Sobór nicejski z perspektywy teologii fundamentalnej: Wokół zagadnienia wiarygodności w dokumencie Międzynarodowej Komisji Teologicznej pt. Jezus Chrystus, Syn Boży, Zbawiciel (2025)

Mateusz Switek

doi:10.21697/ct.96.2.03

Opublikowane: 2026-05-17

Tom 96 Nr 2 (2026)

Sobór nicejski z perspektywy teologii fundamentalnej

Wokół zagadnienia wiarygodności w dokumencie Międzynarodowej Komisji Teologicznej pt. Jezus Chrystus, Syn Boży, Zbawiciel (2025)

Mateusz Switek

Collectanea Theologica

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.21697/ct.96.2.03

Abstrakt

Międzynarodowa Komisja Teologiczna opublikowała na rocznicę soboru nicejskiego w 2025 dokument, w którym rozważa aktualność dogmatu chrystologicznego oraz dokonuje interpretacji ustaleń soboru i samego wydarzenia z perspektywy pytania o wiarygodność. Tekst ten jest więc puntem wyjścia do spojrzenia na Niceę w optyce teologii fundamentalnej. Artykuł analizuje najnowszą publikację Komisji Teologicznej w kontekście teologicznej problematyki wiarygodności i podejmuje krytyczną dyskusję z podejściem do zagadnienia obecnym w dokumencie. Celem niniejszej pracy jest ocena wkładu Komisji do teologicznej refleksji nad wiarygodnością, jej powiązania z aktualnymi tendencjami widocznymi w teologii fundamentalnej oraz dyskusjami na temat samego soboru. Na koniec zaproponowane zostają możliwe rozwinięcia tematu wiarygodności i soboru nicejskiego o kwestie niewspomniane w dokumencie, a wykorzystujące współczesne podejście teologiczne do omawianego tematu.

Słowa kluczowe:

Sobór nicejski, wiarygodność Objawienia, teologia fundamentalna, Międzynarodowa Komisja Teologiczna, chrystologia

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Switek, M. (2026). Sobór nicejski z perspektywy teologii fundamentalnej: Wokół zagadnienia wiarygodności w dokumencie Międzynarodowej Komisji Teologicznej pt. Jezus Chrystus, Syn Boży, Zbawiciel (2025). Collectanea Theologica, 96(2), 275–299. https://doi.org/10.21697/ct.96.2.03

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Alonso, Juan. 2011. La Conversión Cristiana. Estudios y Perspectivas. Pamplona: EUNSA.
Google Scholar

Battin, Steven. 2025. “Nicaea as Symbol of Faith and Symbol of Tragedy?” Concilium: International Journal of Theology 1:119.
Google Scholar

Bralewski, Sławomir. 2025. “Oczekiwania Konstantyna Wielkiego wobec Soboru Nicejskiego (325).” Collectanea Theologica 95 (4): 713–37. https://doi.org/10.21697/ct.2025.95.4.03.
Google Scholar

Brown, Peter Robert Lamont. 2002. Poverty and Leadership in the Later Roman Empire. Hanover: University Press of New England.
Google Scholar

Buil Zamorano, Unai. 2025. “Dialéctica entre innovación conceptual y continuidad doctrinal en el Mediterráneo tardoantiguo: un estudio a la luz del impacto del Concilio de Nicea en su 1700 aniversario.” De Medio Aevo 14 (1): 69–87. https://doi.org/10.5209/dmae.97603.
Google Scholar

Clifford, Catherine E. 2024. “The ‘Hierarchy’ of Truths in a New Context.” Theological Studies. 85 (1): 10–33. https://doi.org/10.1177/0040563923122514.
Google Scholar

Dulles, Avery. 2009. “The New Evangelization and Theological Renewal.” In Evangelization for the Third Millennium, 78–89. New York: Paulist Press.
Google Scholar

Emmenegger, Gregor. 2025. “Foi, pouvoir et politique. L’héritage du concile de Nicée.” Transversalités 173 (2): 15–25. https://doi.org/10.3917/trans.173.0015.
Google Scholar

Fisichella, Rino. 1989. La Revelación: Evento y Credibilidad. Ensayo de teología fundamental. Salamanca: Sígueme.
Google Scholar

Fisichella, Rino. 1992. “Credibilidad.” In Diccionario de Teología Fundamental, edited by René Latourelle and Rino Fisichella, 205–25. Madrid: Ediciones Paulinas.
Google Scholar

