Prawo weta a skuteczność systemu bezpieczeństwa zbiorowego ONZ – analiza na przykładzie konfliktu na Ukrainie

Jakub Zbigniew Kochanowicz

doi:10.21697/mj.17081

Opublikowane: 2026-06-30

Nr 1 (2026)

Prawo weta a skuteczność systemu bezpieczeństwa zbiorowego ONZ – analiza na przykładzie konfliktu na Ukrainie

Jakub Zbigniew Kochanowicz

„Młody Jurysta" Czasopismo Studentów i Doktorantów Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.21697/mj.17081

Abstrakt

Artykuł analizuje wpływ prawa weta Federacji Rosyjskiej na funkcjonowanie Rady Bezpieczeństwa ONZ w kontekście agresji przeciwko Ukrainie oraz ocenia skuteczność systemu bezpieczeństwa zbiorowego Organizacji Narodów Zjednoczonych. Celem badania było ustalenie, w jakim stopniu możliwość blokowania rezolucji przez stałego członka Rady ogranicza zdolność ONZ do reagowania na naruszenia prawa międzynarodowego. W pracy zastosowano metodę dogmatycznoprawną, opartą na analizie Karty Narodów Zjednoczonych, rezolucji ONZ, Statutu Rzymskiego Międzynarodowego Trybunału Karnego oraz literatury przedmiotu. Pomocniczo wykorzystano także analizę instytucjonalną i studium przypadku dotyczące konfliktu rosyjsko-ukraińskiego. Przeprowadzona analiza wykazała, że Federacja Rosyjska wielokrotnie wykorzystywała prawo weta do blokowania rezolucji potępiających jej działania, co prowadziło do paraliżu decyzyjnego Rady Bezpieczeństwa. W rezultacie część inicjatyw została przeniesiona na forum Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Wyniki badania potwierdzają, że obecny model funkcjonowania Rady Bezpieczeństwa ogranicza skuteczność systemu bezpieczeństwa zbiorowego w sytuacji, gdy stroną konfliktu jest stały członek ONZ.

Słowa kluczowe:

prawo weta, ONZ, bezpieczeństwo zbiorowe, Ukraina, zbrodnia agresji

Inne teksty tego samego autora

Jakub Zbigniew Kochanowicz, Minister Sprawiedliwości Rzeczypospolitej Polskiej a Prokurator Generalny – ewolucja modelu ustrojowego prokuratury w Polsce , „Młody Jurysta" Czasopismo Studentów i Doktorantów Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie: Nr 2 (2025)

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Kochanowicz, J. Z. (2026). Prawo weta a skuteczność systemu bezpieczeństwa zbiorowego ONZ – analiza na przykładzie konfliktu na Ukrainie. „Młody Jurysta" Czasopismo Studentów I Doktorantów Wydziału Prawa I Administracji Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego W Warszawie, (1), 5–19. https://doi.org/10.21697/mj.17081

Cited by / Share

Bibliografia

Grzebyk P., Definicja zbrodni agresji, „Państwo i Prawo” 2011, nr 1, s. 45-58.
Google Scholar

Grzebyk P., „Specjalna operacja wojskowa” Rosji w Ukrainie – indywidualna odpowiedzialność za zbrodnie agresji i zbrodnie wojenne, „Państwo i Prawo” 2022, nr 9, s.56-76.
Google Scholar

Grzebyk P., Gdzie Rada nie może, tam Zgromadzenie pośle: działalność RB i ZO ONZ w dziedzinie bezpieczeństwa w 2022 r., „Rocznik Strategiczny” 2023, nr 28, s. 88-104.
Google Scholar

Kamiński I., Gdzie i jak mogą się skarżyć uczestnicy konfliktu na Ukrainie, „Studia Prawnicze KUL” 2015, t. 62, nr 2, s. 107–139.
Google Scholar

Kranz J., Między wojną a pokojem: świat współczesny wobec użycia siły zbrojnej. Dylematy prawa i polityki, Warszawa 2009, s. 81-241, https://repozytorium.kozminski.edu.pl/handle/item/3303 (dostęp 4.5.2026).
Google Scholar

Kuźniar R., Bezpieczeństwo międzynarodowe, Warszawa 2012.
Google Scholar

Mik C., Agresja Rosji na Ukrainę i jej konsekwencje dla rządów prawa na poziomie międzynarodowym. Szkic problematyki [w:] Rządy prawa jako wartość uniwersalna. Księga jubileuszowa Profesora Krzysztofa Wójtowicza, red. Kozłowski A., Wrocław 2022, s. 429-469. https://doi.org/10.34616/145212.
Google Scholar

Olech A., Rosyjskie weto w organizacjach międzynarodowych – dotychczasowa praktyka i skutki rosyjskich decyzji dla bezpieczeństwa międzynarodowego, „Nowa Wschodnia Polityka” 2025, t. 45, nr 1, s. 95–136. https://doi.org/10.15804/npw20254505. DOI: https://doi.org/10.15804/npw20254505
Google Scholar

Pacuła P., Zarys problematyki reformy Rady Bezpieczeństwa ONZ, „Bezpieczeństwo Narodowe” 2015, nr 4, s. 63-79.
Google Scholar

Podraza M., Rosyjska aneksja ukraińskich terytoriów okupowanych w świetle prawa międzynarodowego, „Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa KUL” 2023, t. 18, nr 2, s. 219–233. https://doi.org/10.32084/bsawp.5462. DOI: https://doi.org/10.32084/bsawp.5462
Google Scholar

Popiuk-Rysińska I., Rada Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych po zimnej wojnie, „Stosunki Międzynarodowe” 2016, nr 6, s. 221–241. https://doi.org/10.7366/020909614201611.
Google Scholar

Sandomierski J., Organizacja Narodów Zjednoczonych u progu XXI wieku, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1988, z. 3, s. 197–210.
Google Scholar

Scharf M., Power shift: The return of the Uniting for Peace resolution, “Case Western Reserve Journal of International Law” 2023, t. 55, s. 217-251.
Google Scholar

Szpak A., Nowe instrumenty ONZ zapewnienia bezpieczeństwa międzynarodowego i budowania pokoju, „Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego” 2016, t. 10, nr 1, s. 104–123. https://doi.org/10.34862/rbm.2016.1.7.
Google Scholar

Karta Narodów Zjednoczonych, Statut Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości i Porozumienie ustanawiające Komisję Przygotowawczą Narodów Zjednoczonych z dnia 26.6.1945 r. (Dz.U. 1947 nr 23 poz. 90 z późn. zm.).
Google Scholar

Rzymski Statut Międzynarodowego Trybunału Karnego z dnia 17.7.1998 r. (Dz.U. 2003 nr 78 poz. 708 z późn. zm.).
Google Scholar

Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ S/RES/2623 z dnia 27.2.2022 r.
Google Scholar

Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ A/RES/377 (V) z dnia 3.11.1950 r.
Google Scholar

Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ A/ES-11/1 z dnia 2.3.2022 r.
Google Scholar

Dokument Rady Bezpieczeństwa ONZ S/2014/189.
Google Scholar

Dokument Rady Bezpieczeństwa ONZ S/2022/155.
Google Scholar

Dokument Rady Bezpieczeństwa ONZ S/2022/720.
Google Scholar

Jakub Zbigniew Kochanowicz

kochanowiczkuba@gmail.com
https://orcid.org/0009-0002-3401-3363

Afiliacja:

Wydział Prawa Kanonicznego i Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie Polska

Biogram

Jakub Zbigniew Kochanowicz, student III roku prawa kanonicznego na Wydziale Prawa Kanonicznego i II roku prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.