Opublikowane: 2026-11-18

Postrzegana rola energetyki prosumenckiej w zrównoważonej transformacji energetycznej – wyniki badań przeprowadzonych w gminach wiejskich w Polsce

Małgorzata Blaszke Profil ORCID autora Małgorzata Blaszke
Studia Ecologiae et Bioethicae
Dział: Artykuły naukowe
DOI https://doi.org/10.21697/seb.5913

Abstrakt

Transformacja energetyczna wymaga nie tylko rozwoju odnawialnych źródeł energii, lecz także aktywnego uczestnictwa społeczności lokalnych w procesach wytwarzania i zużycia energii. W tym kontekście energetyka prosumencka jest coraz częściej uznawana za jeden z kluczowych elementów zrównoważonej transformacji energetycznej. Pomimo rosnącej liczby badań poświęconych prosumeryzmowi stosunkowo niewiele uwagi poświęcono sposobowi postrzegania jego znaczenia przez przedstawicieli władz samorządowych, zwłaszcza na obszarach wiejskich. Celem artykułu jest identyfikacja sposobu postrzegania roli energetyki prosumenckiej w zrównoważonej transformacji energetycznej przez przedstawicieli gmin wiejskich w Polsce. Badanie przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego z udziałem przedstawicieli 518 gmin wiejskich. Analiza objęła pięć wymiarów transformacji energetycznej: (1) realizację celów środowiskowych i klimatycznych, (2) sprawiedliwość energetyczną, (3) odpowiedzialność środowiskową, (4) konflikty wartości oraz (5) odporność energetyczną społeczności lokalnych. Wyniki wskazują, że energetyka prosumencka jest postrzegana jako istotny element zrównoważonej transformacji energetycznej na obszarach wiejskich. Respondenci przypisują szczególne znaczenie jej wkładowi w ochronę środowiska, ograniczanie emisji gazów cieplarnianych, wzmacnianie bezpieczeństwa energetycznego oraz zwiększanie odporności społeczności lokalnych na kryzysy energetyczne. Jednocześnie wyniki ujawniają wyraźną asymetrię w postrzeganiu energetyki prosumenckiej, polegającą na przypisywaniu znacznie większego znaczenia jej funkcjom środowiskowym, energetycznym i ekonomicznym niż społecznemu wymiarowi transformacji energetycznej. Respondenci dostrzegają również ryzyko nierównego dostępu do korzyści wynikających z transformacji energetycznej, szczególnie w odniesieniu do gospodarstw domowych o niskich dochodach, osób starszych oraz mieszkańców budynków wielorodzinnych. Artykuł wnosi wkład do literatury dotyczącej transformacji energetycznej poprzez przedstawienie perspektywy reprezentantów gmin wiejskich oraz wykazanie, że społeczny wymiar energetyki prosumenckiej zajmuje mniej eksponowane miejsce w ich ocenach niż jej wkład w realizację celów środowiskowych i zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego.

Słowa kluczowe:

energetyka prosumencka, zrównoważona transformacja energetyczna, sprawiedliwość energetyczna, odpowiedzialność środowiskowa, odporność energetyczna, samorząd terytorialny, gminy wiejskie, Polska, Cel Zrównoważonego Rozwoju 7 – Czysta i dostępna energia

Pobierz pliki

Zasady cytowania

Blaszke, M. (2026). Postrzegana rola energetyki prosumenckiej w zrównoważonej transformacji energetycznej – wyniki badań przeprowadzonych w gminach wiejskich w Polsce. Studia Ecologiae Et Bioethicae. https://doi.org/10.21697/seb.5913

Cited by / Share

Ta strona używa pliki cookie dla prawidłowego działania, aby korzystać w pełni z portalu należy zaakceptować pliki cookie.