Data publikacji : 2018-11-26

METODOLOGIA TEORII UGRUNTOWANEJ A TEORIA MARGARET S. ARCHE

Izabela Bukalska



Dział: Artykuły

Abstrakt

W artykule postawiono pytanie o możliwość wykorzystania teorii Margaret S. Archer  w procesie generowania teorii ugruntowanej. Szczególnie interesuje mnie możliwość przyjęcia założeń krytycznego realizmu (zakładającego m.in. istnienie obiektywnej rzeczywistości  i możliwość jej poznania) i koncepcji człowieka zawartej w pismach brytyjskiej socjolog. Zalecenie ograniczenia prekonceptualizacji, które leży u podstaw metodologii zdaje się wykluczać taką możliwość. Jednak prace tzw. teoretyków ugruntowanych drugiej generacji pisane są już  z pełną świadomością istnienia podobnych założeń, przynajmniej na poziomie ontologicznym  i epistemologicznym. Wspomniane prace zmierzają jednak w stronę konstruktywizmu  i postmodernizmu. Założenia na wybranych poziomach możemy również zidentyfikować  u teoretyków ugruntowanych pierwszej generacji – Straussa i Glasera. Pierwszy z nich, ukierunkowany przez interakcjonizm symboliczny jest bardziej podatny na tendencje postmodernistyczne (zdaniem A. Clarke’a), drugi, pozostaje na stanowisku realizmu, wierząc  w istnienie obiektywnego świata i możliwość jego poznania.  Rozważania na temat wykorzystania koncepcji refleksyjności M. S. Archer zilustruję przykładem własnych badań przeprowadzonych zgodnie z metodologią teorii ugruntowanej wśród liderów organizacji węgierskich mniejszości narodowych. W efekcie analizy powstała tzw. koncepcja kondycji mniejszościowej, będąca ukształtowaną przez warunki sytuacyjne tendencją do działania w określony sposób, zaobserwowaną właśnie u członków wspólnot mniejszościowych. Jednak uporządkowana analiza brytyjskiej socjolog pokazała, które elementy kondycji mniejszościowej nie były doprecyzowane i jakie pytania nie zostały zadane. Taka konfrontacja potrzebna jest przede wszystkim na etapie tzw. powrotu do biblioteki. Jest  z pewnością pouczająca i uwrażliwiająca, należy wystrzegać się przy tym oczywiście nadmiernego sugerowania się gotową teorią, podtrzymując rekomendowany przez Straussa i Glasera „kontekst odkrycia”.

Słowa kluczowe

Realizm krytyczny ; refleksyjność ; metodologia teorii ugruntowanej ; kondycja mniejszościowa


Szczegóły
Bibliografia
Autorzy

Pobierz pliki

PDF

Wskaźniki altmetryczne


Licencja

Autor artykułu nieopłatnie przenosi na UKSW autorskie prawo majątkowe do publikacji (na podstawie umowy wydawniczej z Wydawnictwem Naukowym UKSW), nieograniczone w czasie i przestrzeni, na następujących polach eksploatacji:
1. Wydania i rozpowszechniania artykułu w formie papierowej i elektronicznej;
2. Utrwalenia na maszynowych nośnikach informacji;
3. Wprowadzenia do pamięci komputera;
4. Wprowadzenia do czytelni on-line;
5. Wprowadzenia do obrotu;
6. Wprowadzania do internetowych baz czasopism, w tym pełnotekstowych.


Wydawnictwo Naukowe UKSW
ul. Dewajtis 5, domek nr 2
01-815 Warszawa
email: wydawnictwo@uksw.edu.pl
tel. +48 22 561 89 23 (wew. 323)
O platformie:
Copyright 2019 by UKSW
OJS Support and Customization by LIBCOM
Platform & workfow by OJS/PKP
O systemie