OPIS: Stanisław Piotr Judycki (ur. 1954) jest filozofem aktualnie związanym z Uniwersytetem Gdańskim. Zajmuje się epistemologią, filozofią religii i historią filozofii współczesnej. Przypomniany artykuł stanowi próbę pokazania wkładu fenomenologii w filozofię XX wieku. Teoretyczna wartość fenomenologii zostaje podkreślona poprzez ujawnienie cech charakterystycznych pojęcia zjawiska, tak jak jest ono używane w fenomenologii. Autor rozpoczyna od omówienia przyczyn i motywów, które stały za ideami fenomenologicznymi na początku XX wieku. Za najbardziej charakterystyczne cechy fenomenologicznego pojęcia zjawiska autor uznaje: (1) charakter nie-teoretyczny; (2) charakter translingwistyczny; (3) charakter nadzmysłowy; (4) wykraczanie poza treść codziennego doświadczenia; (5) charakter nadhistoryczny; (6) nieredukowalność do struktur pozazjawiskowych. W dalszej części dyskusji autor skupia się na pojęciach głębi i kontyngencji, które mają zastosowanie zarówno do zjawisk zmysłowych, jak i nadzmysłowych. Zjawiska są kontyngentne ze względu na leżące u ich podstaw przyczyny naturalne oraz psychofizyczną konstytucję człowieka. Artykuł kończy się rozważaniem, czy filozofia XXI wieku powinna być uprawiana w sposób fenomenologiczny. „Czy żyjąc w XXI w., mamy dalej pracować jako fenomenologiczni filozofowie? Jako bardzo ogólne wezwanie do poszukiwania tego, co pierwotne i tego, co konieczne, jest to postulat naturalny w odniesieniu do filozofii po prostu, a nie tylko w odniesieniu do jakiejś filozofii fenomenologicznej. W tym znaczeniu każde filozofowanie powinno być fenomenologiczne. Z drugiej jednak strony, autentycznym pokarmem filozofii nie są ogólne postulaty co do metody, lecz raczej nowe koncepcje, nowe idee, doktryny, systemy, a fenomenologia w znaczeniu właśnie przedstawionym nie była ani osobną doktryną, ani systemem. Wiek XX skończył się pewną formą sceptycyzmu i relatywizmu nazywaną postmodernizmem. Zgodnie z dotychczas napotkaną logiką dziejów ludzkiego myślenia po tym czasie destrukcji powinniśmy teraz oczekiwać nowych konstrukcji filozoficznych, mieć nadzieję na pojawienie się nowych koncepcji” (s. 203).
Spis treści: 1. Uwagi historyczne. 2. A-teoretyczność fenomenu. 3. Sensoryczność i ponadsensoryczność fenomenu. 4. Fenomen a doświadczenie potoczne. 5. Ponad-historyczność fenomenu. 6. Nieredukowalność fenomenu. 7. Głębia fenomenu. 8. Kontyngencja fenomenu. 9. Fenomenologia i filozofia XX w.
Ta strona używa pliki cookie dla prawidłowego działania, aby korzystać w pełni z portalu należy zaakceptować pliki cookie.
English
Język Polski