Pułapki pomiaru szczęścia

Anna Linek

doi:10.21697/ucs.2025.35.1.03

Opublikowane: 2025-06-30

Tom 35 Nr 1 (2025)

Pułapki pomiaru szczęścia

Anna Linek

Uniwersyteckie Czasopismo Socjologiczne

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.21697/ucs.2025.35.1.03

Abstrakt

Celem artykułu jest ukazanie trudności, jakie wiążą się z prowadzeniem badań dotyczących szczęścia. Wieloznaczność i subiektywny charakter pojęcia oraz utrudnienia wynikające z jego operacjonalizacji w procedurze badawczej przyczyniają się do licznych wątpliwości co do jego naukowych ram. W tekście przywołane zostały niektóre z obaw formułowanych przez naukowców oraz zarysowana możliwa droga ich minimalizowania poprzez np. interdyscyplinarne ujęcia, dla których autorka jako adekwatny grunt wskazała socjologię z jej specyfiką badawczą, oraz wskazane założenia, które warto w tych badaniach uwzględniać. Podkreślono przy tym znaczenie tego typu badań oraz ich praktyczny wymiar.

Słowa kluczowe:

szczęście, badania naukowe, trudności badawcze

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Linek, A. (2025). Pułapki pomiaru szczęścia. Uniwersyteckie Czasopismo Socjologiczne, 35(1), 15–24. https://doi.org/10.21697/ucs.2025.35.1.03

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Aronson L.J., Wilson T.D., Akert R.M. (1997), Psychologia społeczna. Serce i umysł. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.
Google Scholar

Balcerzak A. (2025), IDI – wywiady pogłębione. https://blog.lbm.uw.edu.pl/idi-wywiady-poglebione/ [dostęp: 7.07.2025].
Google Scholar

Bauman Z. (2012), Dyskusja: Życie według mistrzów, czyli Bauman vs Gadacz w dn. 22.04.2012 r. w Pałacu na Wodzie w Stołecznych Łazienkach Królewskich. https://dzieje.pl/kultura-i-sztuka/dyskusja-zycie-wg-mistrzow-czyli-bauman-vs-gadacz-0 [dostęp: 26.05.2025].
Google Scholar

Carr A. (2009), Psychologia pozytywna. Nauka o szczęściu i ludzkich siłach. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.
Google Scholar

CBOS (2013), Zadowolenie z życia. Komunikat z badań BS 1/2013 https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2013/K_001_13.PDF [dostęp: 9.07.2025].
Google Scholar

Cikała-Kaszowska K. (2016), Ponowoczesne koncepcje szczęścia, „Logos i Ethos”, t. 22, nr 1, Szczęście i radość w relacjach społecznych: 63–75.
Google Scholar

https://czasopisma.upjp2.edu.pl/logosiethos/article/view/1699/1695 [dostęp: 29.05.2025].
Google Scholar

Czapiński J. (2004a), Ekonomiczne przesłanki i efekty dobrostanu psychicznego, [w:] T. Tyszka (red.), Psychologia ekonomiczna. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, s. 192–242.
Google Scholar

Czapiński J. (2004b), Osobowość szczęśliwego człowieka, [w:] J. Czapiński (red.), Psychologia pozytywna. Nauka o szczęściu, zdrowiu, sile i cnotach człowieka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 359–379.
Google Scholar

Derbis R. (2007), Poczucie jakości życia a zjawiska afektywne, [w:] S. Kowalik (red.), Społeczne konteksty jakości życia, Bydgoszcz: Wyższa Szkoła Gospodarki w Bydgoszczy. https://www.researchgate.net/publication/316919722_Poczucie_jakosci_zycia_a_zjawiska_afektywne [dostęp: 30.05.2025].
Google Scholar

Diener E., Lukas R.E., Oishi S. (2002), Subjective well-being. The science of happiness and life satisfaction, [w:] C.R. Snyder, S.J. Lopez (red.), Handbook of positive psychology, New York: Oxford University Press, s. 63–73.
Google Scholar

Drabarek A. (2011), Pojęcie szczęścia i dobrostanu, [w:] A. Firkowska-Mankiewicz, T. Kanash, E. Tarkowska (red.), Krótkie wykłady z socjologii. Przegląd problemów i metod. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej, s. 63–80.
Google Scholar

Eurostat (2015), Quality of Life in Europe − Facts and Views. https://ec.europa.eu/eurostat/documents/3217494/6856423/KS-05-14-073-EN-N.pdf/742aee45-4085-4dac-9e2e-9ed7e9501f23?t=1433141890000 [dostęp: 9.07.2015].
Google Scholar

Gierańczyk W., Leszczyńska M. (2019), Ujęcie szczęścia w wielowymiarowych badaniach jakości życia. „Wiadomości Statystyczne”, nr 64(1): 52–67.
Google Scholar

Glatzer W. (2000), Happiness: Classic theory in the light of current research. “Journal of Happiness Studies”, nr 1: 501–511.
Google Scholar

