MIEJSCE I ROLA LUDZI STARSZYCH W RODZINIE W NAUCZANIU PAPIESKIM W XXI WIEKU

Roman CEGLAREK

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/snr.2015.37.2.03

Abstrakt


W XXI wieku nauczanie papieży Franciszka, Benedykta XVI i Jana Pawła II, ukazując rolę i miejsce osób starszych w rodzinie, przywraca im szacunek. Papieże chcą, by osoby w podeszłym wieku były szanowane i z właściwą uwagą otoczone troską. Papieże udowadniają, że ludzie starsi są nie tylko beneficjentami, lecz także dawcami w rodzinie. Dlatego seniorzy stanowią cenne oparcie dla młodszych po- koleń, ponieważ niosą mądrość i doświadczenie życiowe, historię rodziny i narodu, a także są świadkami wiary. Według wymienionych wyżej papieży, w przeszłości szacunek wobec osób starszych był pewnego rodzaju czynnikiem warunkującym humanizm. Niewątpliwie tak również powinno być i teraz, aby pozytywnie świad- czyć o jakości cywilizacji XXI wieku.

Słowa kluczowe


osoby starsze; rodzina; papieże: Jan Paweł II; Benedykt XVI; Franciszek

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Benedykt XVI, „Tak” dla życia, „tak” dla miłości i „tak” dla pragnień obecnych w sercach nas wszystkich. Spotkanie z biskupami – Waszyngton, L’ORpol 2008, nr 5, s. 41-45.

Benedykt XVI, Adhortacja apostolska Verbum Domini o Słowie Bożym w życiu i misji Kościoła, Watykan 2010.

Benedykt XVI, Bóg darzy miłością człowieka od chwili poczęcia. Przemówienie do uczestników kongresu Papieskiej Akademii Pro Vita, w: W trosce o ży- cie. Wybrane dokumenty Stolicy Apostolskiej, red. J. Brusiło, Tarnów 2012, s. 306-308.

Benedykt XVI, Chrześcijańska nauka o cierpieniu. Przemówienie do uczestników międzynarodowej konferencji Papieskiej Rady ds. Duszpasterstwa Służby Zdrowia i Chorych, L’ORpol 2013, nr 1, s. 28-30.

Benedykt XVI, Do pensjonariuszy rzymskiego domu spokojnej starości: lu- dzie w podeszłym wieku są cenni dla społeczeństwa i Kościoła, w: http://pl.radiovaticana.va/storico/2012/11/12/benedykt_ xvi_do_ pensjonariuszy_ rzymskiego _domu _spokojnej_starości/pol-638136.

Benedykt XVI, Dziadkowie są cennym skarbem każdej rodziny. Przemówienie do uczestników XVIII Zgromadzenia Plenarnego Papieskiej Rady ds. Rodziny, L’ORpol 2008, nr 5, s. 28-30.

Benedykt XVI, Każdy z nas jest kochany i niezbędny. Wizyta w Domu św. Piotra w Londynie, L’ORpol 2010, nr 11, s. 35-36.

Benedykt XVI, List do diecezji rzymskiej o pilnej potrzebie wychowania, L’ORpol 2008, nr 4, s. 4-6.

Benedykt XVI, Posynodalna adhortacja apostolska Africae Munus, Watykan 2011. Benedykt XVI, Wychowanie do dobra jest możliwe również w naszych czasach. Przemówienie z okazji przekazania diecezji rzymskiej „Listu o pilnej potrzebie wychowania”, L’ORpol 2008, nr 4, s. 10-12.

Benedykt XVI, Żaden człowiek nie powinien umierać w samotności. Przemówienie do uczestników zgromadzenia ogólnego Papieskiej Akademii Pro Vita i zor- ganizowanego przez nią kongresu, w: W trosce o życie. Wybrane dokumenty Stolicy Apostolskiej, red. J. Brusiło, Tarnów 2012, s. 332-334.

Ceglarek R., Il compito dei genitori nell’annuncio della parola di Dio secondo l’esortazione apostolica „Verbum Domini” di Benedetto XVI, „Studia Pastoralne” 2013, nr 9, s. 271-277.

