Socjoterapia jako obszar wsparcia i edukacji chłopców

Olga Modzelewska

doi:10.21852/sem.1889

Opublikowane: 30.06.2026

Tom 47 Nr 1 (2026)

Socjoterapia jako obszar wsparcia i edukacji chłopców

Olga Modzelewska

Seminare. Poszukiwania naukowe

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.21852/sem.1889

Abstrakt

Współcześnie socjoterapia jako forma pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz przestrzeń wsparcia i edukacji zyskuje na znaczeniu. Ten rodzaj pomocy wykorzystuje elastyczne formy pracy, dostosowanie metod do faktycznych potrzeb oraz systematyczne wspieranie rozwoju emocjonalnego, społecznego i moralnego. Jest to szczególnie istotne w pracy z młodymi chłopcami, adolescentami, którzy mierzą się z licznymi wyzwaniami rozwojowymi. W obliczu zmian kulturowych i rosnącej świadomości różnorodności ról społecznych konieczne jest tworzenie bezpiecznej przestrzeni, w której mogą budować własną tożsamość bez presji schematów. Kluczowe jest promowanie zdrowych relacji interpersonalnych, rozwijanie umiejętności radzenia sobie z trudnościami oraz kreowanie pozytywnych wzorców męskości i empatii. W tym kontekście socjoterapia staje się kluczowym elementem w nowym paradygmacie edukacji i terapii młodych mężczyzn. Prezentowane rozważania obejmują refleksję naukową oraz przegląd literatury z zakresu socjoterapii, pedagogiki i studiów nad męskością/ami. Badacze wskazują (Gough and Novikova, 2020; Sheikh, Payne-Cook, Lisk, Carter and Brown, 2024; Helland Lindborg et al., 2024), że chłopcy rzadko szukają wsparcia psychologiczno-pedagogicznego, co wiąże się z normami kulturowymi męskości oraz trudnościami w identyfikowaniu i wyrażaniu emocji. W tym kontekście istotne jest tworzenie zajęć socjoterapeutycznych dopasowanych do potrzeb rozwojowych chłopców. Niniejsze opracowanie może służyć jako inspiracja do działań wychowawczych wspierających młodych mężczyzn w kształtowaniu konstruktywnych wzorców męskości i radzeniu sobie ze stereotypami płciowymi.

Słowa kluczowe:

socjoterapia, rozwój chłopców, męskość, kształtowanie tożsamości, korektura stereotypów, poszukiwanie pomocy psychologicznej

Pobierz pliki

PDF (English)

Zasady cytowania

Modzelewska, O. (2026). Socjoterapia jako obszar wsparcia i edukacji chłopców . Seminare. Poszukiwania Naukowe, 47(1). https://doi.org/10.21852/sem.1889

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Arcimowicz, Krzysztof. 2003. Obraz mężczyzny w polskich mediach. Prawda, fałsz, stereotyp [The Image of Men in Polish Media: Truth, Falsehood, Stereotype]. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Google Scholar

Badinter, Elisabeth. 1993. XY. Tożsamość mężczyzny [XY: A Man’s Identity]. Translated by Grzegorz Przewłocki. W.A.B.
Google Scholar

Bem, Sandra L. 2000. Męskość. Kobiecość. O różnicach wynikających z płci [Masculinity. Femininity: On Gender Differences]. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Google Scholar

Bocian-Waszkiewicz, Beata. 2016. “Socjoterapia jako metoda pracy z uczniem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi [Sociotherapy as a Method of Working with a Student with Special Educational Needs].” Student Niepełnosprawny. Szkice i Rozprawy 16 (9): 145–165.
Google Scholar

Brannon, Linda. 2002. Psychologia rodzaju. Kobiety i mężczyźni: podobni czy różni [The Psychology of Gender: Women and Men—Similar or Different]. Translated by Magdalena Kacmajor. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Google Scholar

Brzezińska, Anna. 2000. Społeczna psychologia rozwoju [Social Psychology of Development]. Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Google Scholar

Chmura-Rutkowska, Iwona, and Joanna Ostrouch. 2007. Mężczyźni na przełęczy życia. Studium socjopedagogiczne [Men at the Turning Point of Life: A Sociopedagogical Study]. Oficyna Wydawnicza “Impuls”.
Google Scholar

Dobosz, Dagmara. 2022. “Współczesna kobiecość i męskość w opiniach młodych dorosłych – analiza w kontekście stereotypów płci oraz własnych koncepcji tożsamości płciowych badanych [Contemporary Femininity and Masculinity in the Opinions of Young Adults: An Analysis in the Context of Gender Stereotypes and the Respondents’ Own Conceptions of Gender Identities].” Studia Edukacyjne 67: 69–84. https://doi.org/10.14746/se.2022.67.5
Google Scholar

infuture.institute and Fundacja moonka. 2023. Dojrzewanie polskich chłopców [Adolescence of Polish Boys]. August 10, 2024. https://infuture.institute/raporty/dojrzewanie-polskich-chlopcow/
Google Scholar

Grabowska, Magdalena. 2007. Stereotypy płci we wczesnej dorosłości. Wybrane uwarunkowania [Gender Stereotypes in Early Adulthood: Selected Determinants]. Wydawnictwo UKW.
Google Scholar

Green, Lorraine. 2016. Understanding the Life Course: Sociological and Psychological Perspectives. 2nd ed. Polity.
Google Scholar

