Non-Excessive Natural Resource Use and Sustainable Development: The Indigenous Environmental Wisdom of Lubuk Larangan

Imamulhadi Imamulhadi; Eva Nuriyah Hidayat; Fadhil Wirdiyan Ihsan

doi:10.21697/seb.5910

Opublikowane: 2026-10-07

Nie-nadmierne wykorzystanie zasobów naturalnych a zrównoważony rozwój: rdzenna mądrość środowiskowa Lubuk Larangan

Imamulhadi Imamulhadi

, Eva Nuriyah Hidayat

, Fadhil Wirdiyan Ihsan

Studia Ecologiae et Bioethicae

Dział: Artykuły naukowe

https://doi.org/10.21697/seb.5910

Abstrakt

Zrównoważony rozwój od niemal czterech dekad wyznacza kierunek globalnego zarządzania środowiskiem, jednak utrzymująca się degradacja środowiska wskazuje na ograniczenia w jego realizacji. W artykule podjęto próbę ustalenia, czy wyraźniejsze normatywne ograniczenia wykorzystania zasobów naturalnych mogą przyczynić się do wzmocnienia zrównoważonego rozwoju. Analizie poddano indonezyjską instytucję prawa zwyczajowego Lubuk Larangan oraz zakorzenione w jej rdzennej mądrości środowiskowej zasady nie-nadmiernego wykorzystania, wystarczalności i prostoty. Z zastosowaniem metody normatywno-prawnej przeanalizowano akty prawne, literaturę naukową oraz opublikowane badania etnograficzne, wykorzystując interpretację historyczną, systemową i socjologiczną. Autorzy argumentują, że osiągnięcie zrównoważonego rozwoju staje się trudniejsze, gdy produkcja ukierunkowana na zysk i konsumpcja dóbr innych niż niezbędne przekraczają granice uzasadnionych potrzeb człowieka oraz ograniczenia ekologiczne. W artykule zaproponowano zasady nie-nadmiernego wykorzystania, wystarczalności i prostoty jako ogólne zasady prawa ochrony środowiska, odróżniając je od konkretnych obowiązków prawnych, kierunków polityki publicznej i zobowiązań etycznych. Zasada nie-nadmiernego wykorzystania wymaga, aby korzystanie z zasobów naturalnych pozostawało zarówno w granicach uzasadnionych potrzeb człowieka, jak i zdolności ekosystemów do podtrzymywania życia i regeneracji. Uzupełniające zasady wystarczalności, prostoty i dzielenia się dodatkowo łączą zrównoważoną konsumpcję z odpowiedzialnością środowiskową i sprawiedliwością społeczną. Tam, gdzie zasady te nie zostały uznane w prawie pozytywnym, przedstawiono je jako normatywne ramy reformy prawa, a nie jako istniejące obowiązki prawne. Włączenie tych zasad do prawa ochrony środowiska i zarządzania zasobami naturalnymi może wzmacniać zrównoważony rozwój poprzez lepsze dostosowanie działalności gospodarczej do ograniczeń ekologicznych, sprawiedliwości międzypokoleniowej i rdzennej mądrości środowiskowej.

Słowa kluczowe:

zrównoważony rozwój, wykorzystanie zasobów naturalnych, nie-nadmierne wykorzystanie, rdzenna mądrość środowiskowa, Lubuk Larangan, etyka środowiskowa, prawo ochrony środowiska, wystarczalność, zrównoważona konsumpcja, zarządzanie zasobami naturalnymi

Pobierz pliki

PDF (English)

Zasady cytowania

Imamulhadi, I., Hidayat, E. N., & Ihsan, F. W. (2026). Nie-nadmierne wykorzystanie zasobów naturalnych a zrównoważony rozwój: rdzenna mądrość środowiskowa Lubuk Larangan. Studia Ecologiae Et Bioethicae. https://doi.org/10.21697/seb.5910

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Aquinas, Thomas. 1981. Summa Theologica. Translated by the Fathers of the English Dominican Province. Christian Classics.
Google Scholar

Arif, Ahmad. 2025. “Pembunuhan Sistemik terhadap Orang Rimba [Systemic Murder of the Orang Rimba].” Kompas, May 7, 2025. https://www.kompas.id/artikel/pembunuhan-sistemik-terhadap-orang-rimba.
Google Scholar

Bärnthaler, Richard. 2024. “When Enough Is Enough: Introducing Sufficiency Corridors to Put Techno-Economism in Its Place.” Ambio 53 (7): 960–969. https://doi.org/10.1007/s13280-024-02027-2. DOI: https://doi.org/10.1007/s13280-024-02027-2
Google Scholar

