Osoba w centrum włoskiej debaty bioetycznej

Andrzej Waleszczyński; Martryna Filcek

doi:10.21697/spch.2025.61.A.19

Opublikowane: 2025-12-31

Tom 61 Nr 2 (2025)

Osoba w centrum włoskiej debaty bioetycznej

Andrzej Waleszczyński

, Martryna Filcek

Studia Philosophiae Christianae

Dział: Artykuły naukowe

https://doi.org/10.21697/spch.2025.61.A.19

Abstrakt

Artykuł przedstawia krytyczną analizę monografii Andrzeja Kobylińskiego Osoba w centrum? Specyfika debaty bioetycznej we Włoszech (2024). Głównym celem artykułu jest weryfikacja hipotezy autora o specyfice konfrontacji między bioetyką laicką a bioetyką katolicką we Włoszech, gdzie centralnym elementem sporu jest pojęcie człowieka jako osoby i rozumienie życia ludzkiego na pierwszym etapie rozwoju. Analiza obejmuje metodologię badawczą Kobylińskiego, strukturę monografii oraz fundamentalne różnice antropologiczne między analizowanymi paradygmatami. Szczególną uwagę poświęcono praktycznym konsekwencjom różnic teoretycznych w kontekście włoskiej debaty o zapłodnieniu in vitro oraz fenomenowi „pobożnych ateistów” jako specyficznemu głosowi w sporze bioetycznym. Artykuł dokumentuje przemianę charakteru debaty bioetycznej z filozoficznej (etycznej) na prawniczą, określoną jako „jurydyzacja sporu bioetycznego”. Przeprowadzona analiza i dyskusja z tezami autora monografii potwierdza jej wartość jako systematycznego studium, wypełniającego lukę w polskiej literaturze naukowej, dotyczącej włoskiej bioetyki. Jednocześnie wskazane zasłały obszary, wymagające dalszych badań, takie jak adopcja embrionów i problematyka sprzeciwu sumienia w kontekście pluralistycznego społeczeństwa.

----------------------------------------

Zgłoszono: 24/07/2025. Zrecenzowano: 28/09/2025. Zaakceptowano do publikacji: 18/11/2025.

Słowa kluczowe:

bioetyka włoska, personalizm, embrion, pobożni ateiści, prokreacja wspomagana, sprzeciw sumienia, antropologia filozoficzna

Inne teksty tego samego autora

Andrzej Waleszczyński, THE KNOBE EFFECT FROM THE PERSPECTIVE OF THOMISTIC ETHICS: THE PROBLEM OF NORMATIVE ORDERS AND COMPETENCES , Studia Philosophiae Christianae: Tom 56 Nr S2 (2020)
Andrzej Waleszczyński, Efekt Knobe’a z perspektywy etyki tomistycznej. Problem porządków i kompetencji normatywnych , Studia Philosophiae Christianae: Tom 54 Nr 1 (2018)
Andrzej Waleszczyński, O doświadczeniu powinności i języku wartości moralnych Romana Ingardena , Studia Philosophiae Christianae: Tom 51 Nr 4 (2015)
Andrzej Waleszczyński, (rec.) Piotr Duchliński, Andrzej Kobyliński, Ryszard Moń, Ewa Podrez: O normatywności w etyce, Akademia Ignatianum, Wydawnictwo WAM, Kraków 2015 , Studia Philosophiae Christianae: Tom 52 Nr 1 (2016)

Podobne artykuły

<< <

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Waleszczyński, A., & Filcek, M. (2025). Osoba w centrum włoskiej debaty bioetycznej. Studia Philosophiae Christianae, 61(2), 197–226. https://doi.org/10.21697/spch.2025.61.A.19

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Alexy, R. (2010). Teoria praw. Wydawnictwo Sejmowe.
Google Scholar

Alichniewicz, A., Michałowska, M. (2015). ART and age – Gender stereotypes in medical students’ views. Diametros, 45, 71-81.
Google Scholar

Casini, C. (2004). Procreazione assistita. Introduzione alla nuova legge. Cinisello Balsamo.
Google Scholar

Coda, P. (2020). Una nuova scacchiera ontologica. L’Osservatore Romano, 23 stycznia, 6.
Google Scholar

Dryla, O. (2012). Genetyczna diagnostyka preimplantacyjna w świetle Stanowiska Komitetu Bioetyki przy Prezydium PAN. Diametros, 34, 116-135.
Google Scholar

Dworkin, R. (1998). Biorąc prawa poważnie. PWN.
Google Scholar

Fallaci, O. (2005). Noi cannibali e i figli di Medea. Corriere della Sera, 3 czerwca, 25-32.
Google Scholar

Ferrara, G. (2007). Né ateo né devoto. Tempi, 26 kwietnia, 17. https://www.tempi.it/n-ateo-n-devoto/.
Google Scholar

Giubilini, A., Minerva, F. (2013). After birth abortion: Why should the baby live? Journal of Medical Ethics, 39(5), 261-263. https://doi.org/10.1136/medethics-2011-100411.
Google Scholar

Grabowski, J., Gross, C. (2010). Adopting embryos: Is it moral? The National Catholic Bioethics Quarterly, 10(2), 307-328.
Google Scholar

