Opublikowane: 2026-06-23

Afrykańskie ramy epistemologiczne dla filozofii środowiskowej w perspektywie komplementarnej refleksji epistemicznej (CER)

Akinpelu Oyekunle Profil ORCID autora Akinpelu Oyekunle
Studia Ecologiae et Bioethicae
Dział: Artykuły naukowe
DOI https://doi.org/10.21697/seb.5896

Abstrakt

Artykuł przedstawia argumentację na rzecz filozofii środowiskowej zakorzenionej w afrykańskiej epistemologii oraz holistycznej ontologii integrującej środowisko ludzkie i naturalne. Autor krytycznie odnosi się do tendencji w filozofii środowiskowej polegającej na opieraniu się przede wszystkim na ramach etycznych i proponuje, jako niezbędne uzupełnienie, podejście epistemiczne. Wykorzystując metodę jakościową i analizę konceptualną, artykuł bada myśl Jorubów i Igbo w celu rekonstrukcji form holizmu ontologicznego i relacyjnego obecnych w rdzennych społeczeństwach afrykańskich. Szczególną uwagę poświęcono koncepcji komplementarnej refleksji epistemicznej (Complementarity Epistemic Reflection, CER), rozwiniętej na podstawie filozofii Sophie Oluwole i Innocenta Asouzu i służącej zrozumieniu współzależności między człowiekiem, naturą i wiedzą. Analiza pokazuje, w jaki sposób rdzenne afrykańskie systemy wiedzy mogą stanowić epistemologiczną podstawę interpretacji relacji człowiek–natura bez odwoływania się do ścisłego dualizmu podmiot–przedmiot. W artykule argumentuje się, że afrykańska epistemologia oferuje istotne zasoby do ponownego przemyślenia filozofii środowiskowej w antropocenie poprzez wzmacnianie relacyjności człowieka i natury oraz wspieranie bardziej całościowego, relacyjnego i pragmatycznego podejścia do współczesnych kryzysów środowiskowych.

Słowa kluczowe:

Afrykańska epistemologia, filozofia środowiska, komplementarna refleksja epistemiczna, Joruba, antropocen, holizm, rdzenne afrykańskie systemy wiedzy, relacje człowiek–natura

Pobierz pliki

Zasady cytowania

Oyekunle, A. (2026). Afrykańskie ramy epistemologiczne dla filozofii środowiskowej w perspektywie komplementarnej refleksji epistemicznej (CER). Studia Ecologiae Et Bioethicae, 21–35. https://doi.org/10.21697/seb.5896

Cited by / Share

Ta strona używa pliki cookie dla prawidłowego działania, aby korzystać w pełni z portalu należy zaakceptować pliki cookie.