Entering Adulthood in the Context of Emigration – Experiences of Ukrainian Youth: Findings from a Focus Group Study in Olsztyn and Kraków

Elżbieta Subocz; Magdalena Sternicka-Kowalska

doi:10.21852/sem.1885

Opublikowane: 06.06.2026

Tom 47 Nr 1 (2026)

Wchodzenie w dorosłość w sytuacji uchodźctwa – doświadczenia młodzieży ukraińskiej. Komunikat z badań fokusowych Olsztyn–Kraków

Elżbieta Subocz

, Magdalena Sternicka-Kowalska

Seminare. Poszukiwania naukowe

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.21852/sem.1885

Abstrakt

W artykule przedstawiono problem uchodźctwa do Polski po wybuchu pełnoskalowej wojny na Ukrainie oraz pomocy udzielanej uchodźcom, z naciskiem na sytuację dzieci i młodzieży. Druga część tekstu została poświęcona analizie rezultatów badań własnych. Podstawą empiryczną analiz są wybrane wyniki wywiadów fokusowych przeprowadzonych w 2024 r. w Olsztynie i w Krakowie. Brało w nich udział 22 młodych uchodźców w wieku 16-19 lat. Problematyka badawcza koncentrowała się na ich edukacji szkolnej, pracy zawodowej, zakwaterowaniu oraz relacjach międzyludzkich. Wyniki badań pokazały, iż kluczową trudnością dla badanej młodzieży uchodźczej z obu miast jest bariera językowa. W Olsztynie dominuje strategia przetrwania i aktywności zawodowej; w Krakowie zaś widoczna jest orientacja na rozwój osobisty i kształcenie. Badana młodzież ukraińska doświadcza problemów charakterystycznych dla młodych dorosłych związanych m.in. z: niechęcią pracodawców do zatrudniania osób niepełnoletnich, niedostępności miejsc pracy zgodnych z posiadanymi kwalifikacjami, problemami na rynku wynajmu mieszkań. Badani deklarują, że utrzymują kontakty z innymi Ukraińcami mieszkającymi w Polsce. Wielu z nich posiada także polskich przyjaciół, a przeszkodą w nawiązywaniu relacji z polskimi rówieśnikami jest odmienna mentalność. Sytuacje złego traktowania czy doświadczanie dyskryminacji na tle narodowościowym zdarzają się naszym rozmówcom sporadycznie.

Słowa kluczowe:

młodzież, uchodźcy, Ukraina, wchodzenie w dorosłość

Pobierz pliki

PDF (English)

Zasady cytowania

Subocz, E., & Sternicka-Kowalska, M. (2026). Wchodzenie w dorosłość w sytuacji uchodźctwa – doświadczenia młodzieży ukraińskiej. Komunikat z badań fokusowych Olsztyn–Kraków. Seminare. Poszukiwania Naukowe, 47(1). https://doi.org/10.21852/sem.1885

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Act of 12 March 2022 on Assistance to Citizens of Ukraine in Connection with the Armed Conflict on the Territory of Ukraine; Journal of Laws 2022, item 583 (Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, Dz. U. z 2022 r. poz. 583).
Google Scholar

Amnesty International. 2023a. Jesteśmy tutaj razem. Uczniowie i uczennice z Ukrainy w polskich szkołach. Wyniki 4-miesięcznego monitoringu. Warszawa.
Google Scholar

Amnesty International. 2023b. Podsumowanie rocznego projektu badawczego “Uchodźcy z Ukrainy w Polsce”. Warszawa.
Google Scholar

Babbie, Earl. 2003. Badania społeczne w praktyce. Translated by Fabian Tryl. Warszawa: Wydawnictwo PWN.
Google Scholar

Baszczak, Łukasz, Agnieszka Wincewicz and Radosław Zyzik. 2023. Polacy i Ukraińcy – wyzwania integracji uchodźców. Warszawa: Polski Instytut Ekonomiczny.
Google Scholar

Centrone, Maria R., Anna Gromada and Ivan Posylnyi. 2023. “Bez wątpienia jest tu fajnie; ale prawdziwy dom, to własny dom”. Badanie subiektywnego dobrostanu dzieci i młodzieży mieszkających w Polsce w obliczu wojny w Ukrainie. UNICEF, Plan International, Save the Children.
Google Scholar

Children’s Rights Ombudsman. 2023. Sytuacja dzieci i młodzieży z Ukrainy w polskich szkołach. Warszawa.
Google Scholar

Chmielewska-Kalińska, Iza, Beata Dudek and Paweł Strzelecki. 2022. Sytuacja życiowa i ekonomiczna uchodźców z Ukrainy w Polsce. Raport z badania ankietowego zrealizowanego przez OO NBP. Warszawa: NPB.
Google Scholar

Chmielewska-Kalińska, Iza, Beata Dudek and Paweł Strzelecki. 2023. Sytuacja życiowa i ekonomiczna migrantów z Ukrainy w Polsce – wpływ pandemii i wojny na charakter migracji w Polsce. Raport z badania ankietowego. Warszawa: NBP.
Google Scholar

Długosz, Piotr, Liudmyla Kryvachuk and Dominika Izdebska-Długosz. 2022. Uchodźcy wojenni z Ukrainy – życie w Polsce i plany na przyszłość. Lublin: Wydawnictwo Academicon.
Google Scholar

Dudek, Beata, Adam Panuciak and Paweł Strzelecki. 2024. Sytuacja życiowa i ekonomiczna migrantów z Ukrainy w Polsce w 2024 r. Raport z badania ankietowego. Warszawa: NBP.
Google Scholar

