O kategorii postępu w encyklice «Spe salvi»

Ks. Piotr Mazurkiewicz

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/csp.2018.22.1.09

Abstrakt


Punktem wyjścia analizy jest wyjaśnienie terminu „postęp”, który w odniesieniu do człowieka oznacza zmianę rozumianą jako udoskonalenie. Głównym przedmiotem rozważań autora jest kategoria postępu ujęta przez Benedykta XVI w encyklice Spe salvi. Zdaniem papieża, wiara w postęp nie tylko zastępuje wiarę w Boga, ale także przyczynia się do budowania świata „tak, jakby Bóg nie istniał”. W ramach tak postrzeganej idei postępu centralne miejsce zajmuje rozum i wolność, stanowiące antytezę tradycyjnej diady: wiara i Kościół.
W nauczaniu Kościoła zamiast słowa „postęp” używano raczej słowa „rozwój”. Według Benedykta XVI autentyczny i integralny rozwój powinien obejmować każdą osobę we wszystkich jej wymiarach (zarówno w wymiarze potrzeb materialnych, jak również – a może przede wszystkim – w wymiarze duchowym).

Słowa kluczowe


postęp; wiara; encyklika Spe salvi; Benedykt XVI

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bacon F. (1955), Novum Organum, I, 84, http://www.thelatinlibrary.com/bacon/bacon.

liber1.shtml, wyd. pol. Bacon F., Novum Organum, PWN, Warszawa.

Bacon F., The New Atlantis, http://www.fcsh.unl.pt/docentes/rmonteiro/pdf/The_New_

Atlantis.pdf

Benedykt XVI (2009), Caritas in veritate.

Benedykt XVI (2007), Spe salvi, KAI, Warszawa.

Churm P.A., Juncker opens exhibition to Karl Marx, http://www.euronews.com/2018/05/04/

juncker-opens-exhibition-to-karl-marx (4.05.2018)

Cyceron M.T., Tvscvlanae Dispvtationes, IV, XIX/44, http://www.thelatinlibrary.com/

cicero/tusc4.shtml

Delsol C. (2018), Kamienie węgielne. Na czym nam zależy?, Wydawnictwo Znak, Kraków.

Delsol C. (2017), Nienawiść do świata. Totalitaryzmy i ponowoczesność, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa.

Diderot D., Philosophe, w: Encyclopédie, ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers, t. 12, https://commons.wikimedia.org/w/index.

php?title=Category:Encyclopédie_Volume_12&filefrom=ENC+12-0401.jpg#/media/File:ENC_12-0509.jpg

Dreher R. (2018), Opcja Benedykta, Wydawnictwo AA, Kraków.

Grocjusz H. (1957), Prolegomena, w: tenże, Trzy księgi o prawie wojny i pokoju, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Himmelfarb G. (2018), Drogi do nowoczesności. Brytyjskie, francuskie i amerykańskie oświecenia, Teologia Polityczna, Warszawa.

Jan Paweł II (2006), Encyklika Redemptoris missio, 11, w: tenże, Dzieła zebrane, t. I, Wydawnictwo M, Kraków.

Jan Paweł II (1991), Encyklika Centesimus annus.

Jan Paweł II (1988), Przemówienie do przedstawicieli polskiego świata nauki, Lublin, 9.06.1987, w: tenże, Wiara i kultura, Wydawnictwo KUL, Lublin.

Jan Paweł II, Orędzie na Światowy Dzień Pokoju – 2001, Dialog między kulturami drogą do cywilizacji miłości i pokoju.

Jougan A. (1992), Słownik kościelny łacińsko-polski, Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, Warszawa.

Kant I. (2005), Koniec wszystkich rzeczy, w: tenże, Rozprawy z filozofii historii, Wydawnictwo Antyk, Kęty.

Kelly J.M. (2006), Historia zachodniej teorii prawa, Wydawnictwo WAM, Kraków.

Kierkegaard S. (1972), Bojaźń i drżenie. Choroba na śmierć, przeł. Jarosław Iwaszkiewicz, Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Kongregacja Nauki Wiary (2003), Nota doktrynalna o niektórych aspektach działalności i postępowania katolików w życiu politycznym.

Koselleck R. (2009), Dzieje pojęć. Studia z semantyki i pragmatyki języka społecznopolitycznego, Oficyna Naukowa, Warszawa.

Mazurkiewicz P. (2006), Przemoc w polityce, Wydawnictwo Ossolineum, Wrocław.

Milbank J. (2009), Political theology and the new science of politics, w: Milbank J., Oliver S. (red.), The Radical Orthodoxy Reader, Routledge, London – New York.

Pascal B., Préface sur le traité du vide, https://www.ebooksgratuits.com/ebooksfrance/

pascal_preface_sur_le_traite_du_vide.pdf

Patočka J. (1998), Eseje heretyckie z filozofii dziejów, Fundacja Aletheia, Warszawa.

Paweł VI (1967), Populorum progression.

Péguy C. (1992), Clio. Dialogue de l’histoire et de l’âme païenne, w: tenże, Œuvres en prose complètes, t. 3, Gallimard, Paris.

Pius XI, Encyklika Divini Redemptoris (O bezbożnym komunizmie), https://w2.vatican.

va/content/pius-xi/en/encyclicals/documents/hf_p-xi_enc_19370319_diviniredemptoris.html (11.05.2018).

Pons A. (1996), Progrès, w: Dictionnaire de philosophie politique, Raynaud P., Rials S. (red.), Presses Universitaires de France, Paris.

Ratzinger J. (2005), Europa Benedykta w kryzysie kultur, Wydawnictwo Edycja Św. Pawła Częstochowa.

Ratzinger J. (2004), Wiara, prawda, tolerancja. Chrześcijaństwo a religie świata, Jedność – Herder, Kielce.

Ratzinger J. (1990), Powołanie i przeznaczenie Europy. Europa obietnicą czy zagrożeniem?, Znaki Czasu nr 19.

Ricoeur P. (1991), Podług nadziei, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa.

Rousseau J.-J. (1956), Rozprawa o pochodzeniu i podstawach nierówności między ludźmi, w: tenże, Trzy rozprawy o filozofii społecznej, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Scruton R. (2002), Słownik myśli politycznej, Zysk i S-ka Wydawnictwo, Poznań.

Secher R. (2012), Viandée: Du génocide au mémoricide. Mécanique d’un crime légal contre l’humanité, Cerf, Paris.

Secher R. (2008), Le livre noir de la Révolution Française, P. Chaunu (red.), Cerf, Paris.

Secher R. (2003), Ludobójstwo francusko-francuskie. Wandea – departament zemsty, Wydawnictwo Iskry, Warszawa.

Sobór Watykański II (1965), Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym Gaudium et spes.

Spaemann R. (2012), Kroki poza siebie, Oficyna Naukowa.

Taine H. (1986), Les Origines de la France contemporaine, Robert Laffont, Paris, t. 2, s. 53, za: R. Secher, Viandée: Du génocide au mémoricide. Mécanique d’un crime légal contre

l’humanité, Cerf, Paris.

Tocqueville A. (1994), Dawny ustrój i rewolucja, Wydawnictwo Znak, Kraków.