Entering Adulthood after Forced Migration: A Focus Group Study of Ukrainian Refugee Youth in Olsztyn and Kraków

Elżbieta Subocz; Magdalena Sternicka-Kowalska

doi:10.21852/sem.1885

Opublikowane: 06.06.2026

Tom 47 Nr 1 (2026)

Wchodzenie w dorosłość po przymusowej migracji – badanie fokusowe młodych uchodźców z Ukrainy w Olsztynie i Krakowie

Elżbieta Subocz

, Magdalena Sternicka-Kowalska

Seminare. Poszukiwania naukowe

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.21852/sem.1885

Abstrakt

W pilotażowym badaniu jakościowym przeanalizowano, w jaki sposób młodzi uchodźcy z Ukrainy wchodzą w dorosłość w Polsce po przymusowym przesiedleniu spowodowanym pełnoskalową rosyjską inwazją na Ukrainę. Badanie obejmowało edukację, aktywność zawodową, warunki mieszkaniowe i relacje interpersonalne oraz miało na celu zidentyfikowanie różnic w doświadczeniach zgłaszanym w Olsztynie i Krakowie. Materiał empiryczny zebrano w 2024 roku podczas dwóch wywiadów fokusowych z 22 celowo dobranymi uczestnikami w wieku 16–19 lat: 12 osobami w Olsztynie i 10 w Krakowie. W obu grupach niedostateczna znajomość języka polskiego okazała się główną barierą uczestnictwa w edukacji i integracji społecznej. Uczestnicy z Olsztyna częściej opisywali strategie ukierunkowane na przetrwanie i wczesne rozpoczęcie pracy, natomiast uczestnicy z Krakowa większe znaczenie przypisywali edukacji, rozwojowi osobistemu i zajęciom dodatkowym. W obu grupach wskazywano na niechęć pracodawców do zatrudniania osób niepełnoletnich, niedopasowanie dostępnych ofert pracy do kwalifikacji, wysokie koszty utrzymania oraz bariery na rynku najmu mieszkań. Większość badanych utrzymywała relacje z innymi Ukraińcami, a wielu miało również polskich przyjaciół; jednak dostrzegane różnice w podejściu do dorosłości utrudniały budowanie bliższych relacji rówieśniczych. Przypadki dyskryminacji ze względu na narodowość zgłaszano sporadycznie. Ze względu na pilotażowy charakter badania i przeprowadzenie jednego wywiadu fokusowego w każdym mieście, zaobserwowane różnice należy traktować jako eksploracyjne, a nie reprezentatywne. Wyniki wskazują na potrzebę wsparcia językowego, zwiększenia dostępności edukacji, pomocy mieszkaniowej oraz rozwiązań na rynku pracy, które uwzględniają wiek młodych uchodźców z Ukrainy.

Słowa kluczowe:

młodzi uchodźcy z Ukrainy, migracja przymusowa, wchodzenie w dorosłość, integracja edukacyjna, integracja na rynku pracy, niepewność mieszkaniowa, integracja społeczna

Pobierz pliki

PDF (English)

Zasady cytowania

Subocz, E., & Sternicka-Kowalska, M. (2026). Wchodzenie w dorosłość po przymusowej migracji – badanie fokusowe młodych uchodźców z Ukrainy w Olsztynie i Krakowie. Seminare. Poszukiwania Naukowe, 47(1). https://doi.org/10.21852/sem.1885

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Amnesty International. 2023a. Jesteśmy tutaj razem. Uczniowie i uczennice z Ukrainy w polskich szkołach. Wyniki 4-miesięcznego monitoringu [We Are Here Together: Students from Ukraine in Polish Schools. Results of a Four-Month Monitoring]. Amnesty International. https://www.amnesty.org.pl/wp-content/uploads/2023/02/Jestesmy-tutaj-razem.-Uczniowie-i-uczennice-z-Ukrainy-w-polskich-szkolach-2.pdf
Google Scholar

Amnesty International. 2023b. Podsumowanie rocznego projektu badawczego “Uchodźcy z Ukrainy w Polsce” [Summary of the Year-Long Research Project “Refugees from Ukraine in Poland”]. Amnesty International.
Google Scholar

Babbie, Earl. 2003. Badania społeczne w praktyce [Social Research in Practice]. Translated by Fabian Tryl. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Google Scholar

Baszczak, Łukasz, Agnieszka Wincewicz, and Radosław Zyzik. 2023. Polacy i Ukraińcy – wyzwania integracji uchodźców [Poles and Ukrainians: Challenges of Integrating Refugees]. Polski Instytut Ekonomiczny.
Google Scholar

Centrone, Maria R., Anna Gromada, and Ivan Posylnyi. 2023. „Bez wątpienia jest tu fajnie; ale prawdziwy dom, to własny dom”. Badanie subiektywnego dobrostanu dzieci i młodzieży mieszkających w Polsce w obliczu wojny w Ukrainie [“Undoubtedly, It’s Nice Here, but a Real Home Is One’s Own Home”: A Study of the Subjective Well-Being of Children and Adolescents Living in Poland in the Face of the War in Ukraine]. UNICEF, Plan International, and Save the Children.
Google Scholar