Franciszek, „Busola” ludu Bożego. Przemówienie do członków Instytutu „Dignitatis humanae”, L’ORpol 2014, nr 1, s. 38.

Franciszek, Adhortacja apostolska Evangelii gaudium o głoszeniu Ewangelii w dzi- siejszym świecie, Watykan 2013.

Franciszek, Bez pracy nie ma godności. Przemówienie podczas spotkania ze świa- tem pracy na Largo Carlo Felice, L’ORpol 2013, nr 11, s. 21-23.

Franciszek, Dzieci i dziadkowie są nadzieją ludu. Przemówienie do członków włoskiego Ruchu na rzecz Życia, L’ORpol 2014, nr 5, s. 27-28.

Franciszek, Ewangelia spotkania młodych i starszych. Homilia podczas Mszy św. dla ludzi w podeszłym wieku, L’ORpol 2014, nr 10, s. 40-41.

Franciszek, Głoście Ewangelię, jeśli trzeba, także słowami! Spotkanie z młodzieżą na placu przed bazyliką Matki Bożej Anielskiej, L’ORpol 2013, nr 11, s. 16-19.

Franciszek, Każdego dnia budujemy pokój w rodzinie. Rozważanie Papieża podczas spotkania modlitewnego z rodzinami, „L’ORpol 2013, nr 12, s. 10-12.

Franciszek, Kościół wychodzi naprzeciw wszystkim. Czuwanie modlitewne z oka- zji dnia ruchów, nowych wspólnot i stowarzyszeń kościelnych, L’ORpol 2013, nr 7, s. 16-20.

Franciszek, List Papieża Franciszka do rodzin, L’ORpol 2014, nr 3-4, s. 23-24. Franciszek, Miłość cierpliwa, która rodzi radość. Homilia Ojca Świętego podczas Mszy św. dla rodzin, L’ORpol 2013, nr 12, s. 12-13.

Franciszek, Młodzi muszą mieć skrzydła i korzenie. Wideokonferencja z uczniami z pięciu krajów świata, L’ORpol 2014, nr 10, s. 24-26.

Franciszek, Najcięższą chorobą, na jaką są narażone osoby starsze, jest opusz- czenie. Przesłanie z okazji 20-lecia Papieskiej Akademii Pro Vita, L’ORpol 2014, nr 3-4, s. 20-21.

Franciszek, Naród odważny i silny. Audiencja generalna w Watykanie po podróży do Albanii, L’ORpol 2014, nr 10, s. 21-22.

Franciszek, Niech was będzie słychać. Spotkanie z młodzieżą argentyńską, L’ORpol 2013, nr 8-9, s. 8-9.

Franciszek, Nikogo nie wolno odrzucać. Wizyta w faweli Varginha, L’ORpol 2013, nr 8-9, s. 6-7.

Franciszek, Pamięć o przeszłości i przyszłości. Przemówienie podczas spotkania z ludźmi starszymi na placu św. Piotra, L’ORpol 2014, nr 10, s. 39-40.

Franciszek, Panie daj nam zaznać świętego upojenia. Dialog Papieża z kapłanami, młodzieżą, rodzinami i osobami niepełnosprawnymi, L’ORpol 2014, nr 7, s. 28.

Franciszek, Prawdziwą rewolucją jest współczucie. Przemówienie do wspólnoty św. Idziego, L’ORpol 2014, nr 7, s. 18-20.

Franciszek, Prośmy Maryję o opiekę nad osobami starszymi. Słowa przed modlitwą „Anioł Pański”, L’ORpol 2014, nr 10, s. 42.

Franciszek, Przestrzenie godności i wolności. Spotkanie z uczestnikami między- narodowej konferencji Papieskiej Rady ds. Duszpasterstwa Służby Zdrowia i Chorych, L’ORpol 2014, nr 1, s. 30-31.

Franciszek, Równość w zróżnicowaniu. Przesłanie wideo do uczestników III Festiwalu Nauki Społecznej Kościoła, L’ORpol 2014, nr 1, s. 29-30.