Gorzko M. (2004), Typ doskonały materiału socjologicznego. O niektórych zastosowaniach metody biograficznej w socjologii polskiej. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.
Google Scholar

GUS (2017), Jakość życia w Polsce, Warszawa: GUS. https://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5486/16/4/1/jakosc_zycia_w_polsce_2017.pdf [dostęp: 13.07.2025].
Google Scholar

Hałas E. (1990), Biografia a orientacja symbolicznego interakcjonizmu, [w:] J. Włodarek, M. Ziółkowski (red.), Metoda biograficzna w socjologii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 197–200.
Google Scholar

Helling I. (1990), Metoda badań biograficznych, [w:] J. Włodarek, M. Ziółkowski (red.), Metoda biograficzna w socjologii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 13–37.
Google Scholar

Jesielska D. (2014), Co sprawia, że jesteśmy szczęśliwi? Udane życie z perspektywy psychologicznej. Warszawa: Wydawnictwa UW.
Google Scholar

Kanasz T. (2015), Uwarunkowania szczęścia. Socjologiczna analiza wyobrażeń młodzieży akademickiej o szczęściu i udanym życiu. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
Google Scholar

Kaźmierska K. (1990), O metodzie dokumentów biograficznych. „Kultura i Społeczeństwo”, nr 1: 111–118.
Google Scholar

Kienig A. (2024), Jak być szczęśliwym? Dobrostan człowieka – przegląd badań. „Zagadnienia społeczne”, nr 1(19), s. 107–123. https://apwb.pl/wp-content/uploads/2022/10/Anna-Kienig-Jak-byc-szczesliwym-Dob-rostan-czlowieka-–-przeglad-badan.pdf [dostęp: 9.07.2025].
Google Scholar

Krok E. (2016), Metody pomiaru szczęścia i jego zależność od dochodów. „Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach”, nr 286: 43–55.
Google Scholar

Kuniewski J. (2012), Wyobrażenie i poczucie szczęścia kobiet z Kaszub. „Societas Communitasˮ, nr 2(14): 107–132.
Google Scholar

Leoński J. (1993), Różne sposoby ujmowania metody biograficznej w socjologii, [w:] T. Rzepa, J. Leoński (red.), O biografii i metodzie biograficznej, Poznań: Wydawnictwo NAKOM.
Google Scholar

Lyubomirsky S. (2007), The how of happiness: A scientific approach to getting the life you want. New York: The Penguin Press.
Google Scholar

Lyubomirsky S., King L., Diener E. (2005), The benefits of frequent positive affect: Does happiness lead to success?. “Psychology Bulletin”, nr 6: 803–855.
Google Scholar

Michoń P. (2010), Ekonomia szczęścia. Poznań: Dom Wydawniczy Harasimowicz.
Google Scholar

Orłowska M. (2007), Przymus bezczynności. Warszawa: Wydawnictwo APS, Wydawnictwo Naukowe PWN.
Google Scholar

Ostrowska K. (2012), Emocjonalny portret Polaków. Warszawa: Oficyna Wydawniczo-Poligraficzna „Adam”.
Google Scholar

Porczyńska-Ciszewska A. (2013), Cechy osobowości a doświadczanie szczęścia i poczucie sensu życia. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Google Scholar

Seligman M.E.P. (2005), Prawdziwe szczęście. Psychologia pozytywna a urzeczywistnienie naszych możliwości trwałego spełnienia. Poznań: Wydawnictwo Media Rodzina.
Google Scholar

Sińczuch M. (2018), Młodzi ludzie w krainie szczęśliwości. „Rocznik Lubuski”, t. 44, cz. 1: 261–276.
Google Scholar

Tatarkiewicz W. (2008), O szczęściu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Google Scholar

Trzebińska E. (2008), Psychologia pozytywna. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
Google Scholar

Waldinger R.J., Schultz M.S. (2025), Dobre życie. Lekcje z najdłuższego na świecie badania nad szczęściem. Kraków: Znak Literanova.
Google Scholar

Wieczorek T. (2014), Triangulacja metod w badaniach społecznych. „Zagadnienia Społeczne”, nr 1(1): 15–34. http://czasopismo.nwsp.pl/01%20TWieczorek%20Triangulacja%20metod%20w%20badaniach_1(1)%202014.pdf [dostęp: 7.07.2025].
Google Scholar

Wielecki K. (2011), Nieszczęsne badania szczęścia. „Pastores”, nr 52, s. 34–36. http://www.pastores.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=298%3Anieszczsne-badania-szczcia&catid=46%3A5232011&Itemid=59&lang=pl [dostęp: 29.05.2025].
Google Scholar

Zwoliński A. (2013), Szczęście brutto. Człowiek w poszukiwaniu szczęścia. Kraków: Wydawnictwo WAM.
Google Scholar

Żmuda B. (2016), Pułapka szczęścia współczesnego człowieka. „Logos i Ethos”, t. 22, nr 1, Szczęście i radość w relacjach społecznych: 45–51. https://czasopisma.upjp2.edu.pl/logosiethos/article/view/1697/1693 [dostęp: 29.05.2025].
Google Scholar