OPIS: Zygmunt Hajduk (1935-2025) był wybitnym polskim filozofem, wieloletnim profesorem Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Jego badania skupiały się na filozofii przyrody, metodologii nauk oraz filozofii nauki, w tym aksjologii nauki. Jego prace metodologiczne stanowią podstawę dydaktyczną dla studentów kierunków humanistycznych i ścisłych. Przypomniany artykuł składa się z dwóch części, zatytułowanych odpowiednio: zarys teorii wartościowania i wartości w nauce oraz problemy wartościowania w wybranych działach logiki filozoficznej. W pierwszej części zwrócono uwagę głównie na takie kwestie, jak: charakter oceniający metodologii R. Carnapa, K. Poppera i T. Kuhna, które uwzględniają obecność wartościowania w nauce. W tym kontekście uwzględniono również aktualne dyskusje na temat dobrze znanej tezy o aksjologicznej neutralności nauki (M. Weber). W drugiej części rozważanych jest kilka głównych problemów aksjologicznych, traktowanych z perspektywy logicznej. Wśród nich znajdują się: zagadnienia związane z nieklasycznymi lub filozoficznymi teoriami logiki; logika wartościowania absolutnego i porównawczego; struktura logiczna wartościowania – cztery wyróżnione w niej elementy; opozycja między opisem a wartościowaniem z semiotycznego punktu widzenia; wartościowanie jako jedna z kategorii epistemicznych; formalne i nieformalne warunki racjonalności takich pojęć. „Na racjonalność pojęć epistemicznych nakłada się również wymogi natury rzeczowej. I tak, wymóg racjonalności nie będzie zachowany w przypadku, gdy na gruncie epistemologii będzie występować dedukcyjna infallibilność, a także logiczna wszechwiedza. Podtrzymywałoby się wtedy możliwość znajomości wszystkich konsekwencji wiedzy. Utrzymywałoby się też, że wszystkie dające się udowodnić zdania, a więc co najmniej wszystkie zdania logicznie prawdziwe, byłyby również znane, bądź znane jako prawdziwe” (s. 37).
Spis treści: 1. Zarys teorii wartościowania i wartości w nauce. 2. Problematyka wartościowania w wybranych działach logiki filozoficznej; elementy treściowe tych działów logiki.
Ta strona używa pliki cookie dla prawidłowego działania, aby korzystać w pełni z portalu należy zaakceptować pliki cookie.
English
Język Polski