Abstrakt

Artykuł porusza kwestię genezy, specyfiki oraz ewolucji liryki osobistej św. Teresy od Dzieciątka Jezus, sytuując jej twórczość w kontekście dziewiętnastowiecznej tradycji zakonnej oraz przemian epoki literackiej. Autor rekonstruuje okoliczności debiutu poetyckiego młodej karmelitanki w 1893 roku, wskazując, że pierwotnym impulsem twórczym nie były indywidualne ambicje artystyczne, lecz relacje wspólnotowe, przyjaźń oraz zakonne posłuszeństwo.

W toku wywodu wykazano wybitnie użytkowy, wspólnotowy i liturgiczny charakter poezji świętej z Lisieux. Analiza zachowanych utworów pozwala stwierdzić, że większość z nich stanowiła teksty przeznaczone do śpiewu i ściśle wpisane w rytm uroczystości wewnątrzklasztornych, co determinowało ich tradycyjną, zrozumiałą dla ogółu mniszek formę językową.

Ważnym elementem artykułu jest podjęcie problemu tekstologicznego związanego z pośmiertną edycją wierszy. Badacz zwraca uwagę na głębokie retusze redakcyjne, jakich dokonali Matka Agnieszka oraz ojciec Norbert, którzy poprzez narzucenie utworom regularnej struktury sylabicznej starali się dopasować je do ówczesnych kryteriów akademickich. Ostatecznie autor konfrontuje tę twórczość z teoriami poetyckimi Stéphane’a Mallarmégo oraz proponuje autorski eksperyment translatorski. Poprzez redukcję dziewiętnastowiecznej konwencji językowej i zastosowanie zwięzłych, współczesnych form neoklasycznych, podjęta zostaje próba reaktualizacji głębokiego, mistycznego doświadczenia zawartego w liryce Małej Tereski.