Bouaziz, Moncef and Joerg Benndorf. 2024. “Remote Monitoring of Land Degradation in the Mining Context: An Updated Review Focusing on Potentials and Challenges.” Euro-Mediterranean Journal for Environmental Integration 9: 689–703. https://doi.org/10.1007/s41207-024-00479-2. DOI: https://doi.org/10.1007/s41207-024-00479-2
Google Scholar

Bourban, Michel. 2025. “Rethinking Climate Justice: Toward Ecological Limitarianism.” Ethics, Policy & Environment, 1–18. https://doi.org/10.1080/21550085.2025.2574219. DOI: https://doi.org/10.1080/21550085.2025.2574219
Google Scholar

Constitutional Court of the Republic of Indonesia. 2010. Putusan Nomor 3/PUU-VIII/2010 [Decision No. 3/PUU-VIII/2010 on the Judicial Review of Law No. 27 of 2007 on the Management of Coastal Areas and Small Islands].
Google Scholar

Cortinhas Ferreira Neto, Luiz, Cesar Guerreiro Diniz, Raian Vargas Maretto, Claudio Persello, Marcos Lima Silva Pinheiro, Marcia C. Castro, Luís Waldir Rodrigues Sadeck, et al. 2024. “Uncontrolled Illegal Mining and Garimpo in the Brazilian Amazon.” Nature Communications 15: 9847. https://doi.org/10.1038/s41467-024-54220-2. DOI: https://doi.org/10.1038/s41467-024-54220-2
Google Scholar

Doyal, Len, and Ian Gough. 1991. A Theory of Human Need. Macmillan. DOI: https://doi.org/10.1007/978-1-349-21500-3
Google Scholar

Druică, Elena, Călin Vâlsan, and Andreea Ionela Puiu. 2022. “Voluntary Simplicity and Green Buying Behavior: An Extended Framework.” Energies 15 (5): 1889. https://doi.org/10.3390/en15051889. DOI: https://doi.org/10.3390/en15051889
Google Scholar

Erbaugh, James T., and Johan A. Oldekop. 2018. “Forest Landscape Restoration for Livelihoods and Well-Being.” Current Opinion in Environmental Sustainability 32: 76–83. DOI: https://doi.org/10.1016/j.cosust.2018.05.007
Google Scholar

FAO. 2020. State of the World’s Forests 2020. Food and Agriculture Organization of the United Nations. https://doi.org/10.4060/ca8642en DOI: https://doi.org/10.4060/ca8642en
Google Scholar

Friedlingstein, Pierre, Michael O’Sullivan, Matthew W. Jones, Robbie M. Andrew, Luke Gregor, Judith Hauck, Corinne Le Quéré, et al. 2022. “Global Carbon Budget 2022.” Earth System Science Data 14 (11): 4811–4900. https://doi.org/10.5194/essd-14-4811-2022. DOI: https://doi.org/10.5194/essd-14-4811-2022
Google Scholar

Fuchs, Doris, Marlyne Sahakian, Tobias Gumbert, Antonietta Di Giulio, Michael Maniates, Sylvia Lorek, and Antonia Graf. 2021. Consumption Corridors: Living a Good Life within Sustainable Limits. Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9780367748746
Google Scholar

Gill, Victoria. 2018. “Selama 16 Tahun Terakhir, Setidaknya 100.000 Orangutan Terbunuh di Kalimantan [Over the Past 16 Years, at Least 100,000 Orangutans Have Been Killed in Kalimantan].” BBC News Indonesia, February 24, 2018. https://www.bbc.com/indonesia/majalah-43165270.
Google Scholar

Haslam, Paul A., and Nasser Ary Tanimoune. 2016. “Social Conflict in the Latin American Mining Sector.” Journal of Latin American Studies 48 (4): 661–690.
Google Scholar

Hickel, Jason. 2019. “The Contradiction of the Sustainable Development Goals: Growth versus Ecology on a Finite Planet.” Sustainable Development 27 (5): 873–884. https://doi.org/10.1002/sd.1947. DOI: https://doi.org/10.1002/sd.1947
Google Scholar

Imamulhadi. 2011. “Pembaharuan Sistem Penegakan Hukum Lingkungan Berbasis Kearifan Masyarakat Adat [Renewal of the Environmental Law Enforcement System Based on the Wisdom of Indigenous Communities].” PhD diss., Universitas Padjadjaran.
Google Scholar

Imamulhadi. 2016. Hukum Lingkungan Alternatif: Hukum Lingkungan Islam dan Hukum Lingkungan Adat [Alternative Environmental Law: Islamic Environmental Law and Customary Environmental Law]. Yogyakarta: K-Media.
Google Scholar

Imamulhadi, Eva Nuriyah H., Sherly Melintan S., and Hazmi Rusli. 2025. “Customary Environmental Law and Its Transformation Models in Indonesia.” Cogent Social Sciences 11 (1): 2514680. https://doi.org/10.1080/23311886.2025.2514680. DOI: https://doi.org/10.1080/23311886.2025.2514680
Google Scholar