Children’s Rights Ombudsman. 2023. Sytuacja dzieci i młodzieży z Ukrainy w polskich szkołach [The Situation of Children and Adolescents from Ukraine in Polish Schools]. Children’s Rights Ombudsman.
Google Scholar

Chmielewska-Kalińska, Iza, Beata Dudek, and Paweł Strzelecki. 2022. Sytuacja życiowa i ekonomiczna uchodźców z Ukrainy w Polsce. Raport z badania ankietowego zrealizowanego przez Oddziały Okręgowe NBP [The Living and Economic Situation of Refugees from Ukraine in Poland: Report from a Survey Conducted by NBP Regional Branches]. Narodowy Bank Polski.
Google Scholar

Chmielewska-Kalińska, Iza, Beata Dudek, and Paweł Strzelecki. 2023. Sytuacja życiowa i ekonomiczna migrantów z Ukrainy w Polsce – wpływ pandemii i wojny na charakter migracji w Polsce. Raport z badania ankietowego [The Living and Economic Situation of Migrants from Ukraine in Poland: The Impact of the Pandemic and the War on the Nature of Migration in Poland: Report from a Survey]. Narodowy Bank Polski. https://nbp.pl/wp-content/uploads/2024/01/Raport_Imigranci_2023_1-24.pdf
Google Scholar

Długosz, Piotr, Liudmyla Kryvachuk, and Dominika Izdebska-Długosz. 2022. Uchodźcy wojenni z Ukrainy – życie w Polsce i plany na przyszłość [War Refugees from Ukraine: Life in Poland and Plans for the Future]. Wydawnictwo Academicon.
Google Scholar

Dudek, Beata, Adam Panuciak, and Paweł Strzelecki. 2024. Sytuacja życiowa i ekonomiczna migrantów z Ukrainy w Polsce w 2024 r. Raport z badania ankietowego [The Living and Economic Situation of Migrants from Ukraine in Poland in 2024: Report from a Survey]. Narodowy Bank Polski. https://nbp.pl/wp-content/uploads/2025/02/Sytuacja-uchodzcow-z-Ukrainy-2024-PL-DS-WWW.pdf
Google Scholar

Duszczyk, Maciej, Agata Górny, Paweł Kaczmarczyk, and Andrzej Kubisiak. 2023. “War Refugees from Ukraine in Poland – One Year After the Russian Aggression. Socioeconomic Consequences and Challenges.” Regional Science Policy & Practice 15 (1): 181–199. https://doi.org/10.1111/rsp3.12642
Google Scholar

Eurostat. 2025. “Beneficiaries of Temporary Protection at the End of the Month by Citizenship, Age and Sex.” Eurostat Data Browser. Accessed September 16, 2025. https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/migr_asytpsm__custom_18069519/default/table
Google Scholar

Khoruzha, Liudmyla. 2024. “Personal Values and Life Meanings of Ukrainian Youth in the Conditions of Instability.” Edukacja Międzykulturowa 27 (4): 103–113. https://doi.org/10.15804/em.2024.04.07
Google Scholar

Kostiuchenko, Tetyana, Inna Volosevych, and Info Sapiens. 2024. Impact of War on Youth in Ukraine—2024. United Nations Development Programme (UNDP). Accessed September 17, 2025. https://www.undp.org/ukraine/publications/impact-war-youth-ukraine-2024
Google Scholar

Krawczak, Anna. 2022. “Sytuacja dzieci ukraińskich w Polsce [The Situation of Ukrainian Children in Poland].” In Dzieci się liczą 2022. Raport o zagrożeniach bezpieczeństwa i rozwoju dzieci w Polsce [Children Matter 2022: Report on Threats to Children’s Safety and Development in Poland], edited by Monika Sajkowska and Renata Szredzińska, 354–375. Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę.
Google Scholar

Kubiciel-Lodzińska, Sabina, and Katarzyna Kownacka. 2023. “Migranci wojenni z Ukrainy. Opinie Polaków na temat ich pobytu oraz zakresu udzielanej im pomocy [War Migrants from Ukraine: Poles’ Opinions about Their Stay and the Scope of Assistance Provided to Them].” Studia Politologiczne 68: 231–250. https://doi.org/10.33896/SPolit.2023.68.13
Google Scholar

Maciejewska-Mroczek, Ewa, Magdalena Radkowska-Walkowicz, Maria Reimann, and Anna Witeska-Młynarczyk, with Zofia Boni and Anna Krawczak. 2016. Kodeks dobrych praktyk w badaniach z dziećmi prowadzonych z perspektywy nauk społecznych [Code of Good Practice in Research Involving Children from a Social Science Perspective]. Accessed August 25, 2024. http://childhoods.uw.edu.pl/wp-content/uploads/sites/22/2016/04/kodeks_dobrych_praktyk_IZBnD.pdf
Google Scholar

