Doświadczenia młodych reemigrantów w procesie powrotnej akulturacji w środowisku rówieśniczym. Studia przypadków

Kinga Lisowska

doi:10.21852/sem.1892

Opublikowane: 30.06.2026

Tom 47 Nr 1 (2026)

Doświadczenia młodych reemigrantów w procesie powrotnej akulturacji w środowisku rówieśniczym. Studia przypadków

Kinga Lisowska

Seminare. Poszukiwania naukowe

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.21852/sem.1892

Abstrakt

Artykuł podejmuje problem doświadczeń młodych reemigrantów powracających do Polski oraz ich odnajdywania się w środowisku rówieśniczym w warunkach powrotnej akulturacji. Jego celem jest ukazanie funkcjonowania młodych ludzi w relacjach społecznych po reemigracji oraz przedstawienie, jak przeżywają oni powrotny szok kulturowy i poczucie życia pomiędzy dwiema kulturami. Badania miały charakter jakościowy i zostały przeprowadzone z wykorzystaniem indywidualnych wywiadów częściowo kierowanych, skoncentrowanych na problemie. Analizie poddano narracje trzech młodych osób powracających z Wielkiej Brytanii, Niemiec oraz Stanów Zjednoczonych. Wyniki badań wskazują, że środowisko rówieśnicze stanowi jeden z najważniejszych obszarów ujawniania się trudności readaptacyjnych. Badani doświadczali dystansu społecznego, stygmatyzacji, problemów komunikacyjnych oraz trudności w odbudowywaniu poczucia przynależności. Szczególnie istotne okazały się mechanizmy etykietowania oraz ograniczone możliwości wykorzystania kompetencji nabytych podczas emigracji. Analiza materiału empirycznego pozwala stwierdzić, że przebieg powrotnej akulturacji jest silnie uzależniony od jakości relacji rówieśniczych i poziomu wsparcia społecznego. Wyniki badań podkreślają potrzebę rozwijania działań wspierających młodych reemigrantów w środowisku szkolnym i społecznym.

Pobierz pliki

PDF (English)

Zasady cytowania

Lisowska, K. (2026). Doświadczenia młodych reemigrantów w procesie powrotnej akulturacji w środowisku rówieśniczym. Studia przypadków. Seminare. Poszukiwania Naukowe, 47(1). https://doi.org/10.21852/sem.1892

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Adamski, Jakub. 2020. Adaptacja i postrzeganie imigrantów w państwach europejskich. Studium porównawcze. Kraków: WN UŁ.
Google Scholar

Berry, John W. 1997. “Immigration, acculturation and adaptation.” An International Review 46: 5–34.
Google Scholar

Bron, Agnieszka. 2000. “Floating as an Analytical Category in the Narratives of Polish Immigrants to Sweden.” In Allvarig debatt och rolig lek. En festskrift tillagnad A. Nils Uggla, edited by Elżbieta Szwejkowska-Olsson and Michał Bron Jr., 119–132. Uppsala: Uppsala University.
Google Scholar

Demes, Kali A. and Nicolas Geeraert. 2015. “The highs and lows of a cultural transition. A longitudinal analysis of sojourner stress and adaptation across 50 countries.” Journal of Personality and Social Psychology 109(2): 316–377. DOI: 10.1037/pspp0000046.
Google Scholar

Grzymała-Moszczyńska, Halina et al. 2015. (Nie) łatwe powroty do domu. Funkcjonowanie dzieci i młodzieży powracających z emigracji. Warszawa: Fundacja Centrum im. prof. Bronisława Geremka.
Google Scholar

Grzymała-Moszczyńska, Joanna. 2011. “Psychologiczne aspekty powrotów z emigracji – przegląd teoretyczny.” Psychologia Społeczna 1(16): 59–71.
Google Scholar

