Education for Peace as a Pressing Task for Schools under Conditions of Social and Educational Change

Alicja Skibicka-Piechna

doi:10.21697/fp.2025.2.9

Opublikowane: 2025-12-30

Tom 15 Nr 2 (2025)

Wychowanie do pokoju jako pilne zadanie szkoły w warunkach zmiany społecznej i edukacyjnej

Alicja Skibicka-Piechna

Forum Pedagogiczne

Dział: Dział tematyczny

https://doi.org/10.21697/fp.2025.2.9

Abstrakt

Edukacja dla pokoju jest głęboko zakorzeniona w procesach globalizacyjnych, w których kluczowe znaczenie mają zjawiska migracji, różnorodności kulturowej oraz pluralizmu społecznego. Dla współczesnej pedagogiki kluczowe jest budowanie pokoju poprzez kształtowanie świadomych i refleksyjnych postaw obywatelskich. Odpowiedzialność za to zadanie w znacznym stopniu spoczywa na szkole, ponieważ edukacja może stanowić konstruktywną odpowiedź na zjawiska destabilizujące i zagrażające bezpieczeństwu społecznemu, które cechują współczesny świat. Edukacja jest podstawowym narzędziem rozwijania i utrwalania postaw pokojowego współistnienia od najmłodszych lat. Wymaga ona starannego planowania jako proces długofalowy, którego realizacja stanowi wyzwanie zarówno dla współczesności, jak i dla przyszłych pokoleń.

Słowa kluczowe:

zmiana społeczna, globalizacja, pokój, szkoła, edukacja

Pobierz pliki

pdf (English)

Zasady cytowania

Skibicka-Piechna, A. (2025). Wychowanie do pokoju jako pilne zadanie szkoły w warunkach zmiany społecznej i edukacyjnej. Forum Pedagogiczne, 15(2). https://doi.org/10.21697/fp.2025.2.9

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Cybal-Michalska A. (2006). Tożsamość młodzieży w perspektywie globalnego świata. Poznań: PWN.
Google Scholar

Cybal-Michalska A. (2010). W stronę globalnej cywilizacji przyszłości – o potrzebie twórczego dialogu z przyszłością. „Ars Inters Culturas”, no. 1, pp. 11-21.
Google Scholar

Cybal-Michalska A. (2013). Społeczeństwo globalnej zmiany i kondycja współczesnego człowieka – przyczynek do dyskusji nad ideą homo explorens. In: B. Jankowiak (ed.), Socjoterapia jako forma pomocy psychologiczno- pedagogicznej. Teoria i praktyka (pp. 15-31). Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
Google Scholar

Delors J. (1997). Edukacja – jest w niej ukryty skarb. Raport dla UNESCO Międzynarodowej Komisji do Spraw Edukacji XXI wieku. Warszawa: Stowarzyszenie Oświatowców Polskich.
Google Scholar

Fukuyama F. (1992). Koniec historii. Warszawa: Zysk i S-ka.
Google Scholar

Giddens A. (2007). Socjologia. Warszawa: PWN.
Google Scholar

Golding W. (1986). Widzialna ciemność. Warszawa: Czytelnik.
Google Scholar

Hobsbawm E. (1994). Wiek skrajności. Spojrzenie na krótkie dwudziestolecie. Warszawa: Politeja.
Google Scholar

Kawula S. (1980). Wychowanie dla pokoju i w warunkach pokoju. „Studia Pedagogiczne”, no. 6, pp. 99-107.
Google Scholar

Kowzan P. (2022). Przyczynek do diagnozy potencjału edukacji dla pokoju w kraju przyfrontowym. Polemika z artykułem Konrada Rejmana „Pedagogika i (nie)istnienie – pokój jako wyzwanie dla edukacji”. „Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja”, vol. 24, nr 2(92), pp. 147-163.
Google Scholar

Kwiecińska R., Łukasik J. (2012). Człowiek w świecie zmiany. In: R. Kwiecińska, J. Łukasik (eds.), Zmiana społeczna. Edukacja – polityka oświatowa – kultura (pp. 10-19). Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego.
Google Scholar