Ministry of Education and Science (MEiN). 2022a. Cudzoziemcy na uczelniach w Polsce [Foreigners at Polish Universities]. https://radon.nauka.gov.pl/analizy/cudzoziemcy-na-uczelniach-w-Polsce-2022
Google Scholar

Ministry of Education and Science (MEiN). 2022b. Przyjmowanie do polskich szkół dzieci i młodzieży z Ukrainy – list Ministra Edukacji i Nauki do kuratorów, samorządowców i dyrektorów szkół [Admission of Children and Adolescents from Ukraine to Polish Schools: Letter from the Minister of Education and Science to Education Superintendents, Local Government Officials, and School Principals]. Accessed August 1, 2025. https://www.gov.pl/web/edukacja-i-nauka/przyjmowanie-do-polskich-szkol-dzieci-i-mlodziezy-z-ukrainy--list-ministra-edukacji-i-nauki-do-kuratorow-samorzadowcow-i-dyrektorow-szkol
Google Scholar

Niezgoda, Marian. 2014. “Młodzież jako przedmiot zainteresowania socjologii [Youth as an Object of Sociological Interest].” Rocznik Lubuski 40 (2a): 43–56.
Google Scholar

Poland. 2022. Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa [Act of 12 March 2022 on Assistance to Citizens of Ukraine in Connection with the Armed Conflict on the Territory of Ukraine]. Journal of Laws 2022, item 583.
Google Scholar

Popyk, Anzhela, Sofia Horova, Anastasiia Mykhailova, et al. 2024. Displaced Ukrainian Youth in Poland: Lived Experiences Two Years On. Youth Working Papers 1/2024. SWPS University, Youth Research Center. https://doi.org/10.58142/swps-ins-ap-01.11.24
Google Scholar

Statistics Poland (GUS). 2024a. Pokolenie gniazdowników w Polsce [The Generation of Young Adults Living with Their Parents in Poland]. https://stat.gov.pl/statystyki-eksperymentalne/jakosc-zycia/pokolenie-gniazdownikow-w-polsce%2C6%2C2.html
Google Scholar

Statistics Poland (GUS). 2024b. Szkolnictwo wyższe w roku akademickim 2023/2024 [Higher Education in the 2023/2024 Academic Year]. https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/edukacja/edukacja/szkolnictwo-wyzsze-w-roku-akademickim-20232024%2C8%2C10.html
Google Scholar

Sternicka-Kowalska, Magdalena, and Elżbieta Subocz. 2025. Uchodźcy wojenni z Ukrainy w województwie warmińsko-mazurskim. Problemy, system i źródła wsparcia [War Refugees from Ukraine in the Warmia–Mazury Voivodeship: Problems, System, and Sources of Support]. Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.
Google Scholar

Subocz, Elżbieta, Magdalena Sternicka-Kowalska, and Bartłomiej Głuszak. 2024. “Sytuacja życiowa uchodźców wojennych z Ukrainy. Badania w województwie warmińsko-mazurskim [The Living Situation of War Refugees from Ukraine: Research in the Warmia–Mazury Voivodeship].” Polityka Społeczna 5–6: 28–36. https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.6496
Google Scholar

Świdrowska, Elżbieta, and Klaudia Stano. 2025. Uczniowie z Ukrainy z doświadczeniem uchodźstwa w polskich szkołach. Co zmieniło się w roku szkolnym 2024/2025? [Students from Ukraine with Refugee Experience in Polish Schools: What Has Changed in the 2024/2025 School Year?]. Centrum Edukacji Obywatelskiej, in collaboration with UNICEF. https://www.unicef.org/eca/media/39121/file/Enrollment-report_10.2024_CEO_UNICEF_PL.pdf
Google Scholar

Tędziagolska, Magdalena, Bartłomiej Walczak, and Kamil M. Wielecki. 2023. Uczniowie uchodźczy w polskich szkołach. Gdzie jesteśmy u progu kolejnego roku szkolnego? [Refugee Students in Polish Schools: Where Are We at the Threshold of Another School Year?]. Centrum Edukacji Obywatelskiej.
Google Scholar

Tyler-Rubinstein, Ilana, Daniel Gorevan, and Laura Kivela. 2022. “This Is My Life, and I Don’t Want to Waste a Year of It”: The Experiences and Wellbeing of Children Fleeing Ukraine.” Save the Children International.
Google Scholar

UNHCR. 2022. Regional Refugee Response Plan for the Ukraine Situation: Protection Analysis. Accessed August 6, 2025. https://reporting.unhcr.org/ukraine-situation-regional-refugee-response-plan-summary
Google Scholar

Wiszejko-Wierzbicka, Dorota, and Agnieszka Kwiatkowska. 2018. “Wchodzenie w dorosłość. Ogólnopolskie badanie młodych Polaków w wieku 18–29 lat [Entering Adulthood: A Nationwide Study of Young Poles Aged 18–29].” Studia Socjologiczne 2: 147–176. https://doi.org/10.24425/122467
Google Scholar