Data publikacji : 2021-12-13

Inspiracje sztuką i kulturą Podhala w powojennej galanterii i biżuterii polskiej

Art and culture of the Podhale region as an inspiration in the postwar Polish jewellery and accessories
Dział: Artykuły

Abstrakt

Abstrakt:

Zainteresowanie sztuką ludową Podhala wśród polskich artystów i badaczy sięga lat osiemdziesiątych XIX wieku. Wynikało ono z dostrzeżenia artystycznej wartości tworzonych tam dzieł oraz poszukiwań tzw. sztuki narodowej i rodzimej, tak bardzo ważnych dla polskiej kultury i tożsamości. Inspiracje kulturą materialną i artystyczną Podhala przyczyniły się m.in. do wielkiego sukcesu polskiej ekspozycji na Wystawie Sztuki Dekoracyjnej w Paryżu w 1925 roku.

Zainteresowanie to nie zmniejszyło się po 1945 r., ale przybrało inne formy. W tym czasie powstawały w Polsce liczne spółdzielnie, których zadaniem było tworzenie przedmiotów codziennego użytku i dzieł sztuki ludowej, zgodnie z lokalną tradycją rękodzielniczą, ikonograficzną, zdobniczą itp. Pewną część produkcji stanowiła tzw. metaloplastyka – sprzączki do pasków, spinki do koszul, zatrzaski do torebek, noże, okucia fajek i in., których forma była inspiracją dla artystów tworzących dzieła biżuterii – bransoletki, broszki, wisiory itp. Asortyment ten uzupełniony został także o inne elementy – wykonywane z blachy, kości bydlęcej, galalitu i drewna broszki, wisiorki i breloki, które były przede wszystkim pamiątkami przywożonymi z tego bardzo popularnego regionu turystycznego.

Summary:

The interest in the folk art of the Podhale region among Polish artists and researchers dates back to the 1880s. It resulted from the perception of the artistic value of the works created here, as well as the search for the so-called national and native art, very important for Polish culture and national identity. Inspiration with the material culture of Podhale came from, among others a great effect in the form of the success of Polish art at the Exhibition of Decorative Art in Paris in 1925.

This interest did not diminish after 1945, but took other forms. At that time, numerous cooperatives were established in Poland, whose task was to create everyday objects and works of folk art, in line with the local tradition in terms of technology, iconography, ornaments, etc. In Podhale, among many produced works, a certain part was the so-called metalwork – belt buckles, shirt clips, purse fasteners, knives, etc., the shape of which was an inspiration for artists creating bracelets, brooches, pendants, etc. This assortment was supplemented with other items – made of sheet metal, bovine bone, galalite and wood, brooches, pendants, and key rings, which were primarily souvenirs brought from this very popular tourist region.

Słowa kluczowe

biżuteria polska po 1945 ; wzornictwo biżuterii XX w. ; sztuka podhalańska ; Podhale ; Zakopane ; Polish jewellery (after 1945) ; jewellery design of the 20th century ; highlanders art ; Tatra mountain region


Szczegóły
Bibliografia
Autorzy

Pobierz pliki

PDF

Myśliński, M. (2021). Inspiracje sztuką i kulturą Podhala w powojennej galanterii i biżuterii polskiej . Artifex Novus, (5), 66-77. https://doi.org/10.21697/an.9370

Wskaźniki altmetryczne


Licencja

Prawa wydawnicze przedłożonych do publikacji prac przechodzą na wydawcę na podstawie oświadczenia o przeniesieniu autorskich praw majątkowych.

W przypadku, gdy artykuł jest utworem pracowniczym, w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych przeniesienie autorskich praw majątkowych lub praw do korzystania z utworu następuje z zachowaniem przepisów tej ustawy oraz wewnętrznego Regulaminu ZPA w UKSW.


Wydawnictwo Naukowe UKSW
ul. Dewajtis 5, domek nr 2
01-815 Warszawa
email: wydawnictwo@uksw.edu.pl
tel. +48 22 561 88 35
O platformie:
Copyright 2019 by UKSW
OJS Support and Customization by LIBCOM
Platform & workfow by OJS/PKP
O systemie