Kwieciński Z. (2021). Nauczyciel na gruzach starego świata. In: J.M. Łukasik, I. Nowosad, M.J. Szymański (eds.), Szkoła i nauczyciel w obliczu zmian społecznych i edukacyjnych (pp.175-179). Kraków: Impuls.
Google Scholar

Leek J. (2014). Pomiędzy porozumieniem a zrozumieniem. Wyzwania edukacyjne na rzecz pokoju. „Studia Dydaktyczne”, no. 26, pp. 247-257.
Google Scholar

Lewowicki T. (2014). Edukacja międzykulturowa – od lokalnych sukcesów ku globalnym przesłaniom i oddziaływaniom. „Edukacja Międzykulturowa”, no. 3, pp. 19-38. DOI: https://doi.org/10.15804/em.2014.01
Google Scholar

Nowak-Dziemianowicz M. (2017). Zmiana jako przedmiot i efekt społecznych badań jakościowych. „Jakościowe Badania Pedagogiczne”, no. 2, pp. 79-100. DOI: https://doi.org/10.12775/PBE.2017.032
Google Scholar

Piejka A. (2014). U źródeł szans i możliwości edukacji dla pokoju. „Przyszłość. Świat – Europa – Polska”, no. 1, pp. 66-74.
Google Scholar

Piejka A. (2015). Kształtowanie kultury pokoju w ludziach – perspektywa globalna. „Pedagogika Społeczna”, no. 1(55), pp. 115-128.
Google Scholar

Piejka A. (2021). Pomiędzy wojną i pokojem – przestrzeń budowania kultury i pokoju. In: A. Piejka, I. Wojnar (eds.), Humanistyczne ambiwalencje globalizacji (pp. 41-54). Warszawa: PAN.
Google Scholar

Piejka A. (2024). Edukacja dla pokoju: odpowiedź na wojnę czy integralny obszar kształcenia człowieka? „Humaniora. Czasopismo Internetowe”, no. 1(45), pp. 13-25. DOI: https://doi.org/10.14746/h.2024.1.1
Google Scholar

Suchodolski B. (1990). Wychowanie mimo wszystko. Warszawa: WSiP.
Google Scholar

Szempruch J., Potyrała K. (2022). School Transformation and Social Change. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprech unipress. DOI: https://doi.org/10.14220/9783737014427
Google Scholar

Szempruch J. (2012). Nauczyciel w warunkach zmiany społecznej i edukacyjnej. Kraków: Impuls.
Google Scholar

Sztompka P. (2012). Socjologia. Analiza społeczeństwa. Kraków: Znak.
Google Scholar

Szymański M.J. (2010). Indywidualizacja i zróżnicowanie społeczne w okresie późnej dorosłości. In: R. Kwiecińska, M.J. Szymański (eds.), Nauczyciel wobec zróżnicowań społecznych (pp. 8-26). Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego.
Google Scholar

Szymański M.J. (2016). Konstruowanie tożsamości w warunkach zmiany społecznej, In: Z. Melosik, M.J. Szymański (eds.), Tożsamość w warunkach zmiany społecznej (pp. 11-26). Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej. DOI: https://doi.org/10.17951/lrp.2016.35.1.11
Google Scholar

Szymański M.J. (2021a). Socjologia edukacji. Zarys problematyki. Kraków: Impuls.
Google Scholar

Szymański M.J. (2021b). Zmiana społeczna a edukacja przyszłości. In: A. Karpińska, K. Borawska-Kalbarczyk, A. Szwarc (eds.), Edukacja w przestrzeni społecznej – paradygmaty zmian (pp.21-35). Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku. DOI: https://doi.org/10.15290/ewpspz.2021.02
Google Scholar

Tchorzewski A. (2003). Globalizacja jako źródło przesileń w edukacji. In: A. Karpińska (ed.), Edukacyjne problemy czasu globalizacji w dialogu i perspektywie (pp. 30-36). Białystok: TransHumana.
Google Scholar