The War in Ukraine and Perceived Quality of Life among Pedagogy Students in Poland: Repeated Cross-Sectional Surveys in 2022 and 2024

Jadwiga Daszykowska-Tobiasz; Zbigniew Babicki

doi:10.21852/sem.1890

Opublikowane: 30.06.2026

Tom 47 Nr 1 (2026)

Wojna na Ukrainie a postrzegana jakość życia studentów pedagogiki w Polsce: powtarzane badania przekrojowe z lat 2022 i 2024

Jadwiga Daszykowska-Tobiasz

, Zbigniew Babicki

Seminare. Poszukiwania naukowe

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.21852/sem.1890

Abstrakt

Celem badania było ustalenie, czy postrzegana jakość życia studentów pedagogiki w związku z wojną w Ukrainie różniła się między 2022 a 2024 rokiem. Przeprowadzono dwa niezależne badania CAWI wśród studentów Uniwersytetu Rzeszowskiego i Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, obejmujące 351 osób w 2022 roku oraz 330 osób w 2024 roku. Respondenci oceniali dwanaście obszarów życia oraz ogólną satysfakcję z życia na pięciostopniowych skalach Likerta, a także odpowiadali na pytania dotyczące bezpieczeństwa osobistego i państwowego, a także stosunku do wojny. Dane przeanalizowano z wykorzystaniem testów chi-kwadrat, testu U Manna-Whitneya oraz miar siły związku. W obu badaniach większość aktualnych i przewidywanych ocen jakości życia mieściła się między poziomem neutralnym a umiarkowanie pozytywnym. Najniżej oceniano sytuację ekonomiczną i bezpieczeństwo osobiste, a najwyżej relacje z rodziną i przyjaciółmi. Większość ocen nie różniła się istotnie między latami badania. W porównaniu z próbą z 2022 roku respondenci badani w 2024 roku nieco wyżej oceniali aktualne możliwości spędzania czasu wolnego i ogólną satysfakcję z życia, a także przewidywaną sytuację ekonomiczną, zdrowie i sprawność fizyczną. Postrzegany wpływ relacji rosyjsko-ukraińskich na życie badanych był raczej negatywny, natomiast bezpieczeństwo Polski oceniano jako neutralne. Wyniki wskazują na względną stabilność postrzeganej jakości życia studentów w pierwszych dwóch latach pełnoskalowej wojny, mimo utrzymujących się obaw o bezpieczeństwo. Ponieważ w badaniach uczestniczyły niezależne i zdominowane przez kobiety próby, wyniki należy interpretować jako porównanie powtarzanych badań przekrojowych, a nie jako zmianę zachodzącą u tych samych osób. Ustalenia wskazują na potrzebę uwzględnienia przygotowania psychologicznego i reagowania kryzysowego w kształceniu przyszłych nauczycieli.

Słowa kluczowe:

postrzegana jakość życia, studenci pedagogiki, wojna na Ukrainie, powtarzane badanie przekrojowe, satysfakcja z życia, poczucie bezpieczeństwa, kształcenie nauczycieli

Pobierz pliki

PDF (English)

Zasady cytowania

Daszykowska-Tobiasz , J., & Babicki, Z. (2026). Wojna na Ukrainie a postrzegana jakość życia studentów pedagogiki w Polsce: powtarzane badania przekrojowe z lat 2022 i 2024. Seminare. Poszukiwania Naukowe, 47(1). https://doi.org/10.21852/sem.1890

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Babicki, Zbigniew, and Jadwiga Daszykowska-Tobiasz. 2024. Położenie życiowe uchodźców z Ukrainy w pierwszych miesiącach uchodźstwa w Polsce [The Living Situation of Refugees from Ukraine in the First Months of Refuge in Poland]. Oficyna Wydawnicza Impuls.
Google Scholar

Bedyńska, Sylwia, and Anna Brzezicka. 2007. Statystyczny drogowskaz [A Statistical Guidepost]. SWPS.
Google Scholar

Bokovets, Olha. 2024. “Psychological Features of the Experience of War Fatigue Syndrome.” Bulletin of Taras Shevchenko National University of Kyiv. Social Work 1 (10): 50–55.
Google Scholar

Borys, Bogusław. 2004. “Sytuacje ekstremalne i ich wpływ na stan psychiczny człowieka [Extreme Situations and Their Impact on a Person’s Mental State].” Psychiatria 1 (2): 97–105.
Google Scholar

Czapiński, Janusz. 2001. “Szczęście – złudzenie czy konieczność? Cebulowa teoria szczęścia w świetle nowych danych empirycznych [Happiness—Illusion or Necessity? The Onion Theory of Happiness in Light of New Empirical Data].” In Złudzenia, które pozwalają żyć [Illusions That Make It Possible to Live], edited by Mirosława Kofta and Teresa Szustrowa, 266–306. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Google Scholar

