Skryptoria klasztorne i średniowieczne ustawodawstwo cysterskie o książce

Jolanta Małgorzata Marszalska

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/sc.2017.24.7

Abstrakt


The oldest book which was on the territory of the early Piast in the second half of the tenth century derived, comes from the Benedictine scriptoria from the area of Bavaria, Saxony, Rhineland and Lorraine and contained the biblical texts and established liturgical canon  necessary for the celebration of the Mass. Preserved from the twelfth century regulations of Cistercian chapters which decided that in each monastery there should be: missal, epistolary, Gospel Book, gradual, antiphonary, liber hymnarius, psaltery, lectionary and calendar. These regulations made the copywriter’s work particularly important. The  importance attributed to their work is attested to, for example, by their release by the General Chapter of the Order from other duties
in favor of the monastery, and by the permission in some cases to work at night. In Cistercian scriptoria apart from copying of the liturgical texts, the memorials so-called libri virorum et mortuorum, there were preparing documents for the current administrative and economic work of the monastery; in addition there were writing yearbooks, obituaries, monastery chronicles or epitaphs poem. There were recording notes of daily life outside the walls of the enclosure,
names and functions of friars particularly events that took place away from the monastery or notes about elementary disasters happening in the proximate areas, the damages of monastery caused by floods, fires or epidemics. The preserved manuscript codes are an priceless source for learning the minds, interpersonal relationships prevailing in the small communities, their relations with their nearest surrounding and medieval way of seeing the world.


Słowa kluczowe


monastery, scriptorium, manuscript code, Benedict, Cistercian

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bobowski K., Skryptorium dokumentowe klasztoru cystersów w Dargunie do końca XIII wieku, Wrocław 1991.

Bobowski K., Skryptorium dokumentowe klasztoru cystersów w Dargunie do końca XIII wieku, Wrocław 1991.

Canivez J. M.,, Statuta Capitulorum generalium ordinis Cisterciensis ab anno 1116 ad annum 1786, wyd. Canivez J. M., t.1, nr 85.

Dahl S., Dzieje książki, Warszawa 1965.

Głombiowski K., Szwejkowska H., Książka i biblioteka w starożytności i średniowieczu, Warszawa 1979.

Manteuffel T., Rola cystersów w Polsce w wieku XII, " Przegląd Historyczny" 41/1950.

Marszalska J.M., Biblioteka opactwa cystersów w Szczyrzycu do końca XIX stulecia. Dziedzictwo wieków, Tarnów 2007.

Miłość nauki a pragnienie Boga, przekł. Borkowska M., w: Źródła monastyczne. Opracowania, t. 14, red. Spież J.A., Kraków 1997.

Potkowski E., Pisarz i jego dzieło w średniowiecznym społeczeństwie, Warszawa 1997.

Potkowski E., Kultura piśmienna cystersów, w: Pelplin. 725 rocznica powstania opactwa cysterskiego. Kulturotwórcza rola cystersów na Kociewiu, red. Dekański D.A., Pelplin – Tczew 2002.

Rybandt S., Średniowieczne opactwo cystersów w Rudach, Wrocław 1977, s. 98.

Schneider A., Skriptorium und Bibliothek der Cistercienser abtei Himmerod in Rheinland zur Geschichte klosterlichen Bibliothekswesens im Mittelalter, “Bulletin of the John Rylands Library”, t. 35, nr.1/1952.

Statuta Capitulorum generalium ordinis Cisterciensis ab anno 1116 ad annum 1786, wyd. J. M. Canivez, t.1, nr 58.

Szwejkowska H., Biblioteka klasztoru cysterek w Trzebnicy, Wrocław 1955.

św. Benedykt z Nursji, Reguła, przekł. Świderkówna A., Kraków 1997.

Wetesko L., Średniowieczna architektura i sztuka w kręgu zakonu cystersów, w: Monasticon Cisterciense poloniae, t. 1, red. Wyrwa A. M., Strzelczyk J., Kaczmarek K., Poznań 1999.

Wyrwa A.M., Rozprzestrzenianie się cystersów w Europie Zachodniej i na ziemiach polskich, w: Cystersi w kulturze średniowiecznej Europy, red. J. Strzelczyk, Poznań 1992.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.