., Raab M., Trivette M., Swanson J., Community-based everyday child learning opportunities, [w:] Working with families of young children with special needs, red. R. McWilliam, Gulilford Press, New York 2010.

Gruszczyk-Kolczyńska E., Zielińska E., Wspomaganie rozwoju umysłowego trzylatków i dzieci starszych wolniej rozwijających się, WSiP, Warszawa 2000.

Gurycka A., Rozwój i kształtowanie zainteresowań, WSiP, Warszawa 1989.

Mahoney G., MacDonald J., Autism and developmental delays in young children. The responsive teaching curriculum for parents and professionals, PRO-ED, Austin 2007.

McBridge S., Peterson C., Home-based early intervention with families of children with disabilities: Who is doing what?, „Topics in Early Childhood Special Education”, 17(1997)2.

McWilliam R., Routine-based early intervention: supporting young children and their families, Brookes Publishing, Baltimore 2010.

Moore T., Larkin H., “More than my child’s disability…” A comprehensive review of family-centered practices and family experiences of early childhood intervention service, Scope, Melbourne 2006.

Olechnowicz H., U źródeł rozwoju dziecka. O wspomaganiu rozwoju prawidłowego i zakłóconego, Nasza Księgarnia, Warszawa 1988.

Pisula E., Autyzm i przywiązanie. Studia nad interakcjami dzieci z autyzmem i ich matek, GWP, Gdańsk 2003.

Schaffer H., Epizody wspólnego zaangażowania jako kontekst rozwoju poznawczego, [w:] Dziecko w świecie ludzi i przedmiotów, red. A. Brzezińska, G. Lutomski, Wyd. Zysk i S-ka, Poznań 1994.

Schaffer H., Początki uspołecznienia dziecka, PWN, Warszawa 1981.

Schaffer H., Psychologia rozwojowa. Podstawowe pojęcia, Wyd. UJ, Kraków 201.

Twardowski A., Wczesne wspomaganie rozwoju dzieci z niepełnosprawnościami w środowisku rodzinnym, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2012.

Wrona S., Wczesna interwencja i wczesne wspomaganie procesem wspierającym rozwój małego dziecka, [w:] Wsparcie instytucjonalne osób niepełnosprawnych w Polsce i Republice Czeskiej, red. I. Fajfer-Kruczek, S. Wrona, Wyd. „ARKA”, Cieszyn 2010.

Zimmerman M., Psychological empowerment: Issues and illustrations, „American Journal of Community Psychology”, 23(1995)5.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.


ISSN (Print): 2083-6325 

ISSN (Online): 2449-7142