Daszykowska-Tobiasz, Jadwiga, and Zbigniew Babicki. 2022a. “Jakość życia studentów w związku z wojną w Ukrainie w ich opiniach [Students’ Quality of Life in Relation to the War in Ukraine in Their Opinions].” Roczniki Nauk Społecznych 14 (50): 187–205.
Google Scholar

Daszykowska-Tobiasz, Jadwiga. 2022b. Społeczeństwo w dobie pandemii COVID-19 – ujęcie interdyscyplinarne [Society in the COVID-19 Pandemic—An Interdisciplinary Approach]. Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Google Scholar

Daszykowska-Tobiasz, Jadwiga. 2007. Jakość życia w perspektywie pedagogicznej [Quality of Life from a Pedagogical Perspective]. Oficyna Wydawnicza Impuls.
Google Scholar

Doroszewicz, Krystyna. 2008. “Bliskie związki a jakość życia [Close Relationships and Quality of Life].” Psychologia Jakości Życia 8: 5–18.
Google Scholar

Ilska, Michalina, and Anna Kołodziej-Zaleska. 2018. “Dobrostan hedonistyczny i eudajmonistyczny w sytuacjach kryzysów normatywnych i nienormatywnych [Hedonic and Eudaimonic Well-Being in Situations of Normative and Non-Normative Crises].” Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Seria: Organizacja i Zarządzanie 123: 156–161.
Google Scholar

Kanasz, Tatiana. 2015. Uwarunkowania szczęścia. Socjologiczna analiza wyobrażeń młodzieży akademickiej o udanym i szczęśliwym życiu [Determinants of Happiness: A Sociological Analysis of Academic Youths’ Conceptions of a Successful and Happy Life]. Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
Google Scholar

Kolman, Roman. 2000. “Zespoły badawcze jakości życia [Quality-of-Life Research Teams].” Problemy Jakości 32: 2–5.
Google Scholar

Kołodziejczak, Malwina. 2015. “Analiza pojęcia wojny, agresji i napaści zbrojnej oraz przykłady ich użycia w aktach prawnych obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej [Analysis of the Concepts of War, Aggression, and Armed Attack and Examples of Their Use in Polish Legal Acts].” Zeszyty Naukowe Wydziału Zarządzania i Dowodzenia Akademii Obrony Narodowej 29 (14): 70–79.
Google Scholar

Kryk, Barbara, and Katarzyna Włodarczyk-Śpiewak. 2006. “Wybrane aspekty jakości życia na przykładzie województwa zachodniopomorskiego [Selected Aspects of Quality of Life: The Example of the West Pomeranian Voivodeship].” In Zachowania rynkowe gospodarstw domowych i przedsiębiorstw w okresie transformacji systemowej w Polsce [Market Behaviors of Households and Enterprises during Systemic Transformation in Poland], edited by Danuta Kopycińska, 95–110. Wydawnictwo Uniwersytetu Szczecińskiego.
Google Scholar

Mehta, Cyrus R., and Nitin R. Patel. 2013. IBM SPSS Exact Tests. IBM Corporation.
Google Scholar

Nawojczyk, Michał. 2002. Przewodnik po statystyce dla socjologów, SPSS [A Guide to Statistics for Sociologists: SPSS]. Wydawnictwo SPSS.
Google Scholar

Parachomiuk, Monika, and Stanisław Byra. 2006. “Rodzaj niepełnosprawności a poczucie jakości życia [Type of Disability and Sense of Quality of Life].” In Jakość życia a niepełnosprawność. Konteksty psychopedagogiczne [Quality of Life and Disability: Psychopedagogical Contexts], edited by Zofia Palak, Agnieszka Lewicka, and Anna Bujnowska, 25–34. Wydawnictwo UMCS.
Google Scholar

Pavkov, Thomas W., and Karen A. Pierce. 2005. Wprowadzenie do SPSS dla Windows [Introduction to SPSS for Windows]. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Google Scholar

Pawińska, Maria, and Radosław Zyzik. 2021. Pandemia jako wyzwanie behawioralne [The Pandemic as a Behavioral Challenge]. Policy Paper 1. Polski Instytut Ekonomiczny. Accessed September 13, 2025. https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2021/02/PIE-PP_Pandemia-jako-wyzwanie-behawioralne.pdf.
Google Scholar

Shvay, Roksolyana. 2025. “Strach w czasach wojny a lęk w edukacji [Fear in Wartime and Anxiety in Education].” Przegląd Pedagogiczny 1: 25–40.
Google Scholar

Suwalska-Barancewicz, Dorota. 2018. “Jakość związku partnerskiego a satysfakcja z życia młodych matek – mediacyjna rola samooceny [Partner Relationship Quality and Young Mothers’ Life Satisfaction—The Mediating Role of Self-Esteem].” Psychologia Rozwojowa 23: 49–65.
Google Scholar

Szymczak, Wojciech. 2008. Podstawy statystyki dla psychologów [Foundations of Statistics for Psychologists]. Difin.
Google Scholar

World Health Organization. 1998. WHOQOL User Manual. World Health Organization.
Google Scholar