Młodzi ludzie w środowisku cyfrowym: teoretyczna analiza dezinformacji, komunikacji internetowej i kompetencji medialnych

Monika Wojtkowiak

doi:10.21852/sem.1888

Opublikowane: 30.06.2026

Tom 47 Nr 1 (2026)

Młodzi ludzie w środowisku cyfrowym: teoretyczna analiza dezinformacji, komunikacji internetowej i kompetencji medialnych

Monika Wojtkowiak

Seminare. Poszukiwania naukowe

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.21852/sem.1888

Abstrakt

Artykuł analizuje, w jaki sposób cyfryzacja, dezinformacja i komunikacja internetowa kształtują funkcjonowanie młodych ludzi w środowisku cyfrowym. Na podstawie teoretycznego przeglądu wybranej literatury dotyczącej społeczeństwa informacyjnego, komunikacji sieciowej i praktyk internetowych młodzieży omówiono nadmiar informacji, Big Data, filtrowanie algorytmiczne, komory pogłosowe, bańki filtrujące, fake newsy oraz ograniczenie sygnałów komunikacyjnych w interakcjach internetowych. Analiza wskazuje, że technologie cyfrowe funkcjonują nie tylko jako narzędzia, lecz także jako środowisko społeczne, w którym młodzi ludzie budują relacje i kształtują swoją tożsamość. Jednocześnie kontakt z informacjami fragmentarycznymi, personalizowanymi i zmanipulowanymi utrudnia weryfikację źródeł, osłabia zaufanie i komplikuje odpowiedzialne komunikowanie się. W artykule wskazano najważniejsze implikacje pedagogiczne: edukacja powinna rozwijać kompetencje medialne i informacyjne, umiejętność krytycznej oceny źródeł, świadomość działania mechanizmów algorytmicznych, kompetencje społeczno-emocjonalne, odpowiedzialność za wypowiedzi w Internecie oraz higienę cyfrową. Sama sprawność techniczna nie chroni młodych użytkowników przed nieładem informacyjnym. Odpowiedzialne uczestnictwo w komunikacji cyfrowej wymaga zintegrowanej edukacji poznawczej, społecznej i etycznej.

Słowa kluczowe:

komunikacja online, dezinformacja, kompetencje medialne i informacyjne, filtrowanie algorytmiczne, przeciążenie informacją

Pobierz pliki

PDF (English)

Zasady cytowania

Wojtkowiak, M. (2026). Młodzi ludzie w środowisku cyfrowym: teoretyczna analiza dezinformacji, komunikacji internetowej i kompetencji medialnych. Seminare. Poszukiwania Naukowe, 47(1). https://doi.org/10.21852/sem.1888

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Castells, Manuel. 2007. Społeczeństwo sieci [The Rise of the Network Society]. Translated by Mirosława Marody, Kamila Pawluś, Janusz Stawiński, and Sebastian Szymański. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Google Scholar

Furman, Wojciech. 2018. “Od pozornej wiedzy do komory pogłosowej i nadmiaru informacji. Krótki przegląd strachów medialnych [From Apparent Knowledge to the Echo Chamber and Information Overload: A Brief Review of Media Fears].” Zeszyty Prasoznawcze 61 (2): 201–208. https://doi.org/10.4467/22996362PZ.18.015.9109.
Google Scholar

Jenkins, Henry. 2006. Convergence Culture: Where Old and New Media Collide. New York University Press.
Google Scholar

Kwietniewski, Karol. 2022. Big Data – technologiczny rubikon [Big Data—The Technological Rubicon]. Narodowy Instytut Cyberbezpieczeństwa. Accessed May 5, 2025. https://nci.org.pl/big-data-technologiczny-rubikon/.
Google Scholar

Latour, Bruno. 2011. Nigdy nie byliśmy nowocześni: studium z antropologii symetrycznej [We Have Never Been Modern: An Essay on Symmetrical Anthropology]. Translated by Maciej Gdula. Oficy-na Naukowa.
Google Scholar

Loglia, Jennifer Marie, and Clint Alan Bowers. 2016. “Emoticons in Business Communication: Is the :) Worth It?” In Emotions, Technology, and Design, edited by Sharon Y. Tettegah and Safiya U. Noble, 37–53. Academic Press.
Google Scholar

Łuczuk, Piotr. 2024. “Problem barier informacyjnych [The Problem of Information Barriers].” In Młodzież w infosferze [Youth in the Infosphere], edited by Monika Wojtkowiak, 45–66. IBE.
Google Scholar

Lyyra, Nelli, Niina Junttila, Jasmine Gustafsson, Henri Lahti, and Leena Paakkari. 2022. “Adolescents’ Online Communication and Well-Being: Findings from the 2018 Health Behavior in School-Aged Children (HBSC) Study.” Frontiers in Psychiatry 13: 976404. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2022.976404.
Google Scholar

Machlup, Fritz. 1962. The Production and Distribution of Knowledge in the United States. Princeton University Press.
Google Scholar

McLuhan, Marshall. 2004. Zrozumieć media. Przedłużenia człowieka [Understanding Media: The Extensions of Man]. Translated by Natalia Szczucka. Wydawnictwa Naukowo-Techniczne.
Google Scholar

Morbitzer, Janusz. 2016. “Współczesna przestrzeń obecności człowieka – między realnością a wirtualnością [Contemporary Space of Human Presence—Between Reality and Virtuality].” Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Humanitas 13: 59–68.
Google Scholar

Rębisz, Sławomir. 2024. “Infosfera jako wieloaspektowe środowisko informacyjne [The Infosphere as a Multifaceted Information Environment].” In Młodzież w infosferze [Youth in the Infosphere], edited by Monika Wojtkowiak, 11–44. IBE.
Google Scholar

Tomczyk, Łukasz. 2024. “Kształtowanie kompetencji informacyjnych [Developing Information Competencies].” In Młodzież w infosferze [Youth in the Infosphere], edited by Monika Wojtkowiak, 141–167. IBE.
Google Scholar

Wallace, Patricia. 2001. Psychologia Internetu [The Psychology of the Internet]. Translated by Tomasz Hornowski. Dom Wydawniczy Rebis.
Google Scholar

Walther, Joseph B., and Monica T. Whitty. 2020. “Language, Psychology, and New Media: The Hyperpersonal Model of Mediated Communication at Twenty-Five Years.” Journal of Language and Social Psychology 40 (1): 120–135. https://doi.org/10.1177/0261927X20967703.
Google Scholar

Webster, Frank. 2006. Społeczeństwo informacyjne. Kluczowe idee [The Information Society: Key Ideas]. Translated by Michał Gawlik. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Google Scholar

Wojtkowiak, Monika. 2021. “Czas w percepcji młodych użytkowników sieci globalnej [Time in the Perception of Young Users of the Global Network].” Kultura – Przemiany – Edukacja 9: 268–277.
Google Scholar

Zielińska, Iwona. 2024. “Informacja i dezinformacja [Information and Disinformation].” In Młodzież w infosferze [Youth in the Infosphere], edited by Monika Wojtkowiak, 67–85. IBE.
Google Scholar