Data publikacji : 2017-09-20

Antropologiczna kategoria wstydu i jej nośność w pismach Nowego Testamentu

Janusz Kręcidło



Dział: Artykuły

Abstrakt

W niniejszym artykule postawiliśmy sobie zadanie pokazania w jaki sposób rozumiano wstyd w starożytnej cywilizacji śródziemnomorskiej oraz ukazania na kilku przykładach implikacji tego faktu dla właściwego odczytania i interpretacji ksiąg Nowego Testamentu. Jako że kategoria wstydu była postrzegana w kulturze śródziemnomorskiej owego czasu inaczej niż w obecnej zachodniej cywilizacji, w pierwszej części artykułu ukazane zostało powiązanie wstydu z honorem jako najbardziej cenioną wartością w społecznościach owej cywilizacji. Wstyd, stanowiący w tamtej kulturze antytezę honoru, rozumiany był jako antywartość: niesława, niegodność, hańba, zła reputacja itp. Nie był on postrzegany przede wszystkim jako kategoria etyczna, definiująca wewnętrzną wartość człowieka, lecz jako brak honoru w jego publicznej ocenie. Ludzie przychodzący na świat w rodzinach o niższym statusie społecznym dziedziczyli niższy honor, a zatem ciążył na nich większy wstyd. Każdy mężczyzna był zobowiązany do codziennego podejmowania walki o honor, który mógł pozyskać dla siebie i rodziny poprzez konfrontacje według reguł tzw. gry o honor oraz przez pełnienie dzieł dobroczynnych.

Wydarzenia opowiedziane na kartach Nowego Testamentu odwołują się do myślenia w kategoriach honoru i wstydu, dlatego też w interpretacji biblijnych perykop należy to zagadnienie brać pod uwagę. W artykule ukazaliśmy implikacje tego typu myślenia na przykładzie trzech wybranych fragmentów Nowego Testamentu: rodowodu Jezusa w Mt 1,1-17, Jego konfrontacji z faryzeuszami i uczonymi w Piśmie w Mk 11-12 oraz Janowego opowiadania o męce, krzyżowej śmierci i pochówku Jezusa (J 18-19). W każdej z tych perykop autorzy odwołują się do myślenia adresatów w kategoriach honoru i wstydu, ukazując Jezusa jako ucieleśnienie honoru, tych zaś, którzy próbują Go pohańbić w oczach innych jako zasługujących na wstyd.

Słowa kluczowe

honor i wstyd ; antropologia kulturowa ; Mt 1 ; 1-17 ; Mk 11-12 ; J 18-19


Szczegóły
Bibliografia
Autorzy

Pobierz pliki

PDF

Wskaźniki altmetryczne


Licencja

1. Autor podpisuje umowę o publikację artykułu naukowego i przeniesienie praw autorskich.
2. Ponadto podpisuje oświadczenie potwierdzające, że złożony do publikacji w czasopiśmie tekst jest całkowicie oryginalny i nie narusza żadnych praw osób trzecich.
3. Ponadto oświadcza, że pełna i rzetelna informacja o autorstwie publikacji, źródłach jej finansowania, wkładzie instytucji naukowo-badawczych, stowarzyszeń i innych podmiotów jest w odpowiedni sposób ujawniona w artykule.
4. Autor oświadcza również, że złożony do druku artykuł nie był nigdzie wcześniej publikowany, ani nie jest aktualnie przedmiotem żadnego innego postępowania wydawniczego.


Wydawnictwo Naukowe UKSW
ul. Dewajtis 5, domek nr 2
01-815 Warszawa
email: wydawnictwo@uksw.edu.pl
tel. +48 22 561 89 23 (wew. 323)
O platformie:
Copyright 2019 by UKSW
OJS Support and Customization by LIBCOM
Platform & workfow by OJS/PKP
O systemie