Abstrakt

Celem niniejszego artykułu jest rekonstrukcja poglądów i przekonań Wiesława Myśliwskiego dotyczących języka jednostki. Odwołując się do terminologii wypracowanej przez warszawską (UKSW) szkołę badań nad językiem pisarzy, wiedzę z tego zakresu określam mianem „idiolektologii”, precyzując zarazem, że przedmiotem namysłu jest tutaj jej wariant literacki. Taka idiolektologia znajduje swoje ucieleśnienie w twórczości Myśliwskiego – zarówno w jego prozie artystycznej (powieściach i dramatach), jak i w innych formach wypowiedzi: przemówieniach, wywiadach, esejach, szkicach itp. Wiedza ta ma z natury odmienny charakter od idiolektologii stricte naukowej: jest ze swej istoty niesystematyczna, niekompletna i subiektywna, opierając się w dużej mierze na intuicji, a nie na zdyscyplinowanych i weryfikowalnych procedurach. Zarazem jednak otwiera wgląd w problemy i diagnozy, do których refleksja naukowa z różnych przyczyn nie ma dostępu, przez co może stanowić inspirację dla dociekań ściśle językoznawczych. Do takich doniosłych rozpoznań należy m.in. stanowisko Myśliwskiego wobec obecności pierwiastka mowy i racjonalności (Logosu) w każdym człowieku, a także sposobów, w jakie manifestuje się on w ludzkich wypowiedziach.