Duszczyk, Maciej et al. 2023. “War Refugees from Ukraine in Poland – One Year After the Russian Aggression. Socioeconomic Consequences and Challenges.” Regional Science Policy & Practice 14: 181-200. doi:10.1111/rsp3.12642.
Google Scholar

Eurostat. 2025. Beneficiaries of temporary protection at the end of the month by citizenship, age and sex. Accessed on: 16 September 2025. https://ec.europa.eu/eurostat/ databrowser/view/migr_asytpsm__custom_18069519/default/table.
Google Scholar

Khoruzha, Liudmyla. 2024. “Personal values and life meanings of Ukrainian youth in the conditions of instability.” Edukacja Międzykulturowa 4(27): 103-113. doi: 10.15804/em.2024.04.07.
Google Scholar

Kostiuchenko, Tetyana, Inna Volosevych and Info Sapiens. 2024. Impact of war on youth in Ukraine. UNDP. Accessed on: 17 September 2025. https://www.undp.org/sites/g/files/zskgke326 /files/2025-01/undp-impactofwaronyouthinukraineen_v05.pdf.
Google Scholar

Krawczak, Anna. 2022. “Sytuacja dzieci ukraińskich w Polsce.” In Dzieci się liczą 2022. Raport o zagrożeniach bezpieczeństwa i rozwoju dzieci w Polsce, edited by Monika Sajkowska and Renata Szredzińska, 354-375. Warszawa: Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę.
Google Scholar

Kubiciel-Lodzińska, Sabina and Katarzyna Kownacka. 2023. “Migranci wojenni z Ukrainy. Opinie Polaków na temat ich pobytu oraz zakresu udzielanej im pomocy.” Studia Politologiczne 68: 231-250. doi: 10.33896/SPolit.2023.68.13.
Google Scholar

Maciejewska-Mroczek, Ewa et al. 2014. Kodeks dobrych praktyk w badaniach z dziećmi prowadzonych z perspektywy nauk społecznych. Accessed on: 25 August 2024. http://childhoods.uw.edu.pl/wp-content/uploads/sites/22/2016/04/kodeks_dobrych_praktyk_IZBnD.pdf.
Google Scholar

Ministry of Education and Science (MEiN). 2022a. Przyjmowanie do polskich szkół dzieci i młodzieży z Ukrainy – list Ministra Edukacji i Nauki do kuratorów, samorządowców i dyrektorów szkół. Accessed on: 1 August 2025. https://www.gov.pl/web/edukacja-i-nauka/przyjmowanie-do-polskich-szkol-dzieci-i-mlodziezy-z-ukrainy--list-ministra-edukacji-i-nauki-do-kuratorow-samorzadowcow-i-dyrektorow-szkol.
Google Scholar

Ministry of Education and Science (MEiN). 2022b. Cudzoziemcy na uczelniach w Polsce. Warszawa: MEiN.
Google Scholar

Niezgoda, Marian. 2014. “Młodzież jako przedmiot zainteresowania socjologii.” Rocznik Lubuski 40: 43-56.
Google Scholar

Popyk, Anzhela et al. 2024. Displaced Ukrainian Youth in Poland: lived experiences two years on. Warsaw: SWPS.
Google Scholar

Statistics Poland (GUS). 2024a. Szkolnictwo wyższe w roku akademickim 2023/2024. Warszawa: GUS.
Google Scholar

Statistics Poland (GUS). 2024b. Pokolenie gniazdowników w Polsce. Warszawa: GUS.
Google Scholar

Sternicka-Kowalska, Magdalena and Elżbieta Subocz. 2025. Uchodźcy wojenni z Ukrainy w województwie warmińsko-mazurskim. Problemy, system i źródła wsparcia. Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.
Google Scholar

Subocz, Elżbieta, Magdalena Sternicka-Kowalska and Bartłomiej Głuszak. 2024. “Sytuacja życiowa uchodźców wojennych z Ukrainy. Badania w województwie warmińsko-mazurskim.” Polityka Społeczna 5-6: 28-36. doi:10.5604/01.3001.0054.6496.
Google Scholar

Świdrowska, Elżbieta and Klaudia Stano. 2025. Uczniowie z Ukrainy z doświadczeniem uchodźstwa w polskich szkołach. Co zmieniło się w roku szkolnym 2024/2025? Warszawa: Centrum Edukacji Obywatelskiej.
Google Scholar

Tędziagolska, Magdalena, Bartłomiej Walczak and Kamil M. Wielecki. 2023. Uczniowie uchodźczy w polskich szkołach. Gdzie jesteśmy u progu kolejnego roku szkolnego? Warszawa: Centrum Edukacji Obywatelskiej.
Google Scholar

Tyler-Rubinstein, Ilana, Daniel Gorevan and Laura Kivela. 2022. “This is my life, and I don’t want to waste a year of it”. The experiences and wellbeing of children fleeing Ukraine. Save the Children.
Google Scholar

UNHCR. 2022. Regional refugee response plan for the Ukraine situation, protection analysis. Accessed on: 6 August 2025. https://reporting.unhcr.org/ukraine-situation-regional-refugee-response-plan-summary.
Google Scholar

Wiszejko-Wierzbicka, Dorota and Agnieszka Kwiatkowska. 2018. “Wchodzenie w dorosłość. Ogólnopolskie badanie młodych Polaków w wieku 18–29 lat.” Studia Socjologiczne 2: 147-176. doi:10.24425/122467.
Google Scholar