Wykorzystywanie mediacji w praktyce pedagogicznej

Ewa Trojanowska

doi:10.21697/fp.2025.2.11

Published: 2025-12-30

Vol. 15 No. 2 (2025)

Applying Mediation in Educational Practice

Ewa Trojanowska

Pedagogical Forum

Section: Topic

https://doi.org/10.21697/fp.2025.2.11

Abstract

There is an ongoing search for effective forms of educational and rehabilitative interventions. One such approach is mediation, which is attributed with significant pedagogical value. The aim of this article is to define the role of mediation in pedagogical practice, with particular emphasis on its application in school settings and in rehabilitative work with juvenile and adult offenders. The article presents possibilities for using mediation in criminal cases, including post-sentence mediation, mediation in juvenile cases, and school mediation with educational and rehabilitative objectives. Participation in mediation primarily supports learning responsibility for one’s own actions and developing empathy among the parties involved.

Keywords:

mediation, school mediations, mediation in criminal cases, post- sentence mediation, juveniles, offenders

Download files

pdf

Citation rules

Trojanowska, E. (2025). Applying Mediation in Educational Practice. Pedagogical Forum, 15(2), 117–127. https://doi.org/10.21697/fp.2025.2.11

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

References

Bieńkowska E. (2011). Mediacja w sprawach karnych. Stan prawny na 1 września 2011 r. Ministerstwo Sprawiedliwości.
Google Scholar

Bieńkowska, E. (2012). Mediacja w projekcie nowelizacji kodeksu postępowania karnego, "Prokuratura i Prawo", no. 11, pp. 44–63.
Google Scholar

Bieńkowska, E. (2013). Mediacja w polskim systemie prawa karnego. Czy rzeczywiście jest instytucja dla ofiary przestępstwa? [In:] Mazowiecka L. (ed.), Mediacja karna jako instytucja ważna dla pokrzywdzonego (p. 35–55). Warszawa: Wolters Kluwer business.
Google Scholar

Chmielewski, S. (2013). Mediacja karna jako instytucja ważna dla pokrzywdzonego. [In:] Mazowiecka L. (ed.), Mediacja karna jako instytucja ważna dla pokrzywdzonego (p. 17–21). Warszawa: Wolters Kluwer business.
Google Scholar

Cieślak M. (1995). Polskie prawo karne. Zarys systemowego ujęcia. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze PWN.
Google Scholar

Consedine J. (2004). Sprawiedliwość naprawcza. Przywrócenie ładu społecznego. Warszawa: Polskie Stowarzyszenie Edukacji Prawnej.
Google Scholar

Czarnecka-Dzialuk B. (2014). Profilaktyczne aspekty sprawiedliwości naprawczej – prezentacja wyników badań nieletnich uczestników mediacji. [In:] Plucińska M. (ed.), Rozwiązywanie sytuacji konfliktowych w wymiarze jednostkowym i społecznym (p. 275–284). Poznań: Wyd. Naukowe Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu im. A. Mickiewicza.
Google Scholar

Czarnecka-Dzialuk B. (2022). Czy zmieni się przestrzeń dla mediacji w sprawach nieletnich? "Forum Polityki Kryminalnej", no. 2(4), pp. 1–16. DOI: https://doi.org/10.31261/FPK.2022.04.04
Google Scholar

Duda A. K. (2019a). Zarys pracy mediatora szkolnego. Warszawa: Scholar.
Google Scholar

Duda A. K. (2019b). Mediacja rówieśnicza jako element kultury szkoły. [In:] Duda A. K., Skrzypek W., Mróz A., Koperna P., Sobieszczańska K., Zawisza-Wilk E. (eds.), Mediacja rówieśnicze w praktyce szkolnej. Implikacje i rekomendacje (pp. 13–20). Warszawa: Scholar.
Google Scholar

Grudziecka M., Książek J. (2013). Mediacja sprawdziła się jako instytucja dla pokrzywdzonego. [In:] Mazowiecka L. (ed.), Mediacja karna jako instytucja ważna dla pokrzywdzonego (pp. 64–80). Warszawa: Wolters Kluwer business.
Google Scholar

Grudziewska E., Lewicka A. (2010). Mediacja sądowa. Alternatywna metoda resocjalizacyjna? Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Google Scholar

Kalisz A., Zienkiewicz A. (2009). Mediacja sa̜dowa i pozasa̜dowa: Zarys wykładu. Warszawa: Kluwer.
Google Scholar

Karbarz-Górka J. (2009). Rozważania na temat pozytywnych aspektów mediacji po wyroku. [In:] Gretkowski A., Karbarz D. (eds.), Mediacja w teorii i w praktyce (p. 167–174). Stalowa Wola: Drukarnia Offsetowa Marlex.
Google Scholar

Konarska-Wrzosek V. (2000). Postępowanie mediacyjne w sprawach nieletnich. "Przegląd Sądowy", no. 4, pp. 62–69.
Google Scholar

Lelental S. (2012). Kodeks karny wykonawczy. Komentarz. Warszawa: C. H. Beck.
Google Scholar

Lewicka A. (2006). Rozwijanie empatii u studentów pedagogiki specjalnej. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Google Scholar

