Między społeczeństwem a instytucją: rola szkoły w systemie przeciwdziałania przemocy domowej i rówieśniczej – wnioski z badań empirycznych

Magdalena Markocka

doi:10.21697/ucs.2025.36.2.03

Opublikowane: 2025-12-31

Tom 36 Nr 2 (2025)

Między społeczeństwem a instytucją: rola szkoły w systemie przeciwdziałania przemocy domowej i rówieśniczej – wnioski z badań empirycznych

Magdalena Markocka

Uniwersyteckie Czasopismo Socjologiczne

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.21697/ucs.2025.36.2.03

Abstrakt

Niniejszy tekst koncentruje się na problemie przemocy domowej i rówieśniczej, doświadczanej przez dzieci i młodzież, w perspektywie szkoły jako instytucji znajdującej się w systemie przeciwdziałania temu zjawisku. Celem opracowania jest próba określenia roli szkoły w procesie zapobiegania i reagowania na przemoc, a także jej aktualnych możliwości i kierunków działania, jak również rekomendacji w tym zakresie. W artykule wykorzystano dane jakościowe pochodzące z badań empirycznych przeprowadzonych w warszawskich szkołach w 2023 r. Analiza materiału empirycznego pozwoliła na wskazanie dwóch zasadniczych obszarów działania szkoły: praca z uczniem i współpraca z rodzicami oraz instytucjami zewnętrznymi. Na obu tych polach wskazano na główne metody i strategie działania nauczycieli, pedagogów i specjalistów szkolnych, jak też bariery i trudności wymagające wprowadzenia nowych rozwiązań lub udoskonalenia istniejących. Na zakończenie przywołano spostrzeżenia i rekomendacje przedstawicieli placówek oświatowych we wspomnianym zakresie.

Słowa kluczowe:

przemoc domowa, przemoc rówieśnicza, socjologia edukacji, szkoła, instytucja

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Markocka, M. (2025). Między społeczeństwem a instytucją: rola szkoły w systemie przeciwdziałania przemocy domowej i rówieśniczej – wnioski z badań empirycznych. Uniwersyteckie Czasopismo Socjologiczne, 36(2), 29–38. https://doi.org/10.21697/ucs.2025.36.2.03

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Czyżewska M. (2022), Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie, założenia i skuteczność systemu. „Zeszyty Naukowe Collegium Wieltona”, 42(1) : 99–110.
Google Scholar

Durkheim E. (2021), Wychowanie i socjologia. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.
Google Scholar

Jedlecka W. (2017), Rodzaje i formy przemocy, „Wrocławskie Studia Erazmiańskie” XI: 13–29.
Google Scholar

Makaruk K. (2022), Przemoc rówieśnicza. Dzieci się liczą 2022. Raport o zagrożeniach bezpieczeństwa i rozwoju dzieci w Polsce.
Google Scholar

Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę. https://fdds.pl/co-robimy/raporty-z-badan/2022.html [dostęp 15.06.2025].
Google Scholar

Mikiewicz P. (2016), Socjologia edukacji. Teorie, koncepcje, pojęcia. Warszawa: PWN.
Google Scholar

Mitkiewicz P. (2017), Oblicza socjologii edukacji – w stronę syntetycznego modelu analiz. „Edukacja”, 3(142): 5–19. DOI: https://doi.org/10.24131/3724.170301
Google Scholar

Młyński J. (2012), Przemoc w rodzinie – skala zjawiska, ofiary przemocy i formy pomocy pracowników socjalnych. „Studia Socialia Cracoviensia”, 2(7): 141–156. DOI: https://doi.org/10.15633/ssc.416
Google Scholar

Olechnicki K., Załącki P. (1997), Słownik socjologiczny. Toruń: wydawnictwo Graffitic.
Google Scholar

Olejniczak-Nowakowska M. (2012), Przemoc i jej skutki jako współczesny problem zdrowia publicznego [w:] J. Woźniak-Holecka (red.), Zdrowie publiczne. Wybrane zagadnienia. Katowice: Wydawnictwo Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, s. 69–84.
Google Scholar

Ostaszewski P. (2022), Przemoc domowa w świetle danych statystycznych procedury „Niebieskiej Karty”. Warszawa: Instytut Wymiaru Sprawiedliwości.
Google Scholar

Szempruch J. (2021), Szkoła w społeczeństwie wielokulturowym. „Edukacja Międzykulturowa”, 2(15): 56–74. DOI: https://doi.org/10.15804/em.2021.02.03
Google Scholar

Szychowska J. (2022), Przemoc w rodzinie jako istotny problem społeczny. „Rzeszowskie Studia Socjologiczne”, 15: 47–67.
Google Scholar

WHO, Violence Prevention Alliance Approach. https://www.emro.who.int/violence-injuries-disabilities/violence/ [dostęp 10.06.2025].
Google Scholar

Wróblewska-Skrzek J., Olszewski B., Markocka M. (red.), (2023), (Nie)widzialna strona przemocy domowej. Zjawisko przemocy w percepcji mieszkańców Dzielnicy Bielany m.st. Warszawy, Poznań: Wydawnictwo Rys.
Google Scholar

Znaniecki F. (2001), Socjologia wychowania. Warszawa: PWN.
Google Scholar