Franciszek, Skażeni przez kulturę odrzucenia, L’ORpol 2013, nr 8-9, s. 48-49. Franciszek, Solidarność między pokoleniami. Przesłanie z okazji 47. Tygodnia Społecznego Katolików Włoskich, L’ORpol 2013, nr 11, s. 32-34.

Franciszek, Trzeba budować porozumienie wychowawcze, L’ORpol 2014, nr 10, s. 23-24.

Franciszek, W rodzinie uczymy się kochać i bronić życia. Audiencja dla uczest- ników zgromadzenia plenarnego Papieskiej Rady ds. Rodziny, L’ORpol 2013, nr 12, s. 27-29.

Jan Paweł II, Adhortacja apostolska Familiaris consortio, Watykan 1981.

Jan Paweł II, Bo tu jest twoje życie i długie trwanie twego pobytu na ziemi. Orędzie Ojca Świętego na Wielki Post 2005 r., L’ORpol 2005, nr 3, s. 5-7.

Jan Paweł II, Cenna rola osób starszych w Kościele, L’ORpol 1994, nr 11, s. 38-39. Jan Paweł II, Chrystus przemienia cierpienie w źródło łaski i życia. Orędzie na XI Światowy Dzień Chorego 11 lutego 2003 r., w: W trosce o życie. Wybrane dokumenty Stolicy Apostolskiej, red. J. Brusiło, Tarnów 2012, s. 397-400.

Jan Paweł II, Chrześcijański sens cierpienia i starości. W szpitalu św. Karola Boromeusza w Onitsha, w: Nauczanie papieskie, red. E. Weron, A. Jaroch, t. 5, cz. 1, Poznań 1993, s. 186-187.

Jan Paweł II, Człowiek chory zawsze zachowuje swą godność. Przemówienie do uczestników Międzynarodowego Kongresu Lekarzy Katolickich, w: W trosce o życie. Wybrane dokumenty Stolicy Apostolskiej, red. J. Brusiło, Tarnów 2012, s. 294-297.

Jan Paweł II, Człowieka nie można sprowadzić do przedmiotu. List do Michaela Camdessusa, Prezesa Tygodni Społecznych Francji, w: W trosce o ży- cie. Wybrane dokumenty Stolicy Apostolskiej, red. J. Brusiło, Tarnów 2012, s. 182-185.

Jan Paweł II, Dar długiego życia. Jubileusz Ludzi Starych, L’ORpol 2000, nr 11- 12, s. 13-14.

Jan Paweł II, Encyklika Evangelium vitae o wartości i nienaruszalności życia ludzkiego, Watykan 1995.

Jan Paweł II, Encyklika Laborem exercens o pracy ludzkiej, Watykan 1981. Jan Paweł II, List do osób w podeszłym wieku, L’ORpol 1999, nr 12, s. 4-11.

Jan Paweł II, Ludzie starsi w życiu społeczeństwa. List papieski do uczestników II Światowego Zgromadzenia poświęconego problemom starzenia się ludności, L’ORpol 2002, nr 6, s. 8-9.

Jan Paweł II, Medycyna a prawa człowieka. Przemówienie na Jubileusz Lekarzy Katolickich, w: W trosce o życie. Wybrane dokumenty Stolicy Apostolskiej, red. J. Brusiło, Tarnów 2012, s. 256-258.

Jan Paweł II, Misją papieża jest obrona praw człowieka. Przemówienie z okazji uroczystości nadania doktoratu honoris causa Uniwersytetu La Sapienza, w: W trosce o życie. Wybrane dokumenty Stolicy Apostolskiej, red. J. Brusiło, Tarnów 2012, s. 280-284.

Jan Paweł II, Nie dajcie się zwyciężać złu, ale zło dobrem zwyciężajcie. Spotkanie czterech pokoleń na stadionie Azteków, L’ORpol 1999, nr 4, s. 27-29.