Gardeil, Alphonse. 1908. La Crédibilité et l’apologétique. 2nd ed. Paris: Lecoffre.
Google Scholar

Garrigou-Lagrange, Reginald. 1926. De Revelatione per Ecclesiam Catholicam proposita. 2nd ed. Parisiis: P. Lethilleux.
Google Scholar

Gelabert Ballester, Martín. 2005. “Credibilidad como significatividad.” In El Cristianismo, Una Propuesta Con Sentido, edited by Francisco Conesa, 57–75. Madrid: BAC.
Google Scholar

Izquierdo, César. 1999. De la razón a la fe: La aportación de M. Blondel a la teología. Pamplona: EUNSA.
Google Scholar

Izquierdo, César. 2006. Parádosis: Estudios sobre la tradición. Pamplona: EUNSA.
Google Scholar

Izquierdo, César. 2015. Teología Fundamental. Pamplona: EUNSA.
Google Scholar

Izquierdo, César. 2018. Transmitir la fe en la cultura contemporánea. Tradición y Magisterio a partir del Vaticano II. Madrid: Cristiandad.
Google Scholar

Jasiński, Karol. 2025. “The Salvific Function of Religion.” Collectanea Theologica 95 (1): 141–60. https://doi.org/10.21697/ct.2025.95.1.05.
Google Scholar

Kasper, Walter. 1976. Jesus Der Christus. Mainz: Matthias-Grünewald Verlag.
Google Scholar

Kasper, Walter. 2018. Evangelio y Dogma. Fundamentación de la dogmática. Maliaño: Sal Terrae.
Google Scholar

Kopeć, Edward. 1976. Teologia Fundamentalna. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Google Scholar

Kowalczyk, Marian. 2025. “Dyskusje trynitarne przed i po Soborze Nicejskim (325).” Collectanea Theologica 95 (4): 739–68. https://doi.org/10.21697/ct.2025.95.4.04.
Google Scholar

Kunz, Erhard 1988. “Glaubwürdigkeitserkenntnis und Glaube (Analysis Fidei).” In Handbuch Der Fundamentaltheologie, edited by W. Kern, H. J. Pottmeyer, and M. Seckler, 4:414–49. Freiburg – Basel – Wien: Herder.
Google Scholar

Lago Alba, Luis. 1999. “La credibilidad de la revelación.” In Teología Fundamental. Temas y propuestas para el nuevo milenio, edited by César Izquierdo, 407–41. Desclée de Brouwer.
Google Scholar

Latourelle, René. 1971. Cristo y la Iglesia, Signos de salvación. Translated by Alfonso Ortiz García. Salamanca: Sígueme.
Google Scholar

Latourelle, René. 1982. “Nueva imagen de la fundamental.” In Problemas y perspectivas de teología fundamental, edited by René Latourelle and Gerald O’Collins, 64–94. Salamanca: Sígueme.
Google Scholar

Leithart, Peter J. 2010. Defending Constantine: The Twilight of an Empire and the Dawn of Christendom. Downers Grove, IL: IVP Academic.
Google Scholar

Lorizio, Giuseppe. 2010. “Credibilidad y testimonio cristiano.” Scripta Theologica 42 (3): 719–32. https://doi.org/10.15581/006.42.3354.
Google Scholar

Maspero, Giulio. 2023. “Nicea como crisis filosófica de la teología. La transferencia de la fe bíblica de la Iglesia al mundo filosófico helenístico.” Anuario de Historia de la Iglesia 32:69–96. https://doi.org/10.15581/007.32.011.
Google Scholar

Międzynarodowa Komisja Teologiczna. 2009a. “The Interpretation of Dogma.” In Texts and Documents. Vol. II: 1986–2007. 23–54. San Francisco, CA: Ignatius Press.
Google Scholar

Międzynarodowa Komisja Teologiczna. 2009b. “Memory and Reconciliation: The Church and the Faults of the Past.” In 1986–2007, vol. 2 of Texts and Documents, 187–228. San Francisco, CA: Ignatius Press.
Google Scholar

Międzynarodowa Komisja Teologiczna. 2019. “Religious Freedom for the Good of All. Theological Approaches and Contemporary Challenges.” https://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/cti_documents/rc_cti_20190426_liberta-religiosa_en.html.
Google Scholar

