Opublikowane: 2026-07-29

Afrykańska wiedza rdzennych społeczności, reliabilizm epistemiczny oraz ochrona środowiska. Obrona inspirowana filozofią Feyerabenda

Ridwan Ishola Mogaji Profil ORCID autora Ridwan Ishola Mogaji
Studia Ecologiae et Bioethicae
Dział: Artykuły naukowe
DOI https://doi.org/10.21697/seb.5900

Abstrakt

Artykuł dowodzi epistemicznej wiarygodności afrykańskiej wiedzy rdzennych społeczności (African Indigenous Knowledge, AIK) jako wartościowych ram ochrony środowiska w obliczu jej trwałej marginalizacji w dominującym zachodnim dyskursie epistemologicznym. Odwołując się do krytyki monizmu metodologicznego oraz obrony pluralizmu epistemologicznego sformułowanych przez Paula Feyerabenda, autor podważa pogląd, że jedynie zachodnie metody naukowe są zdolne do tworzenia wiarygodnej wiedzy o środowisku. W dalszej części, autor wykorzystuje koncepcję reliabilizmu, argumentując, że AIK należy uznać za epistemicznie wiarygodną, ponieważ jej praktyki ekologiczne przez długi czas skutecznie wspierały zrównoważone relacje człowieka ze środowiskiem, ochronę bioróżnorodności oraz adaptację do zmian klimatu. Zastosowanie metody analizy krytycznej pozwala wykazać, że AIK nie jest jedynie uzupełniającym źródłem wiedzy, lecz równoległym i komplementarnym systemem poznawczym, zdolnym do wspierania zrównoważonego zarządzania środowiskiem. W konkluzji autor stwierdza, że afrykańska wiedza rdzennych społeczności jest zarówno epistemicznie wiarygodna, jak i praktycznie niezbędna dla współczesnej ochrony środowiska, a rzeczywiście pluralistyczna epistemologia stanowi warunek budowania bardziej odpornej i sprawiedliwej ekologicznie przyszłości.

Słowa kluczowe:

afrykańska wiedza rdzennych społeczności, reliabilizm epistemiczny, reliabilizm cnót, pluralizm epistemologiczny, Paul Feyerabend, ochrona środowiska, systemy wiedzy rdzennych społeczności, ochrona bioróżnorodności, adaptacja do zmian klimatu, SDG 13 – Działania w dziedzinie klimatu, SDG 15 – Życie na lądzie

Pobierz pliki

Zasady cytowania

Mogaji, R. I. (2026). Afrykańska wiedza rdzennych społeczności, reliabilizm epistemiczny oraz ochrona środowiska. Obrona inspirowana filozofią Feyerabenda. Studia Ecologiae Et Bioethicae. https://doi.org/10.21697/seb.5900

Cited by / Share

Ta strona używa pliki cookie dla prawidłowego działania, aby korzystać w pełni z portalu należy zaakceptować pliki cookie.