Filozoficzna myśl Roberta Boyle’a a stanowisko chrześcijańskiego teizmu naturalistycznego

Radosław Kazibut

DOI: http://dx.doi.org/10.21697/spch.2015.51.4.03

Abstrakt


Robert Boyle jest autorem oryginalnej koncepcji mediacji pomiędzy sferą religii a nauki. W artykule przedstawiono wybrane elementy myśli filozoficznej Boyle’a, które wyznaczają jego ujęcie zagadnienia relacji wiara a nauka. W literaturze przedmiotu poglądy Boyle’a kwalifikuje się często jako przykład podejścia nazywanego „koncepcją dwóch ksiąg” albo „Boga jako zapchaj dziury”. W artykule przedstawiono polemikę z tymi interpretacjami myśli Boyle’a i wskazuje się, że jego koncepcja jest bliska współczesnemu stanowisku chrześcijańskiego teizmu naturalistycznego.


Słowa kluczowe


Robert Boyle; wiara i nauka; naturalizm; naturalizm teistyczny; natura a kunszt

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Anstey P. R., The Philosophy of Robert Boyle, Routledge, London–New York 2000.

Arystoteles, Fizyka, tłum. z grec. K. Leśniak, Warszawa 2010.

Boyle R., The Excellency of Theology Compared with Natural Philosophy, w: The Works of the Honourable Robert Boyle, red. T. Birch, London 1772.

Boyle R., About the Exellency and Grounds of the Mechanical Hypothesis, w: Selected Philosophical Papers of Robert Boyle, red. M.A. Stewart, Hackett Publishing Company Cambridge 1991, 138–154.

Boyle R., The Origin of Forms and Qualities. According to the Corpuscular Philosophy, w: Selected Philosophical Papers of Robert Boyle, red. M.A. Stewart, Hackett Publishing Company, Indianapolis–Cambridge 1991, 1–96.

Boyle R., Royal Society Boyle Papers, 2, fol. 89,

(http://www.bbk.ac.uk/boyle/boyle_papers/boylepapers_index.htm).

Boyle R., Christian Virtuoso, w: Works, red. M. Hunter, E.B. Davis, Pickering and Chatto, London 1999–2000.

Boyle R., Usefulness, II, sect. 2, Some Considerations touching the Usefulness of Experimental Natural Philosophy. The Second Tome, Containing the latter Section Of the Second Part (1671), w: The Works of Robert Boyle, red. M. Hunter, E.B. Davis, Pickering and Chatto, London 1999–2000.

Boyle R., [O]f the Study of the Booke of Nature, w: Letters and Papers of Robert Boyle, red. P.L. Kesaris, A microfilm project of University Publications of America, London 1990, 8.

Bugajak G., Problem naturalizmu w dialogu nauki i religii, w: Globalizácia ako platforma prieniku prírodných a humanitných vied. Nové formy komunikácie, red. J. Tiňo, Wyd: Ústredie Slovenskej Krestanskej Inteligencie, Bratislava 2009, 37–53.

Bylica P., Naturalizm nauk przyrodniczych a konflikt między nauką i religią, Kwartalnik Filozoficzny (2007)2, 147–159.

Bylica P., Główne założenia i problemy teizmu naturalistycznego w sprawie relacji sfery nadprzyrodzonej i świata przyrodniczego, w: Biosfera. Człowiek i jego środowisko w aspekcie przyrodniczym, filozoficznym i teologicznym, red. W. Dyk, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2012, 55–95.

Cook M. G G ., Divine Artifice and Natural Mechanism: Robert Boyle’s Mechanical Philosophy of Nature, w: Science in Theistic Contexts Cognitive Dimensions, red. J.H. Brooke, M.J. Osler, J.M. van der Meer, Wyd. Osiris, Chicago 2001, 133–151.

Gulda S.J., Skała wieków. Nauka i religia w pełni życia, tłum. z ang. J. Bieroń, Wyd. Zysk i Ska, Poznań 2002.

Heller M., Naturalizm chrześcijański, Roczniki Filozoficzne 51(2003)3, 41–58.

Jodkowski K., Spór ewolucjonizmu z kreacjonizmem. Podstawowe pojęcia i poglądy, Wyd. MEGAS, Warszawa 2007.

Klein U., Styles of Experimentation, w: Observation and Experiment in the Natural and Social Sciences, red. M.C. Galavotti, Boston Studies In The Philosophy Of Science, Vol. 232, Kluwer Academic Publishers, New York–Boston–Dordrecht–London–Moscow 2004, 159–186.

Kołakowski L., Filozofia pozytywistyczna (Od Hume’a do Koła Wiedeńskiego), PWN, Warszawa 1966, 9–18.

Lemańska A., Filozofia przyrody a nauki przyrodnicze, Wyd. ATK, Warszawa 1998.

Macintosh J.J., Locke and Boyle on Miracles and God’s Existence, w: Robert Boyle Reconsidered, red. M. Hunter, Cambridge University Press, Cambridge 1994, 193–214.

McMullin E., Ewolucja i stworzenie, tłum. z ang. J. Rodzeń, Kraków 1990, 42–50.

Pałubicka A., Naturalizm i antynaturalizm, w: Filozofia a nauka. Zarys encyklopedyczny, red. Z. Cackowski, J. Kmita, K. Szaniawski, P.J. Smoczyński, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1987, 403–412.

Shanahan T., Teleological Reasoning in Boyle’s Disquisition about Final Causes, w: Robert Boyle Reconsidered, red. M. Hunter, Cambridge University Press, Cambridge 1994, 177–192.

Sargent R.M., The Diffident Naturalist. Robert Boyle and The Philosophy of Experiment, University of Chicago Press, Chicago–London 1995.

Wojcik J., Robert Boyle and the Limits of Reason, Cambridge University Press, Cambridge 1997.

Wilson C., Epicureanism at the Origins of Modernity, Clarendon Press, Oxford 2008.

Życiński J., Bóg i ewolucja. Podstawowe pytania ewolucjonizmu chrześcijańskiego, Wyd. TN KUL, Lublin 2002.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.