Międzynarodowa Komisja Teologiczna. 2025. Jezus Chrystus, Syn Boży, Zbawiciel. 1700 Rocznica Soboru Ekumenicznego w Nicei 325–2025. https://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/cti_documents/rc_cti_doc_20250403_1700-nicea_en.html.
Google Scholar

Newman, John Henry. 1878. An Essay on the Development of Christian Doctrine. London: B. M. Pickering.
Google Scholar

Oviedo, Lluis. 2022. “Fundamental Theology at the Crossroads: Challenges and Alternatives After a Long Maturation.” Scientia et Fides 10 (1): 49–71. https://doi.org/10.12775/SetF.2022.003.
Google Scholar

Oviedo Torró, Lluís. 2022. La credibilidad de la propuesta cristiana. Sal Terrae.
Google Scholar

Pattaro, Germano. 1982. “Credibilidad de la revelación cristiana.” In Diccionario teológico interdisciplinar, edited by Luciano Pacomio et al., 2:158–80. Salamanca: Sígueme.
Google Scholar

Pelikan, Jaroslav. 1999. Jesus through the Centuries: His Place in the History of Culture. New Haven, CT – London: Yale University Press.
Google Scholar

Perzyński, Andrzej. 2025. “Sobór Nicejski (325) w perspektywie międzyreligijnej i ekumenicznej.” Collectanea Theologica 95 (4): 785–807. https://doi.org/10.21697/ct.2025.95.4.06.
Google Scholar

Peterson, Erik. 1999. El monoteísmo como problema político. Translated by Agustín Andreu. Madrid: Trotta.
Google Scholar

Pié-Ninot, Salvador. 2017. La teología fundamental: Dar razón de la esperanza (1 Pe 3,15). Salamanca: Secretariado Trinitario.
Google Scholar

Pikaza, Xabier. 2015. Trinidad: itinerario de Dios al hombre. Salamanca: Sígueme.
Google Scholar

Pikus, Tadeusz. 1987. “La noción de apologética según Gardeil.” Cuadernos Doctorales. Excerpta e Dissertationibus in Sacra Theologia 13:411–89.
Google Scholar

Pottmeyer, Hermann Josef. 1988. “Zeichen und Kriterien der Glaubwürdigkeit des Christentums.” In Handbuch Der Fundamentaltheologie, edited by E. Kunz, Hermann Josef Pottmeyer, and Max Seckler, 4:373–413. Freiburg – Basel – Wien: Herder.
Google Scholar

Rahner, Karl, and Karl Lehman. 1969. “Kerygma y dogma.” In Mysterium Salutis I, edited by Johannes Feiner and Magnus Löhrer, 586–768. Madrid: Cristiandad.
Google Scholar

Rodríguez Resina, A. 1982. “En torno a la noción de credibilidad.” Revista Catalana de Teología 7 (1–2): 303–66.
Google Scholar

Rusecki, Marian. 2002. “Wiarygodność.” In Leksykon teologii fundamentalnej, edited by Marian Rusecki, Krzysztof Kaucha, Ireneusz Ledwoń, and Jacenty Mastej. 1328–1334. Lublin – Kraków: M.
Google Scholar

Rusecki, Marian. 2010. Traktat o wiarygodności chrześcijaństwa. Dlaczego wierzyć Chrystusowi? Lublin: Wydawnictwo KUL.
Google Scholar

Sakupapa, Teddy. 2025. “Echoes of Empire: Nicaea’s Legacy and the Call to Decolonise Orthodoxy.” Religion & Theology 32 (1/2): 11–34. https://doi.org/10.1163/15743012-bja10093.
Google Scholar

Shanley, Brian J. 2002. The Thomist Tradition. Dordrecht – Boston, MA – London: Kluwer Academic Publishers.
Google Scholar

Tanzella-Nitti, Giuseppe. 2015. Teologia della credibilità in contesto scientifico. II: La credibilità del cristianesimo. Roma: Città Nuova.
Google Scholar

White, Thomas Joseph. 2024. Principles of Catholic Theology. II: On the Rational Credibility of Christianity. Washington, D.C.: The Catholic University of America Press.
Google Scholar

Woimbée, Gregory. 2020. Car mes yeux ont vu le salut: étude sur la crédibilité du christianisme. Paris: Éditions du Cerf.
Google Scholar

Zieliński, Sławomir. 2010. “Rozumienie wiarygodności w apologetyce i we współczesnej teologii fundamentalnej.” Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne 43 (1): 52–67.
Google Scholar