MORBUS HERMENEUTICUS. PARADYGMAT KOMUNIKACJI W SOCJOLOGICZNEJ I FILOZOFICZNEJ REFLEKSJI NAD KULTURĄ

Tomasz Maślanka

Abstrakt


Artykuł jest propozycją ujęcia świata kulturowego z socjologicznej perspektywy racjonalnych działań społecznych oraz filozoficznie ujmowanego pojęcia intencjonalnego działania twórczego. Swoistość świata kultury jest tutaj ujmowana w hermeneutycznym duchu socjologii rozumiejącej, w kategoriach dziejowości oraz rozumienia. Stosowane pojęcie paradygmatu komunikacji wiąże pojęcie twórczości z racjonalnością, czyli pozwala wyjść poza myślenie w kategoriach działań, które instytucjonalizują się w oparciu o racjonalność instrumentalną, pozwala także na powiązanie racjonalności z historycznością. Proponowana analiza skupia się przede wszystkim na symbo- licznej warstwie kultury i pośrednio próbuje odpowiedzieć na pytanie o jej kryterium.

Słowa kluczowe


hermeneutyka, J. Habermas, H.G. Gadamer, kultura symboliczna, paradygmat komunikacyjny

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


De Saussure F., (1961) Kurs językoznawstwa ogólnego, tłum. K. Kasprzyk, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Draaisma D., (2009) Machina metafor, tłum. R. Pucek, Wydawnictwo Aletheia, Warszawa.

Dybel P., (2004) Granice rozumienia i interpretacji. O hermeneutyce Hansa-Georga Gadamera, Wydawnictwo Universitas, Kraków.

Flis M., (2001) W poszukiwaniu kryterium kultury symbolicznej, w: „Kwartalnik filozoficzny”, XXIX, z. 3, Kraków.

Gadamer H.-G., (1993) Aktualność piękna. Sztuka jako gra, symbol i święto, tłum. K. Krzemieniowa, Oficyna Naukowa, Warszawa.

Gadamer H.-G., (2003) Język i rozumienie, w: Język i rozumienie, tłum. B. Sierocka, Wydawnictwo Aletheia, Warszawa.

Gadamer H.-G., (2013) Prawda i metoda. Zarys hermeneutyki filozoficznej, tłum. B. Baran, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Habermas J., (1999) Teoria działania komunikacyjnego. Racjonalność działania a racjonalność społeczna, t. 1, tłum. A.M. Kaniowski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Habermas J., (2002) Teoria działania komunikacyjnego. Przyczynek do krytyki rozumu funkcjonalnego, t. 2, tłum. A. M. Kaniowski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Hałas E., (2001) Symbole w interakcji, Oficyna Naukowa, Warszawa.

Husserl E., (1967) Idee czystej fenomenologii i fenomenologicznej filozofii, t. I, tłum. D. Gierulanka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Ingarden R., (1988) O dziele literackim: badania z pogranicza ontologii, teorii języka i filozofii literatury, tłum. M. Turowicz, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.

Kłoskowska A., (2007) Socjologia kultury, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Kołakowski L., (1972) Obecność mitu, Paryż.

Lakoff G., Johnson M., (2010) Metafory w naszym życiu, tłum. T. Krzeszowski, Wydawnictwo Aletheia, Warszawa.

Lurker M., (2011) Przesłanie symboli w mitach, kulturach i religiach, tłum. R. Wojnakowski, Wydawnictwo Aletheia, Warszawa.

Maślanka T., (2011) Racjonalność i komunikacja. Filozoficzne podstawy teorii społecznej Jürgena Habermasa, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.

Maślanka T., (2007) Postęp społeczny a komunikacyjna teoria racjonalności J. Habermasa, w: „Państwo i Społeczeństwo” 2007, nr 2, Wydawnictwo Krakowskiej Szkoły Wyższej, Kraków, s. 149– 166.

Maślanka T., (2012) Pragmatyczno–motywacyjny horyzont świata życia codziennego, w: T. Maślanka, K. Strzyczkowski (red.), Między rutyną a refleksyjnością. Praktyki kulturowe i strategie życia codziennego, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.

Nietzsche F., (2003) Niewczesne rozważania, tłum. L. Staff, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków.

Schütz A., (2008) O wielości rzeczywistości, w: tenże, O wielości światów. Szkice z socjologii fenomenologicznej, tłum. B. Jabłońska, Kraków.

Stróżewski W., (2007) Dialektyka twórczości, Wydawnictwo ZNAK, Kraków.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.