Data publikacji : 2019-03-08

ETIOLOGIA NADZIEI. O KULTUROWYCH ŹRÓDŁACH KONWERSJI RELIGIJNEJ

Rafał Wiśniewski



Marcin Zarzecki



Dział: Artykuły

Abstrakt

Współczesna socjologia religii dysponuje zaawansowanymi schematami wyjaśniającymi zjawisko genezy i dynamiki konwersji religijnej jako alternatywizacji doświadczeń religijnych w oparciu  o kulturowe źródła atrakcyjności Nowych Ruchów Religijnych. Jednowymiarowa analiza konwersji religijnej jako rezultatu psychologicznej i społecznej manipulacji, „prania mózgu” (brainwashing), „porwania” (snapping) poprzez dezorganizację codzienności czy zastosowania charyzmatycznej sugestii dostarcza interpretacji do badania grup destrukcyjnych i tzw. grup żarłocznych. Powinna być ona jednak uzupełniona o modele konwersji uwzględniające kulturowo konstytuowane potrzeby jednostek aktywnie kształtujących swoją tożsamość, uwikłanych  w złożone interakcje międzyludzkie i dylematy związane z życiem w społeczeństwach ryzyka. Polskie społeczeństwo posiadające znamiona traumy kulturowej wydaje się być szczególnie podatne na te rodzaje konwersji, które w niewielkim stopniu opierają się na inwazyjnych technikach wpływu. Procesy nieustannej (re)konstrukcji społeczeństwa polskiego wraz  z implementowaniem nowych wzorców kulturowych, nowego stylu (a właściwie wielu stylów) życia, tworzą środowisko permanentnej zmiany, w którym konwersja religijna dostarcza uzasadnień zarówno podtrzymujących tradycyjne wzory kulturowe, jak i stymulujących radykalne zmiany tożsamościowe. Niezależnie od swoich reakcyjnych czy rewizyjnych legitymizacji konwersja w społeczeństwie ryzyka prowadzi do powstawania „światów łańcuchowych”, których prawomocność bazuje na kategorii nadziei trwania lub zmiany. W rezultacie profil konwertyty religijnego tożsamy jest z „turystą przez życie”, z homo eligens – człowiekiem podejmującym suwerenne decyzje, a następnie przez swoje wybory kulturowo determinowanym.

Słowa kluczowe

konwersja ; socjologia konwersji religijnej ; gnoza polityczna ; herezja ; kompensatory ; deinstytucjonalizacja religii ; prywatyzacja religii


Szczegóły
Bibliografia
Autorzy

Pobierz pliki

PDF

Wskaźniki altmetryczne


Licencja

Autor artykułu nieopłatnie przenosi na UKSW autorskie prawo majątkowe do publikacji (na podstawie umowy wydawniczej z Wydawnictwem Naukowym UKSW), nieograniczone w czasie i przestrzeni, na następujących polach eksploatacji:
1. Wydania i rozpowszechniania artykułu w formie papierowej i elektronicznej;
2. Utrwalenia na maszynowych nośnikach informacji;
3. Wprowadzenia do pamięci komputera;
4. Wprowadzenia do czytelni on-line;
5. Wprowadzenia do obrotu;
6. Wprowadzania do internetowych baz czasopism, w tym pełnotekstowych.


Wydawnictwo Naukowe UKSW
ul. Dewajtis 5, domek nr 2
01-815 Warszawa
email: wydawnictwo@uksw.edu.pl
tel. +48 22 561 89 23 (wew. 323)
O platformie:
Copyright 2019 by UKSW
OJS Support and Customization by LIBCOM
Platform & workfow by OJS/PKP
O systemie