IPCC. 2022. “Summary for Policymakers.” In Climate Change 2022: Mitigation of Climate Change. Contribution of Working Group III to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press.
Google Scholar

Jambeck, Jenna R., Roland Geyer, Chris Wilcox, Theodore R. Siegler, Miriam Perryman, Anthony Andrady, Ramani Narayan, and Kara Lavender Law. 2015. “Plastic Waste Inputs from Land into the Ocean.” Science 347 (6223): 768–771. https://doi.org/10.1126/science.1260352. DOI: https://doi.org/10.1126/science.1260352
Google Scholar

Jungell-Michelsson, Jessica, and Pasi Heikkurinen. 2022. “Sufficiency: A Systematic Literature Review.” Ecological Economics 195: 107380. https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2022.107380. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2022.107380
Google Scholar

Lan, Xin, Pieter Tans, and Kirk W. Thoning. 2025. "Trends in Atmospheric Carbon Dioxide". NOAA Global Monitoring Laboratory. Accessed July 31, 2026, https://gml.noaa.gov/ccgg/trends/.
Google Scholar

Lorek, Sylvia, and Joachim H. Spangenberg. 2014. “Sustainable Consumption within a Sustainable Economy: Beyond Green Growth and Green Economies.” Journal of Cleaner Production 63: 33–44. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2013.08.045
Google Scholar

Meijaard, Erik, Thomas M. Brooks, Kimberly M. Carlson, Eleanor M. Slade, John Garcia-Ulloa, David L. A. Gaveau, Janice Ser Huay Lee, et al. 2020. “The Environmental Impacts of Palm Oil in Context.” Nature Plants 6 (12): 1418–1426. https://doi.org/10.1038/s41477-020-00813-w. DOI: https://doi.org/10.1038/s41477-020-00813-w
Google Scholar

Mertokusumo, Sudikno. 2003. Mengenal Hukum: Suatu Pengantar. 5th ed. Liberty.
Google Scholar

Osikominu, Jamiat, and Nancy Bocken. 2020. “A Voluntary Simplicity Lifestyle: Values, Adoption, Practices and Effects.” Sustainability 12 (5): 1903. https://doi.org/10.3390/su12051903. DOI: https://doi.org/10.3390/su12051903
Google Scholar

Ostrom, Elinor. 1990. Governing the Commons: The Evolution of Institutions for Collective Action. Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511807763
Google Scholar

Permatasari, Tika, et al. 2024. “Cultural Heritage and Sustainable River Management Incorporating Local Wisdom in Subayang River, Indonesia.” Journal of Sustainability Science and Management 19 (4): 135. DOI: https://doi.org/10.46754/jssm.2024.04.011
Google Scholar

Princen, Thomas. 2005. The Logic of Sufficiency. MIT Press.
Google Scholar

Putra, Aldian. 2025. “Analisis Penerapan Sanksi Adat dalam Tradisi Lubuk Larangan Desa Rantau Duku Kecamatan Rantau Pandan Kabupaten Bungo [Analysis of the Implementation of Customary Sanctions in the Lubuk Larangan Tradition of Rantau Duku Village, Rantau Pandan District, Bungo Regency].” Master’s thesis, Universitas Jambi.
Google Scholar

Rao, Narasimha D., and Jihoon Min. 2018. “Decent Living Standards: Material Prerequisites for Human Wellbeing.” Social Indicators Research 138 (1): 225–244. DOI: https://doi.org/10.1007/s11205-017-1650-0
Google Scholar

Republic of Indonesia. 1945. Undang-Undang Dasar Negara Republik Indonesia Tahun 1945 [The 1945 Constitution of the Republic of Indonesia].
Google Scholar

Republic of Indonesia. 1983. Undang-Undang Nomor 8 Tahun 1983 tentang Pajak Pertambahan Nilai Barang dan Jasa dan Pajak Penjualan atas Barang Mewah, as amended by Undang-Undang Nomor 7 Tahun 2021 [Law No. 8 of 1983 on Value Added Tax on Goods and Services and Sales Tax on Luxury Goods, as amended by Law No. 7 of 2021].
Google Scholar

Republic of Indonesia. 1990. Undang-Undang Nomor 5 Tahun 1990 tentang Konservasi Sumber Daya Alam Hayati dan Ekosistemnya, as amended [Law No. 5 of 1990 on the Conservation of Living Natural Resources and Their Ecosystems, as amended].
Google Scholar

Republic of Indonesia. 2004. Undang-Undang Nomor 31 Tahun 2004 tentang Perikanan, as amended by Undang-Undang Nomor 45 Tahun 2009 [Law No. 31 of 2004 on Fisheries, as amended by Law No. 45 of 2009].
Google Scholar