Janusz-Lorkowska, Monika. 2018. “Badania czytelnictwa w Polsce w kontekście wybranych paradygmatów nauk społecznych.” Folia Bibliologica 60: 15–36. DOI: 10.17951/fb.2018.60.15-36.
Google Scholar

Jurek, Anna. 2015. “Psychologiczne aspekty doświadczeń migracyjnych u dzieci i młodzieży.” In Migracja, tożsamość, dojrzewanie. Adaptacja kulturowa dzieci i młodzieży z doświadczeniem migracyjnym, edited by Natalia Klorek and Katarzyna Kubin, 27–64. Warszawa: Fundacja na rzecz Różnorodności Społecznej.
Google Scholar

Kim, Young Yun. 1988. Communication and cross-cultural adaptation: An integrative theory. Multilingual Matters.
Google Scholar

Lisowska, Kinga. 2025. “‘Z ziemi włoskiej do polskiej’ – powrotna akulturacja reemigranta w wieku późnej dorosłości.” Kultura i Edukacja 1: 181–194. DOI: 10.15804/kie.2025.01.09.
Google Scholar

Łużniak, Magdalena and Stanisław A. Witkowski. 2006. “Badania stylów radzenia sobie z szokiem kulturowym w organizacjach – problemy metodologiczne.” Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu 1130: 477–490.
Google Scholar

Marx, Elisabeth. 2000. Przełamywanie szoku kulturowego. Czego potrzebujesz, aby odnieść sukces w międzynarodowym biznesie. Emocje, myślenie, tożsamość i umiejętności socjalne. Warszawa: Agencja Wydawnicza PLACET.
Google Scholar

McGovern, Frances and Dympna Devine. 2015. “The care worlds of migrant children – Exploring intergenerational dynamics of love, care and solidarity across home and school.” Childhood 23(1): 37–52.
Google Scholar

Rubacha, Krzysztof. 2016. Metodologia badań nad edukacją. Warszawa: WN Akademickie i Profesjonalne.
Google Scholar

Schuetz, Alfred. 1945. “The homecomer.” American Journal of Sociology 50: 369–376.
Google Scholar

Sussman, Nan. 2000. “The dynamic nature of cultural identity throughout cultural transitions: Why home is not so sweet.” Personality and Social Psychology Review 4: 355–373.
Google Scholar

Szkudlarek, Betina. 2009. “Reentry – A review of the literature.” International Journal of Intercultural Relations 34: 1–21.
Google Scholar

Szydłowska, Paulina, Joanna Durlik and Joanna Grzymała-Moszczyńska. 2019. “Returning Children Migrants – Main Challenges in School Environment.” Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny 1(171): 171–192. DOI: 10.4467/25444972SMPP.19.008.10258.
Google Scholar

Tambyah, Kuan S. and Raymond Chang. 2006. “Revisiting the Cultural Identity Model: Sojourners’ Negotiations of Identity and Consumption Experiences.” Advances in Consumer Research 33(1): 464–465.
Google Scholar

Titzmann, Peter F. and Richard M. Lee. 2018. “Adaptation of young immigrants: A developmental perspective on acculturation research.” European Psychologist 23(1): 72.
Google Scholar

Ward, Collen and Nicolas Geeraert. 2016. “Advancing acculturation theory and re¬search. The acculturation process in its ecological context.” Current Opinion in Psychology 8: 98–104.
Google Scholar

Ward, Collen, Stephen Bochner and Adrian Furnham. 2001. The Psychology of Culture Shock. East Sussex: Routledge.
Google Scholar

Zakrzewska, Kornelia. 2010. “Trudny powrót do domu – co przeżywają osoby doświadczające szoku powrotnego?” Psychiatria i Psychoterapia 6(2): 44–50.
Google Scholar

Żaliński, Adam. 2022. “Akulturacja.” In Słowniki społeczne. Studia kulturowe, edited by Leszek Korporowicz, Anna Knap-Stefaniuk and Łukasz Burkiewicz, 129–145. Kraków: AI.
Google Scholar