Lewicka-Zelent A. (2014). Klimat szkół gimnazjalnych. Diagnoza weryfikacyjna programu „Mediacja w szkole”. Opole: SCRIPTORIUM.
Google Scholar

Lewicka-Zelent A. (2016). Gotowość osób pozbawionych wolności do zadośćuczynienia osobom pokrzywdzonym. "Lubelski Rocznik Pedagogiczny", no. 35(2), pp. 115–1529. DOI: https://doi.org/10.17951/lrp.2016.35.2.115
Google Scholar

Lewicka-Zelent A. (Red.). (2022). Implementacja modelu mediacji po wyroku na przykładzie pilotażowego programu wdrażającego ideę sprawiedliwości naprawczej na terenie Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w Lublinie. Warszawa: Szkoła Wyższa Wymiaru Sprawiedliwości. DOI: https://doi.org/10.52694/MSWWS.29
Google Scholar

Lewicka-Zelent A., Parcheta-Kowalik M. (2014). Mediacja sądowa w opinii nieletnich przejawiających i doświadczających przemocy. "Resocjalizacja Polska", no. 2, pp. 157–172.
Google Scholar

Lewicka-Zelent A., Trojanowska E. (2022). Skuteczność autorskiego programu mediacyjnego w zakresie zwiększania gotowości do zadośćuczynienia u skazanych mężczyzn. "Resocjalizacja Polska", no. 24, pp. 275–288.
Google Scholar

Lewicka-Zelent A., Trojanowska E., Bochniewicz A. (2023). Mediacje po wyroku w praktyce penitencjarnej. [In:] Romanowski M. (ed.), Mediacja-sztuka kompromisu (pp. 121–133). Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości.
Google Scholar

Moore, C. W. (2012). Mediacje. Praktyczne strategie rozwiązywania konfliktów. Warszawa: Wolters Kluwer business.
Google Scholar

Płatek M. (2005). Teoria sprawiedliwości naprawczej. [In:] Płatek M., Fajsta M. (eds.), Sprawiedliwość naprawcza. Idea. Teoria. Praktyka. (p. 71–107). Warszawa: Liber.
Google Scholar

Purc-Kurowicka K. (2023). Korzyści wynikające z mediacji karnej dla pokrzywdzonego i sprawcy przestępstwa. "Acta Iuridica Resoviensia", no. 41(2), pp. 97–106. DOI: https://doi.org/10.15584/actaires.2023.2.7
Google Scholar

Raszewska-Skałecka R. (2013). Mediacje rówieśnicze jako instrument przeciwdziałania agresji i rozwiązywania konfliktów w szkole. [In:] Tabernacka (ed.) M., Mediacje ponad podziałami (p. 71–83). Wrocław: Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Uniwersytet Wrocławski.
Google Scholar

Rękas A. (2011). Mediacja w polskim prawie karnym. Ministerstwo Sprawiedliwości.
Google Scholar

Rękas A. (2015). Mediacja w polskim prawie karnym. [In:] Mazowiecka L. (ed.), Unijne standardy programów sprawiedliwości naprawczej (p. 139–156). Warszawa: Wolters Kluwer business.
Google Scholar

Rogula C., Zemke-Górecka A. (eds.). (2021). Mediacja w praktyce mediatora i pełnomocnika (Stan prawny na 1 kwietnia 2021 r). Warszawa: Wolters Kluwer.
Google Scholar

Suchorska, A. (2015). Mediacja w postępowaniu z nieletnimi jako niewykorzystany środek wychowawczy ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. [In:] Malinowski P.,. Duszka-Jakimko H, Suchorska A. (eds.), Wokół praktycznych i teoretycznych aspektów mediacji (p. 153–166). Poznań: AW Wydawnictwo.
Google Scholar

Szczepanik R., Jaros A., Staniaszek M. (ed.). (2018). Sąd nad demoralizacją nieletnich: Konteksty wychowawcze. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/8142-125-6
Google Scholar

Trojanowska E. (2020). Gotowość do zadośćuczynienia sprawców przemocy w rodzinie jako podstawa do udziału w mediacjach po wyroku. Probacja, no. 1, pp. 119-140.
Google Scholar

Wajerowska-Oniszczuk B. (2011). Mediacja w polskim prawie nieletnich (Stan prawny na 1 września 2011 r). Ministerstwo Sprawiedliwości.
Google Scholar

Waluk J. (2008). Mediacja jako forma sprawiedliwości naprawczej. Korzyści dla stron. "Archiwum Kryminologii", XXIX–XXX, pp. 871–883. DOI: https://doi.org/10.7420/AK2007-2008BQ
Google Scholar

Wojcieszczak A. (2017). Mediacja rówieśnicza jako metoda kształtowania postaw prospołecznych i przeciwdziałania agresji wśród dzieci i młodzieży. [In:] Czapska J., Mączyński P., Struzińska K. (eds..), Bezpieczne miasto. W poszukiwaniu wiedzy przydatnej praktyk (pp. 221–236). Kraków: Wydawnictwo Jak.
Google Scholar

Legal acts
Google Scholar

Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (Dz. U. 2024 r. poz. 978, 1228).
Google Scholar

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. 2024 r. poz. 17, 1228).
Google Scholar

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. 2024 r. poz. 706).
Google Scholar