Republic of Indonesia. 2007. Undang-Undang Nomor 40 Tahun 2007 tentang Perseroan Terbatas [Law No. 40 of 2007 on Limited Liability Companies].
Google Scholar

Republic of Indonesia. 2009. Undang-Undang Nomor 32 Tahun 2009 tentang Perlindungan dan Pengelolaan Lingkungan Hidup [Law No. 32 of 2009 on Environmental Protection and Management].
Google Scholar

Robeyns, Ingrid. 2024. Limitarianism: The Case against Extreme Wealth. Allen Lane.
Google Scholar

Shue, Henry. 1993. “Subsistence Emissions and Luxury Emissions.” Law & Policy 15 (1): 39–59. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-9930.1993.tb00093.x
Google Scholar

Sondri, Ahmad. 2021. “Kontrak Sosial Masyarakat Tradisional dalam Pengelolaan Lubuk Larangan sebagai Potensi Keuangan Desa Muara Kibul Kecamatan Tabir Barat Kabupaten Merangin Provinsi Jambi [Social Contract of Traditional Communities in the Management of Lubuk Larangan as a Financial Potential of Muara Kibul Village, Tabir Barat District, Merangin Regency, Jambi Province].” Jurnal Politik dan Pemerintahan Daerah 3 (2). DOI: https://doi.org/10.36355/jppd.v3i2.33
Google Scholar

Stafford-Smith, Mark, David Griggs, Owen Gaffney, Farooq Ullah, Belinda Reyers, Norichika Kanie, Bjorn Stigson, Paul Shrivastava, Melissa Leach, and Deborah O’Connell. 2017. “Integration: The Key to Implementing the Sustainable Development Goals.” Sustainability Science 12 (6): 911–919. https://doi.org/10.1007/s11625-016-0383-3. DOI: https://doi.org/10.1007/s11625-016-0383-3
Google Scholar

Tanimoune, Nasser Ary, and Paul Alexander Haslam. 2015. “The Determinants of Social Conflict in the Latin American Mining Sector: New Evidence with Quantitative Data.” World Development 78: 401–419. DOI: https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2015.10.020
Google Scholar

United Nations. 1992. Rio Declaration on Environment and Development. Report of the United Nations Conference on Environment and Development, A/CONF.151/26 (Vol. I). United Nations.
Google Scholar

United Nations. 2015. Transforming Our World: The 2030 Agenda for Sustainable Development. United Nations General Assembly, Resolution A/RES/70/1.
Google Scholar

Urkidi, Leire, and Mariana Walter. 2011. “Dimensions of Environmental Justice in Anti-Gold Mining Movements in Latin America.” Geoforum 42 (6): 683–695. DOI: https://doi.org/10.1016/j.geoforum.2011.06.003
Google Scholar

Urkidi, Leire, and Mariana Walter. 2017. “Environmental Justice and Large-Scale Mining.” In The Routledge Handbook of Environmental Justice. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315678986-30. DOI: https://doi.org/10.4324/9781315678986-30
Google Scholar

Walhi. 2025. “Proyek 20 Juta Hektare Hutan untuk Pangan dan Energi: Legalisasi Deforestasi Picu Kiamat Ekologi [The 20 Million Hectares of Forest for Food and Energy Project: Legalizing Deforestation Triggers Ecological Apocalypse].” Press release, 2 January 2025. https://www.walhi.or.id/proyek-20-juta-hektar-hutan-untuk-pangan-dan-energi-legalisasi-deforestasi-picu-kiamat-ekologi.
Google Scholar

Wang, B., T. Chen, and A. R. Gill. 2024. “What Do the Sustainable Development Goals Reveal, and Are They Sufficient for Sustainable Development?” PLoS ONE 19 (11): e0310089. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0310089. DOI: https://doi.org/10.1371/journal.pone.0310089
Google Scholar

Wang, Y., and Z. Huang. 2022. “Impact of Foreign Direct Investment on the Carbon Dioxide Emissions of East Asian Countries Based on a Panel ARDL Method.” Frontiers in Environmental Science 10. DOI: https://doi.org/10.3389/fenvs.2022.937837
Google Scholar

WCED (World Commission on Environment and Development). 1987. Our Common Future. Oxford: Oxford University Press.
Google Scholar

Wiedmann, Thomas, Manfred Lenzen, Lorenz T. Keyßer, and Julia K. Steinberger. 2020. “Scientists’ Warning on Affluence.” Nature Communications 11: 3107. DOI: https://doi.org/10.1038/s41467-020-16941-y
Google Scholar

Wilkinson, John L., et al. 2022. “Pharmaceutical Pollution of the World’s Rivers.” Proceedings of the National Academy of Sciences 119 (8): e2113947119. https://doi.org/10.1073/pnas.2113947119. DOI: https://doi.org/10.1073/pnas.2113947119
Google Scholar