Hartman, J. (2021). Wybrane spory bioetyczne w polskiej przestrzeni publicznej. Analiza logiczno-retoryczna. Etyka, 60(1), 31-50.
Google Scholar

Jaworski, K. (2016). Problem wewnętrznej spójności medycznej klauzuli sumienia w kontekście sporu o aborcję. Diametros, 47, 128-145.
Google Scholar

Kobyliński, A. (2014). O możliwości zbudowania etyki nihilistycznej. Propozycja Gianniego Vattima. Wydawnictwo UKSW.
Google Scholar

Kobyliński, A. (2015a). Etyczne i prawne aspekty stosowania preparatu medycznego ellaOne, czyli tzw. pigułki „pięć dni później”. Studia Ecologiae et Bioethicae, 13(1), 9-34. https://doi.org/10.21697/seb.2015.13.1.01.
Google Scholar

Kobyliński, A. (2015b). The philosophical arguments in the dispute over artificial reproduction in Italy in the years 2004-2014. Studia Ecologiae et Bioethicae, 13(2), 69-91. https://doi.org/10.21697/seb.2015.13.2.04.
Google Scholar

Kobyliński, A. (2017). Bezpieczna aborcja? Etyczne aspekty stosowania pigułki aborcyjnej RU-486. Studia Ecologiae et Bioethicae, 15(4), 79-89. https://doi.org/10.21697/seb.2017.15.4.08.
Google Scholar

Kobyliński, A. (2020). The problem of the conscience clause of healthcare professionals in Italy in the years 2017-2020. Studia Ecologiae et Bioethicae, 18(3), 37-46. https://doi.org/10.21697/seb.2020.18.3.05.
Google Scholar

Kobyliński, A. (2021). Ethical and legal aspects of using the abortion pill RU-486 in Italy in the years 2020-2021. Kwartalnik Naukowy Fides et Ratio, 47(3), 174-186. https://doi.org/10.34766/fetr.v47i3.875.
Google Scholar

Kobyliński, A. (2024a). Ethical and legal aspects of the abortion dispute in Italy in 2020-2023. Kwartalnik Naukowy Fides et Ratio, 59(3), 64-72.
Google Scholar

Kobyliński, A. (2024b). Friedrich Hölderlin or Emanuele Severino? The sacral dimension of nature in the context of modern technology. Studia Ecologiae et Bioethicae, 22(1), 21-31. https://doi.org/10.21697/seb.2024.03.
Google Scholar

Kobyliński, A. (2024c). Osoba w centrum? Specyfika debaty bioetycznej we Włoszech. Wydawnictwo Naukowe UKSW.
Google Scholar

Kongregacja Nauki Wiary. (2008) Instrukcja „Dignitas personae” dotycząca niektórych problemów bioetycznych.
Google Scholar

May, W.E. (2008). Catholic bioethics and the gift of human life. Huntington, Our Sunday Visitor Press.
Google Scholar

Mondin, B. (2022). Ontologia e metafisica. ESD.
Google Scholar

Przyłuska-Fiszer, A., Korbacz, K. (2021). Charakterystyka prowadzenia publicznej debaty bioetycznej w Polsce na przykładzie dyskusji o kwestiach reprodukcyjnych. Etyka, 60(1), 7-30. https://doi.org/10.14394/etyka.1328.
Google Scholar

Sroka, R. (2016). Etyka transparentności w biznesie – od wymieszania do odróżniania: Nowe wyzwania raportowania na rynku kapitałowym. Etyka biznesu i zrównoważony rozwój: Interdyscyplinarne studia teoretyczno-empiryczne, 3, 135-148.
Google Scholar

Waleszczyński, A. (2014). W stronę etyki transparentności. W S.H. Zaręba, M. Zarzecki (red.), Etyka katolicka a duch kapitalizmu (123-145). Wydawnictwo KONTRAST.
Google Scholar

Waleszczyński, A. (2020). Problemy z moralnością zwierząt. Argument. Biannual Philosophical Journal, 10(1), 151-172. https://doi.org/10.24917/20841043.10.1.9.
Google Scholar

Waleszczyński, A. (2024). Pregnancy and parenthood. Journal of Medical Ethics. https://doi.org/10.1136/jme-2024-110217.
Google Scholar

Żuradzki, T. (2012). Argument z niepewności normatywnej a etyczna ocena badań wykorzystujących ludzkie embriony. Diametros, 32, 131-159.
Google Scholar

Żuradzki, T. (2013). Ślepy traf a preimplantacyjna diagnostyka genetyczna. Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria, 22(3), 189-203.
Google Scholar

Żuradzki, T. (2014). Nowa liberalna eugenika: Krytyczny przegląd argumentów przeciwko biomedycznemu poprawianiu ludzkiej kondycji fizycznej lub umysłowej. Diametros, 42, 204-226.
Google Scholar

Żuradzki, T. (2016). Uzasadnienie sprzeciwu sumienia: Lekarze, poborowi i żołnierze. Diametros, 47, 98-128.
Google Scholar

Andrzej Waleszczyński

https://orcid.org/0000-0002-3689-3483

Afiliacja:

Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Instytut Filozofii - Polska

Martryna Filcek

https://orcid.org/0000-0002-3689-3483

Afiliacja:

Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Instytut Filozofii - Polska