Budowanie tożsamości jako warunek dojrzałego sensu życia

Leszek Korporowicz

doi:10.21697/ucs.2025.35.1.04

Opublikowane: 2025-06-30

Tom 35 Nr 1 (2025)

Budowanie tożsamości jako warunek dojrzałego sensu życia

Leszek Korporowicz

Uniwersyteckie Czasopismo Socjologiczne

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.21697/ucs.2025.35.1.04

Abstrakt

W artykule sformułowano tezę, że dojrzałe formy życia sensownego, a przynajmniej poczucia, iż ma ono sens, nie są możliwe bez równie dojrzałych form osobowej i wspólnotowej tożsamości. Jej tworzenie zakłada bowiem działanie wielu niezbędnych dynamizmów rozwojowych osobowości kultury i wspólnoty. Wspomagają one umiejętności przekraczania indywidualnych i społecznych partykularyzmów, wspierają budowanie prospektywnych celów strategii życiowych oraz integrują często sprzeczne i mnożone przez współczesne społeczeństwa identyfikacje. Tożsamość ma jednak charakter wielopoziomowy, może być fenomenem rytualnych, autorytarnych i zamkniętych struktur mentalnych i społecznych. Dlatego konieczne jest rozpoznanie i praktyczne wspieranie przewartościowań w życiu jednostek i wspólnot w kierunku zdolności do budowania tożsamości refleksyjnej, wybranej, korzystającej z zasobów dziedzictwa kulturowego zarówno własnego, jak i innych kultur. Tożsamość taka nie jest stanem, ale procesem, nie tyle klasyfikuje, co motywuje, nie tyle reprodukuje, co inspiruje, otwiera na wielowymiarowe zaproszenie do rozwoju.

Słowa kluczowe:

tożsamość, dynamizmy rozwojowe osobowości, transgresja, wartości autoteliczne, sens życia, logotwórcze potencjały kultury

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Korporowicz, L. (2025). Budowanie tożsamości jako warunek dojrzałego sensu życia. Uniwersyteckie Czasopismo Socjologiczne, 35(1), 25–33. https://doi.org/10.21697/ucs.2025.35.1.04

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Bartnik C. (2013), Personalizm. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Google Scholar

Beck U. (2000), The Cosmopolitan Perspective: Sociology of the Second Age of Modernity, „British Journal of Sociology”, vol. 51, no. 1: 79–105.
Google Scholar

Bock-Côté M. (2017), Multikulturalizm jako religia polityczna, tłum. M. Chojnacki. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX.
Google Scholar

Dąbrowski K. (1974), Zdrowie psychiczne a wartości ludzkie. Warszawa: PTHP.
Google Scholar

Dąbrowski K. (1985), Fazy i poziomy rozwoju psychicznego i trzy kształtujące go czynniki, [w:] K. Dąbrowski (red.), Zdrowie psychiczne, wyd. III. Warszawa: PWN, s. 46–62.
Google Scholar

Dyczewski L. (ed.) (2002), Values in the Polish Cultural Tradition. Washington D. C.: The Council for Research in Values and Philosophy.
Google Scholar

Hałas E., Konecki K.T. (red.) (2005), Konstruowanie jaźni i społeczeństwa. Europejskie warianty interakcjonizmu symbolicznego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Google Scholar

Jaskuła S. (2011), Informacyjna przestrzeń tożsamości, [w:] J. Szulich-Kałuża, L. Dyczewski, R. Szwed (red.), Tożsamość i komunikacja. Lublin: Wydawnictwo KUL, s. 11–20.
Google Scholar

Jaskuła S. (red.) (2023), Rzeczywistość hybrydalna. Pomiędzy bytami. Kraków: Księgarnia Akademicka.
Google Scholar

Kłoskowska A. (1985), Koncepcja autoteliczności kultury symbolicznej, [w:] M. Ofierska, E. Mokrzycki, J. Szacki (red.), O społeczeństwie i teorii społecznej. Księga poświęcona pamięci Stanisława Ossowskiego. Warszawa: PWN, s. 418–443.
Google Scholar

Kobierzycki T. (2012), Jaźń i tożsamość. Studia z filozofii człowieka. Warszawa: Wydawnictwo Muza.
Google Scholar

Korporowicz L. (1989), Logotwórcze dynamizmy kultury. Analiza porównawcza. „Studia Socjologiczne”, nr 3: 109–125.
Google Scholar

Korporowicz L. (2016), Źródła i typy redukcjonizmów we współczesnych analizach kultury. „Roczniki Kulturoznawcze” (KUL), nr 7: 5–30.
Google Scholar

Korporowicz L. (2023), Podmiotowość i prawa narodów w dyskursie wartości i postaw. „Perspektywy Kultury”, t. 41, nr 2/2: 13–30.
Google Scholar

Korporowicz L. (2024), Komunikowanie tożsamości kulturowej. Kraków: Księgarnia Akademicka.
Google Scholar

Linton R. (1975), Kulturowe podstawy osobowości. Warszawa: PWN.
Google Scholar

Mariański J. (2023), Osoba ludzka w społeczeństwie. Z nauczania społeczno-moralnego Jana Pawła II. Lublin: Akademia Nauk Społecznych i Medycznych.
Google Scholar

Powszechna Deklaracja Praw Człowieka ONZ, https://www.bb.po.gov. pl/images/Prawa/PNZ/PDPCZ (pdf) (dostęp: 24.11.2025).
Google Scholar

Rembierz M. (2009), Etyka wobec postmodernistycznej nocy aksjologicznej, [w:] E. Okońska, K. Stachewicz (red.), Co się dzieje z wartościami? Próba diagnozy. Poznań: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, s. 91–101.
Google Scholar

Skorowski H. (1999), Problematyka praw człowieka. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.
Google Scholar

Skorowski H. (2015), Aksjologiczny wymiar narodowego dziedzictwa kulturowego, [w:] H. Skorowski, Katolicka nauka społeczna wobec aksjologicznych dylematów współczesnego świata. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, s. 215–230.
Google Scholar

Taylor C. (2001), Źródła podmiotowości. Narodziny tożsamości nowoczesnej, tłum. M. Gruszczyński i in. Warszawa: Wydawnictwo naukowe PWN.
Google Scholar

Tischner J. (1998), Nieszczęsny dar wolności. Kraków: Wydawnictwo Znak.
Google Scholar

Tishner J., Życiński J.M., McLean G.F. (1994), The Philosophy of Person. Solidarity and Cultural Creativity. Washington, D.C.: Paideia Publishers and The Council for Research in Values and Philosophy.
Google Scholar

Vertovec V. (2007), Super-diversity and its implications. „Ethnic and Racial Studies”, vol. 30, no. 6: 1024–1054.
Google Scholar

Wielecki K. (2022), Podmiotowość kulturowa, [w:] L. Korporowicz, A. Knap-Stefaniuk, Ł. Burkiewicz (red.), Studia kulturowe. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum, s. 53–76.
Google Scholar