Jan Paweł II, Ochrona zdrowia a społeczeństwo. Przemówienie do uczestników Kongresu Papieskiej Rady ds. Duszpasterstwa Służby Zdrowia, w: W trosce o życie. Wybrane dokumenty Stolicy Apostolskiej, red. J. Brusiło, Tarnów 2012, s. 264-266.

Jan Paweł II, Orędzie do światowego zebrania poświęconego sprawie starzenia się ludności, w: Nauczanie papieskie, red. E. Weron, A. Jaroch, t. 5, cz. 2, Poznań 1996, s. 222-226.

Jan Paweł II, Pochylmy głowy przed ludźmi starymi. Anioł Pański, w: Nauczanie papieskie, red. E. Weron, A. Jaroch, t. 5, cz. 1, Poznań 1993, s. 9.

Jan Paweł II, Poparcie roli osób starszych w rodzinie i społeczeństwie, w: Nauczanie papieskie, red. E. Weron, A. Jaroch, t. 5, cz. 1, Poznań 1993, s. 612-614.

Jan Paweł II, Posynodalna adhortacja apostolska Christifideles laici o powo- łaniu i misji świeckich w Kościele i świecie dwadzieścia lat po Soborze Watykańskim II, Watykan 1988.

Jan Paweł II, Skierujmy nasze myśli ku najstarszym, w: Nauczanie papieskie, red. E. Weron, A. Jaroch, t. 1, Poznań-Warszawa 1987, s. 210-211.

Jan Paweł II, Starzec nich będzie biegunem ukierunkowania dla młodych poko- leń. Do starców z diecezji rzymskiej, w: Nauczanie papieskie, red. E. Weron, A. Jaroch, t. 5, cz. 2, Poznań 1996, s. 961-963.

Jan Paweł II, Szczególna misja starszych w życiu rodziny ludzkiej. Do uczest- ników międzynarodowego forum poświęconego aktywności ludzi starych, w: Nauczanie papieskie, red. E. Weron, A. Jaroch, t. 3, cz. 2, Poznań-Warszawa 1986, s. 291-293.

Jan Paweł II, Środki przekazu społecznego a problem ludzi starszych. Orędzie na Światowy Dzień Środków Przekazu Społecznego, w: Nauczanie papieskie, red.

E. Weron, A. Jaroch, t. 5, cz. 1, Poznań 1993, s. 668-671.

Jan Paweł II, Towarzyszyć choremu aż do końca. Przemówienie do uczestników konferencji Papieskiej Rady ds. Duszpasterstwa Służby Zdrowia, w: W trosce o życie. Wybrane dokumenty Stolicy Apostolskiej, red. J. Brusiło, Tarnów 2012, s. 298-300.

Jan Paweł II, W doświadczeniach starości łączcie się z Chrystusem na krzyżu. Spotkanie z ludźmi starymi w katedrze w Monachium, w: Nauczanie papieskie, red. E. Weron, A. Jaroch, t. 3, cz. 2, Poznań-Warszawa 1986, s. 699-704.

Jan Paweł II, W obronie życia i zdrowia każdej osoby ludzkiej. Przemówienie do członków Papieskiej Akademii Pro Vita, w: W trosce o życie. Wybrane doku- menty Stolicy Apostolskiej, red. J. Brusiło, Tarnów 2012, s. 208-211.

Jan Paweł II, Wielkość cywilizacji mierzy się postawą wobec osób starszych. Przemówienie do Ruchu Emerytów i Starców, w: Nauczanie papieskie, red. E. Weron, A. Jaroch, t. 5, cz. 1, Poznań 1993, s. 774-776.

Papieska Rada ds. Świeckich, Godność i posłannictwo ludzi starszych w Kościele i świecie, w: W trosce o życie, red. J. Brusiło, Tarnów 2012, t. 2, s. 499-516.

Pikuła N., Etos starości w aspekcie społecznym. Gerontologia dla pracowników socjalnych, Wydawnictwo WAM, Kraków 2011.

„Relatio synodi” – Wezwania duszpasterskie związane z rodziną w kontekście ewangelizacji, L’ORpol 2014, nr 11, s. 8-18.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.