Howells, Lawrence. 2018. Cognitive Behavioural Therapy for Adolescents and Young Adults: An Emotion Regulation Approach. Routledge.
Google Scholar

Jagieła, Jarosław. 2007. Socjoterapia w szkole. Krótki poradnik psychologiczny [Sociotherapy at School: A Short Psychological Guide]. Wydawnictwo Rubikon.
Google Scholar

James, Richard K., and Burl E. Gilliland. 2008. Strategie interwencji kryzysowej [Crisis Intervention Strategies]. 2nd ed. Translated by Andrzej Bidziński and Krzysztof Mazurek. Wydawnictwo Edukacyjne Parpamedia.
Google Scholar

Jankowiak, Barbara, and Emilia Soroko. 2014. “Problematyka wsparcia w socjoterapii – wybrane zagadnienia [Support Issues in Sociotherapy: Selected Topics].” Studia Edukacyjne 32: 225–243.
Google Scholar

Jankowiak, Barbara, and Emilia Soroko. 2019. “Socjoterapia dziś i jutro. O potrzebie współpracy refleksyjnego praktyka i ciekawego praktyki naukowca [Sociotherapy Today and Tomorrow: On the Need for Collaboration between a Reflective Practitioner and a Researcher Curious about Practice].” Biuletyn Polskiego Stowarzyszenia Socjoterapeutów i Trenerów: 10–27. https://pssit.pl/download/B_Jankowiak_E_Soroko_Socjoterapia_dzis_i_jutro.pdf
Google Scholar

Jankowiak, Barbara, and Emilia Soroko. 2021. Socjoterapia młodzieży. Studium psychologiczno-pedagogiczne [Youth Sociotherapy: A Psychological and Pedagogical Study]. PWN.
Google Scholar

John-Borys, Maria. 2005. “Socjoterapia – jak zachodzi zmiana zachowania? [Sociotherapy: How Does Behavioral Change Occur?]” In Diagnostyka, profilaktyka, socjoterapia w teorii i praktyce pedagogicznej [Diagnostics, Prevention, and Sociotherapy in Pedagogical Theory and Practice], edited by Maria Deptuła, 347–358. Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
Google Scholar

Kubacka-Jasiecka, Dorota. 2010. Interwencja kryzysowa. Pomoc w kryzysach psychologicznych [Crisis Intervention: Help in Psychological Crises]. Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
Google Scholar

Mandal, Eugenia. 2000. Podmiotowe i interpersonalne konsekwencje stereotypów związanych z płcią [Subjective and Interpersonal Consequences of Gender Stereotypes]. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Google Scholar

Mandal, Eugenia. 2003. Męskość i kobiecość. Popularne opinie a badania naukowe [Masculinity and Femininity: Popular Opinions and Scientific Research]. Wydawnictwo Akademickie Żak.
Google Scholar

Ogden, Terje, and Kristine Amlund Hagen. 2018. Adolescent Mental Health: Prevention and Intervention. 2nd ed. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315295374
Google Scholar

Ostaszewski, Krzysztof. 2001. “Szkolno-środowiskowe programy profilaktyczne. Sukcesy i dylematy naukowego podejścia [School–Community Prevention Programs: Successes and Dilemmas of a Scientific Approach].” In Ewaluacja profilaktyki problemów dzieci i młodzieży [Evaluation of the Prevention of Problems among Children and Adolescents], edited by Janusz Ł. Grzelak and Marcin J. Sochocki, 11–57. Pracownia Profilaktyki Problemowej.
Google Scholar

Pankowska, Dorota. 2005. Wychowanie a role płciowe [Education and Gender Roles]. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Google Scholar

Peret-Drążewska, Paulina. 2021. “Specyfika rozwojowa okresu adolescencji. Implikacje dla praktyki wychowawczej [Developmental Specificity of Adolescence: Implications for Educational Practice].” Roczniki Pedagogiczne 13 (49), no. 4: 73–90. https://doi.org/10.18290/rped21134.7
Google Scholar

Pilecka, Barbara. 2004. Kryzys psychologiczny. Wybrane zagadnienia [Psychological Crisis: Selected Issues]. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Google Scholar

Sawicka, Katarzyna, ed. 1999. Socjoterapia [Sociotherapy]. Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej Ministerstwa Edukacji Narodowej.
Google Scholar

Sawicka, Katarzyna. 2023. “Wokół pojęcia socjoterapii [Around the Concept of Sociotherapy].” Biuletyn Socjoterapeutyczny 1: 11–23. https://doi.org/10.14746/bst.2023.1.1
Google Scholar

Sęk, Helena, and Roman Cieślak. 2004. “Wsparcie społeczne – sposoby definiowania, rodzaje i źródła wsparcia, wybrane koncepcje teoretyczne [Social Support: Ways of Defining It, Types and Sources of Support, Selected Theoretical Concepts].” In Wsparcie społeczne, stres i zdrowie [Social Support, Stress, and Health], edited by Hanna Sęk and Roman Cieślak, 11–28. PWN.
Google Scholar

Strzemieczny, Jacek. 1993. Zajęcia socjoterapeutyczne dla dzieci i młodzieży [Sociotherapeutic Activities for Children and Adolescents]. PTP.
Google Scholar

Wilk, Maciej. 2023. “Cztery oblicza socjoterapii [Four Faces of Sociotherapy].” Biuletyn Socjoterapeutyczny 1: 43–55. https://doi.org/10.14746/bst.2023.1.3
Google Scholar