DWIE DROGI KRYTYKI NEOPOZYTYWIZMU

Wiesław Wójcik

Abstrakt


Najważniejsze argumenty krytyczne wobec neopozytywizmu miały miejsce ze strony dwóch wielkich nurtów filozofii XX wieku: realizmu krytycznego (K. R. Popper) i filozofii analitycznej (G. E. Moore, B. Russell, L. Wittgenstein). Wszystkie te nurty zresztą wyrastają z tego samego pnia, tj. z filozofii austriackiego myśliciela, Franza Brentany. Będę starał się pokazać, że szczególne znaczenie w przezwyciężeniu neopozytywizmu miała filozofia analityczna rozwijana  w szkole lwowsko-warszawskiej, której twórcą był Kazimierz Twardowski, uczeń Brentany. Na charakter tej szkoły wpłynął również projekt rozwijania polskiej matematyki, logiki i filozofii, zaproponowany przez współtwórcę polskiej szkoły matematycznej – Zygmunta Janiszewskiego oraz badania logiczne podstaw matematyki prowadzone przez Jana Śleszyńskiego, Jana Łukasiewicza, Stanisława Leśniewskiego, Alfreda Tarskiego (i innych polskich logików). Nie można też zapominać o uczonych działających poza nurtem głównych szkół naukowych okresu międzywojennego, a których badania nad nauką są szczególnie cenne – chodzi o Leona Chwistka, Ludwika Flecka czy matematyków – Witolda Wilkosza i Ottona Nikodyma. W tej pracy jedynie sygnalizuję te kwestie.

Słowa kluczowe


filozofia analityczna, realizm krytyczny, neopozytywizm, polska szkoła logiki, Kazimierz Twardowski, Karl Popper, Franz Brentano

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bergson H. (2004), Ewolucja twórcza, tł. F. Znaniecki, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków.

Łukasiewicz J. (1920), O logice trójwartościowej, „Ruch Filozoficzny” V.

Łukasiewicz J. (1922/23), Interpretacja liczbowa teorii zdań, „Ruch Filozoficzny” VII.

Łukasiewicz J. (1929), Elementy logiki matematycznej, Warszawa.

Łukasiewicz J. (1930), Philosophische Bemerkungen zu mehrwertigen Systemen des Aussagenkalküls, „Comptes Rendus de la Société des Sciences” 23.

Łukasiewicz J. (1961), O twórczości w nauce, w: Z zagadnień logiki i filozofii, PWN, Warszawa.

Obojska L. (2013), U źródeł zbiorów kolektywnych. O mereologii nieantysymetrycznej, Siedlce.

Popper K. R. (1997b), Mit schematu pojęciowego. W obronie nauki i racjonalności, Warszawa.

Popper K. R. (1997a), W poszukiwaniu lepszego świata, Warszawa.

Russo L. (2005), Zapomniana rewolucja, Kania I. - tł., Kraków.

Wójcik W. (2007), Bernarda Riemanna projekt nowej filozofii, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” R. 52, nr 2.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.