Możliwości zastosowania elementów teorii komunikacji w analizie współczesnych form religijności i duchowości

Agnieszka Zduniak

Abstrakt


W artykule zostaną przedstawione niektóre możliwości zastosowania założeń komunikacyjnej teorii religii w obrębie badań nad religią oraz nową duchowością, a także omówione wątpliwości związane z wykorzystaniem postulatów badawczych wynikających z tej teorii do opisu i wyjaśniania konkretnych zjawisk z zakresu ponowoczesnej religijności. Komunikacyjna perspektywa socjologii religii pozwala na zaobserwowanie istotnych przekształceń zachodzących w sferze komunikacji religijnej, zarówno instytucjonalnej, jak i pozainstytucjonalnej. W dobie modernizacji i zacierania się granic pola religijnego może ona umożliwić religijnosocjologiczną analizę również tych zjawisk, których religijne odniesienia nie są oczywiste. Ograniczeniem perspektywy komunikacyjnej jest to, że stwierdzenia, które można formułować na jej podstawie, odnosić się mogą jedynie do konkretnego kontekstu społeczno-kulturowego.

Słowa kluczowe


religia, nowa duchowość, komunikacja religijna

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Ban T. (2008), Ciało w koncepcjach ruchów Nowej Ery, E. Dominik (tłum.) [w:] K. Leszczyńska. Z. Pasek (red.), Nowa duchowość w społeczeństwach monokulturowych i pluralistycznych. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos, s. 76-84.

Berger P.L., Luckmann T. (2010), Społeczne tworzenie rzeczywistości. Traktat z socjologii wiedzy, J. Niżnik (tłum.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Buber M. (1992), Ja i Ty. Wybór pism filozoficznych, J. Doktór (tłum.). Warszawa: IW PAX.

James W. (2011), Odmiany doświadczenia religijnego. Studium ludzkiej natury, J. Hempel (tłum.). Warszawa: Aletheia.

Knoblauch H. (1998), Transzendenzerfahrung und symbolische Kommunikation. Die phänomenologisch orientierte Soziologie und die kommunikative Konstruktion der Religion [w:] H. Tyrell, V. Krech, H. Knoblauch (Hrsg.), Religion als Kommunikation. Würzburg: Ergon Verlag, s. 147-186.

Knoblauch H. (2009), Populäre Religion. Auf dem Weg in eine spirituelle Gesellschaft. Frankfurt am Main: Campus.

Knoblauch H., Raab J., Schnettler B. (2002), Einleitung. Wissen und Gesellschaft. Grundzüge der sozialkonstruktivistischen Wissenssoziologie Thomas Luckmanns, w: T. Luckmann, Wissen und Gesellschaft. Ausgewählte Aufsätze 1981-2002. Konstanz: UVK, s. 9-39.

Leszczyńska K., Pasek Z. (2008), Nowa duchowość w badaniach społecznych [w:] K. Leszczyńska, Z. Pasek (red.), Nowa duchowość w społeczeństwach monokulturowych i pluralistycznych. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos, s. 9-20.

Luckmann T. (2002a), Das kommunikative Paradigma der ‘neuen’ Wissenssoziologie [w:] tegoż, Wissen und Gesellschaft. Ausgewählte Aufsätze 1981-2002. Konstanz: UVK, s. 201-210.

Luckmann T. (2002b), Der kommunikative Aufbau der sozialen Welt und die Sozialwissenschaften [w]: tegoż, Wissen und Gesellschaft. Ausgewählte Aufsätze 1981-2002. Konstanz: UVK, s. 157-182.

Luhmann N. (1999), Die Gesellschaft der Gesellschaft. Frankfurt am Main: Suhrkamp.

Mandes S. (2016), Miejsce religii w społeczeństwie. W poszukiwaniu nowego programu badawczego socjologii religii. Warszawa: Scholar.

Mariański J. (2010a), Nowa duchowość – alternatywa czy dopełnienie religijności? [w:] M. Libiszowska-Żółtkowska, S. Grotowska (red.), Religijność i duchowość – dawne i nowe formy. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos, s. 19-34.

Mariański J. (2010b), Religia w społeczeństwie ponowoczesnym. Studium socjologiczne. Warszawa: Oficyna Naukowa.

Mariusz! Wracaj do domu! Apel żony byłego posła PiS-u, https://www.youtube.com/watch?v=qNIbRKeoDZ8 [dostęp: 2.09.2017].

Młynarska P. (2017), Anna Kamińska mówi „sprawdzam”, http://kobieta.onet.pl/anna-kaminska-mowi-sprawdzam-felieton/lnz0gd6 [dostęp: 2.09.2017].

Otto R. (1993), Świętość. Elementy irracjonalne w pojęciu bóstwa i ich stosunek do elementów racjonalnych, Bogdan Kupis (tłum.). Wrocław: Thesaurus Press.

Samarin W.J. (ed.) (1976), Language in religious practice. Rowley, Mass: Newbury House.

Schleiermacher F. (1995), Mowy o religii do wykształconych spośród tych, którzy nią gardzą, J. Prokopiuk (tłum.). Kraków: Znak.

Tenbruck F.H. (1960), Die Kirchengemeinde in der entkirchlichten Gesellschaft. Ergebnisse und Deutung der

‘Reutlinger Studie’ [w:] D. Goldschmidt, F. Greiner, H. Schelsky (Hrsg.), Soziologie der Kirchengemeinde. Stuttgart: Enke, s. 122-131.

Watzlawick P., Beavin J., Jackson D.D. (1967), Pragmatics of human communication. New York: Norton.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.