Rolston and Hayes on Environmental Virtue Ethics: Intrinsic Natural Value, Moral Motivation, and Human-Nature Relationships

Robin Attfield

doi:10.21697/seb.5907

Opublikowane: 2026-09-14

Rolston i Hayes o etyce cnót środowiskowych: wewnętrzna wartość przyrody, motywacja moralna i relacje człowiek–przyroda

Robin Attfield

Studia Ecologiae et Bioethicae

Dział: Artykuły naukowe

https://doi.org/10.21697/seb.5907

Abstrakt

Etyka cnót środowiskowych stanowi jedno z głównych podejść we współczesnej filozofii środowiskowej, podejmujące problem moralnych podstaw relacji człowieka ze światem przyrody. Charles Hayes przedstawił niedawno obronę etyki cnót środowiskowych w odpowiedzi na krytykę tego stanowiska sformułowaną przez Holmesa Rolstona III. Po zarysowaniu krytyki Rolstona przedstawiona zostaje argumentacja Hayesa, obejmująca określone schematy ujmowania motywacji, które uznaje on za wadliwe i które przypisuje również Rolstonowi. Kwestionuję ukryte założenie Hayesa, że działać słusznie znaczy czynić to, co uczyniłaby osoba cnotliwa; podważam także przypisanie Rolstonowi wspomnianych wadliwych schematów motywacji. Opowiadam się natomiast za ujęciem Rolstona, zgodnie z którym to, co czyni działania słusznymi, a życie sensownym, wymaga odrębnego wyjaśnienia. Poddaję również krytyce pogląd, że zarówno życie cnotliwe, jak i życie ukierunkowane na środowisko przyrodnicze są samouzasadniające, ponieważ działania podejmowane przez osoby prowadzące takie życie mogą być, i często nie są, moralnie słuszne.

Słowa kluczowe:

etyka cnót środowiskowych, etyka środowiskowa, wewnętrzna wartość przyrody, relacje człowiek–przyroda, słuszność moralna, racje motywujące, racje uzasadniające, antropocentryzm, Holmes Rolston III, Charles Hayes

Pobierz pliki

PDF (English)

Zasady cytowania

Attfield, R. (2026). Rolston i Hayes o etyce cnót środowiskowych: wewnętrzna wartość przyrody, motywacja moralna i relacje człowiek–przyroda. Studia Ecologiae Et Bioethicae. https://doi.org/10.21697/seb.5907

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Aristotle. 2000. Nicomachean Ethics. Translated and edited by Roger Crisp. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511802058.
Google Scholar

Bonhoeffer, Dietrich. 1953. Letters and Papers from Prison. Translated by Reginald H. Fuller. SCM Press.
Google Scholar

Broad, Charlie Dunbar. 1930. Five Types of Ethical Theory. Harcourt, Brace.
Google Scholar

Crisp, Roger. 2019. Sacrifice Regained: Morality and Self-Interest in British Moral Philosophy from Hobbes to Bentham. Oxford University Press.
Google Scholar

Hayes, Charles. 2025. “Rewilding Anthropocentrism.” Environmental Ethics 47 (1): 5–22. https://doi.org/10.5840/enviroethics202513192.
Google Scholar

James, Simon P. 2006. “Human Virtues and Natural Values.” Environmental Ethics 28 (4): 339–353. https://doi.org/10.5840/enviroethics20062842.
Google Scholar

Jamieson, Dale. 2007. “When Utilitarians Should Be Virtue Theorists.” Utilitas 19 (2): 160–183. https://doi.org/10.1017/S0953820807002452.
Google Scholar

Jepson, Paul, and Cain Blythe. 2020. Rewilding: The Radical New Science of Ecological Recovery. Icon Books.
Google Scholar

Kant, Immanuel. 2005 [1785]. Groundwork for the Metaphysics of Morals. Translated by Thomas K. Abbott. Edited by Lara Denis. Broadview Press.
Google Scholar

Rolston, Holmes III. 1994. Conserving Natural Value. Columbia University Press.
Google Scholar

Rolston, Holmes III. 1999. Genes, Genesis, and God: Values and Their Origins in Natural and Human History. Cambridge University Press.
Google Scholar

Rolston, Holmes III. 2005. “Environmental Virtue Ethics: Half the Truth but Dangerous as a Whole.” In Environmental Virtue Ethics, edited by Ronald D. Sandler and Philip Cafaro, 61–79. Rowman & Littlefield.
Google Scholar

Rolston, Holmes III. 2006. Science and Religion: A Critical Survey. Templeton Press.
Google Scholar

Rolston, Holmes III. 2012. A New Environmental Ethics: The Next Millennium for Life on Earth. Routledge.
Google Scholar