OBRAZ KAPŁANA ŚREDNIOWIECZNEGO W OPARCIU O KRAKOWSKIE NAUCZANIE SYNODALNE BISKUPA NANKERA (1320)

Andrzej WCIŚLAK

doi:10.21697/stv.17306

Opublikowane: 2026-06-29

Tom 64 Nr 1 (2026)

OBRAZ KAPŁANA ŚREDNIOWIECZNEGO W OPARCIU O KRAKOWSKIE NAUCZANIE SYNODALNE BISKUPA NANKERA (1320)

Andrzej WCIŚLAK

Studia Theologica Varsaviensia

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.21697/stv.17306

Abstrakt

W 1320 roku miał miejsce w Krakowie synod diecezjalny zwołany przez biskupa Nankera. Statuty tego synodu miały ogromne znaczenie, ponieważ kształtowały przez następne dziesięciolecia kapłanów diecezji krakowskiej (i nie tylko), stanowiąc dla nich pomocne kompendium pastoralne. Dopiero sto lat później, a więc w 1420 roku kompendium to zostało poszerzone i dopełnione przez biskupa Wojciecha Jastrzębca. Statuty synodalne biskupa Nankera były programem jego biskupiej działalności w Krakowie oraz przejawem jego duszpasterskiej troski. Dla kapłanów stanowiły zaś przystępny wykład zwłaszcza o sakramentach, liturgii, prawdach
wiary i kaznodziejstwie. Niniejszy artykuł będzie próbą ukazania średniowiecznego kapłana w oparciu o te teksty. Praca może być przyczynkiem do dalszych badań nad historią Kościoła w okresie średniowiecza w Polsce, zwłaszcza w Krakowie.

Słowa kluczowe:

biskup Nanker, Eucharystia, głoszenie słowa Bożego, historia Polski, kapłan średniowieczny, kaznodziejstwo, nauczanie synodalne, sakramenty, statuty synodalne, synod krakowski (1320)

Pobierz pliki

pdf

Zasady cytowania

WCIŚLAK, A. (2026). OBRAZ KAPŁANA ŚREDNIOWIECZNEGO W OPARCIU O KRAKOWSKIE NAUCZANIE SYNODALNE BISKUPA NANKERA (1320). Studia Theologica Varsaviensia, 64(1), 109–108. https://doi.org/10.21697/stv.17306

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Bylina S., Spowiedź jako instrument katechezy i nauki współżycia społecznego w Polsce późnego średniowiecza, w: Społeczeństwo Polski średniowiecznej: zbiór studiów, t. V, red. S.K. Kuczyński, Warszawa 1992, s. 253-265.
Google Scholar

Dębicki E., Działalność prawodawcza Nankera, w: Pamięci biskupa Nankera, red. E. Misiołek, Warszawa 1953, s. 11-21.
Google Scholar

Długopolski E., Władysław Łokietek na tle swoich czasów, Wrocław 1951.
Google Scholar

Fijałek J., Przeszłość Nankera biskupa krakowskiego (1320 – 1. X. 1326), następnie wrocławskiego († 10. IV. 1341), w: Z księgi pamiątkowej ku czci Bolesława Orzechowicza, t. I, Lwów 1916, s. 257-282.
Google Scholar

Heck K.W., Biskup Jan Nankier, w: Ludzie dawnego Wrocławia, red. R. Heck, B.W. Januszewski, S. Reczek, A. Zawisza, Wrocław 1958, s. 18-21.
Google Scholar

Iłłakowiczówna K., Wiersze o biskupie Nankerze, w: Pamięci biskupa Nankera, red. E. Misiołek, Warszawa 1953, s. 28-34.
Google Scholar

Jakubowski W., Solarczyk M., Organizacja Kościoła rzymskokatolickiego na ziemiach polskich od X do XXI wieku. Informatorium historyczne, Warszawa--Olsztyn 2011.
Google Scholar

Jezierski L., Kazanie o biskupie Nankerze (Katedra wrocławska 27 kwietnia 1952 r.), w: Pamięci biskupa Nankera, red. E. Misiołek, Warszawa 1953, s. 22-27.
Google Scholar

Jochelson A., Rola Nankera w historii politycznej, w: Pamięci biskupa Nankera, red. E. Misiołek, Warszawa 1953, s. 35-47.
Google Scholar

Kononowicz M.J., Biskup Nanker, w: Pamięci biskupa Nankera, red. E. Misiołek, Warszawa 1953, s. 56.
Google Scholar

Kozłowska-Budkowa Z., Nanker, w: Polski Słownik Biograficzny, t. 22, Wrocław 1977, s. 514-517.
Google Scholar

Kruszyński T., Katedra biskupa Nankera na Wawelu, w: Pamięci biskupa Nankera, red. E. Misiołek, Warszawa 1953, s. 48-55.
Google Scholar

Nowak A., Dzieje Polski, t. II: 1202-1340. Od rozbicia do nowej Polski, Kraków 2015.
Google Scholar

Ożóg K., Biskupa Wojciecha Jastrzębca paterna sollicitudo o Kościół krakowski. Statuty synodalne z roku 1420, w: Wojciech Jastrzębiec – w służbie monarchii i Kościoła, red. B. Czwojdrak, F. Kiryk i J. Sperka, Katowice 2018, s. 145-160.
Google Scholar

Prokop K.R., Poczet biskupów krakowskich, Kraków 1999, s. 73-75.
Google Scholar

Przybyszewski B., Zarys dziejów diecezji krakowskiej (do roku 1994), Kraków 2000.
Google Scholar

Ryś G., Wawelskie homiliarze XI-XII w., w: Źródła kultury duchowej Krakowa, Kraków 2008, s. 11-49.
Google Scholar

Silnicki T., Biskup Nanker, Warszawa 1953.
Google Scholar

Urban W., Biskup Nanker i jego działalność, w: Pamięci biskupa Nankera, red. E. Misiołek, Warszawa 1953, s. 3-10.
Google Scholar

Wolny J., Kaznodziejstwo, w: Dzieje teologii katolickiej w Polsce, t. I. Średniowiecze, red. M. Rechowicz, Lublin 1974, s. 273-308.
Google Scholar

Wolny J., Przekłady łacińskich kazań Peregryna z Opola, w: Benedyktyńska praca. Studia historyczne ofiarowane o. Pawłowi Sczanieckiemu w 80-rocznicę urodzin, red. J.A. Spież i Z. Wielgosz, Kraków 1997, s. 141-148.
Google Scholar

Wyrozumski J., Dzieje Kościoła krakowskiego od Jana Muskaty do Jana z Radliczyc (1295-1392), w: Kościół krakowski w Tysiącleciu, Kraków 2000, s. 69-99.
Google Scholar