Działalność lecznicza kościelnych jednostek organizacyjnych

Michał Poniatowski

doi:10.21697/pk.2025.68.1.06

Opublikowane: 07.05.2025

Tom 68 Nr 1 (2025)

Działalność lecznicza kościelnych jednostek organizacyjnych

Michał Poniatowski

Prawo Kanoniczne

Dział: Artykuły i rozprawy

https://doi.org/10.21697/pk.2025.68.1.06

Abstrakt

W artykule jest przedstawiona analiza działalności leczniczej kościelnych jednostek organizacyjnych w ramach aktualnego polskiego porządku prawnego z uwzględnieniem relacji do kościelnego prawa publicznego. Ze względu na ramy artykułu zagadnienie to zostało przedstawione w zakresie jednostek organizacyjnych Kościoła katolickiego. W pierwszej kolejności przedstawione zostały normatywne gwarancje swobody prowadzenia tego typu działalności ze względu na naturę tych jednostek. Gwarancje te są uszczegóławiane w zakresie przedmiotu tego typu działalności co zostało przedstawione w dalszej kolejności. Artykuł zawiera również analizę pluralizmu podmiotów, które mogą prowadzić taką działalność. Ostatnia część artykułu zawiera wnioski końcowe.

Słowa kluczowe:

działalność lecznicza, współdziałanie Kościoła i państwa, dobro wspólne, wolność religijna, szpitalnicy

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Poniatowski, M. (2025). Działalność lecznicza kościelnych jednostek organizacyjnych. Prawo Kanoniczne, 68(1), 107–127. https://doi.org/10.21697/pk.2025.68.1.06

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Źródła
Google Scholar

Deklaracja w sprawie eliminacji wszelkich form nietolerancji i dyskryminacji opartych na religii lub przekonaniach ogłoszonej w Nowym Jorku dnia 25 listopada 1981 r. Tekst polski: Księga jubileuszowa Rzecznika Praw Obywatelskich, t. II Wybór dokumentów prawa międzynarodowego dotyczących praw człowieka, red. M. Zubik, Warszawa 2008, s. 155-158.
Google Scholar

Conventio inter Apostolicam Sedem atque Israelis Statum, 30 XII 1993, AAS 86 (1994) 716-729. Tekst polski: Układ fundamentalny między Stolicą Apostolską i Państwem Izrael, podpisany 30 grudnia 1993, w: Konkordaty współczesne. Doktryna. Teksty (1964-1994), opr. J. Krukowski, Warszawa 1995, s. 324-329.
Google Scholar

Conventio inter Sanctam Sedem et Croatiae Rem Publicam de iuridicialibus quaestionibus, 19 XII 1996, AAS 89 (1997) 277-287.
Google Scholar

Conventio inter Apostolicam Sedem et Rempublicam Cazakistanam, 24 IX 1998, AAS 92 (2000) 316-324.
Google Scholar

Conventio inter Sanctam Sedem et Slovachiae Rem Publicam, 24 XI 2000, AAS 93 (2001) 136-155.
Google Scholar

Conventio inter Sedem Apostolicam ac Rem Publicam Albaniae de mutuis moderandis necessitudinibus, 23 III 2002, AAS 94 (2002) 660-664.
Google Scholar

Conventio inter Sanctam Sedem et Sloveniae Rem Publicam de iuridicis quaestionibus, 24 V 2004, AAS 98 (2006) 142-148.
Google Scholar

Conventio de principiis et normis iuridicis pro publicis rationibus inter Sanctam Sedem et Rempublicam Mozambicanam, 7 XII 2011, AAS 104 (2012) 567-586.
Google Scholar

Conventio Inter Sanctam Sedem et Rempublicam Guineae Aequatorialis de Relationibus inter Catholicam Ecclesiam et Statum, 25 X 2013, AAS 105 (2013) 987-1000.
Google Scholar

Conventio inter Sanctam Sedem et Nigromontium, 24 VI 2011, AAS 104 (2012) 587-598.
Google Scholar

Conventio inter Sanctam Sedem et Rempublicam Congensem de relationibus Ecclesiae Catholicae cum Civitate, 3 II 2017, AA 111 (2019) 1172-1181.
Google Scholar

Conventio Inter Apostolicam Sedem et Rem Publicam Camaruniae de iuridica condicione Ecclesiae Catholicae in Camerunia, 13 I 2014, AAS 106 (2014) 286-296.
Google Scholar

Conventio Inter Sanctam Sedem et Rempublicam Tzadianam De Iuridico Statu Ecclesiae Catholicae in Republica Tzadiana, 6 XI 2015, AAS 107 (2015) 804-811.
Google Scholar

Conventio Inter Apostolicam Sedem et Statum Palaestinae, 26 VI 2015, AAS 108 (2016) 168-185.
Google Scholar

Conventio inter Sanctam Sedem et Rempublicam Congensem de relationibus Ecclesiae Catholicae cum Civitate, 3 II 2017, AA 111 (2019) 1172-1181.
Google Scholar

Conventio inter Sanctam Sedem et Rempublicam Benini de Statu Iuridico Ecclesiae Catholicae in Benino, 21 X 2016, AAS 110 (2018) 1289-1295.
Google Scholar

Inter Sanctam Sedem et Rempublicam Burundiae de rebus communis studii, quae inita est die vi mensis Novembris anno mmxii quaeque postea mutuis notis die v mensis Iulii, anno mmxiii accomodata est, 29 I 2014, AAS 106 (2014) 195-207.
Google Scholar

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997. (Dz. U. 1997 Nr 78, poz. 483 z późn. zm.).
Google Scholar

Pactio Libellorum Diplomaticorum inter Sanctam Sedem et Rempublicam Democraticam Congensem de rebus communis rationis, 20 V 2016, AAS 112 (2020) 191-199.
Google Scholar

Pactio Libellorum Diplomaticorum inter Sanctam Sedem et Rempublicam Africae Mediae de rebus communis rationis, 6 IX 2016, AAS 111 (2019) 732-741.
Google Scholar

Pactio inter Sanctam Sedem et Statum Burkinae Fasanae de Iuridico Statuto Ecclesiae Catholicae in Burkina Faso, 12 VII 2019, AAS 112 (2020) 889-903.
Google Scholar

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o stosunku Państwa do Wschodniego Kościoła Staroobrzędowego, nie posiadającego hierarchji duchownej (Dz. U. 1928 Nr 38, poz. 363 z późn. zm.).
Google Scholar

Sollemnis Conventio inter Apostolicam Sedem et Poloniae Rem Publicam, 28 VII 1993, AAS 90 (1998) 310-329; Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską, podpisany w Warszawie dnia 28 lipca 1993 r. (Dz. U. 1998 Nr 51, poz. 318).
Google Scholar

Ustawa z dnia 21 kwietnia 1936 r. o stosunku Państwa do Muzułmańskiego Związku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 1936 Nr 30, poz. 240).
Google Scholar

Ustawa z dnia 21 kwietnia 1936 r. o stosunku Państwa do Karaimskiego Związku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. 1936 Nr 30, poz. 241).
Google Scholar

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (tekst jedn. Dz. U. 2023 poz. 265).
Google Scholar

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. 2023 poz. 1966).
Google Scholar

Ustawa z dnia 4 lipca 1991 r. o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (tekst jedn. 2023 poz. 544).
Google Scholar

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. Dz. U. 2023 poz. 2805 z późn. zm.).
Google Scholar

Ustawa z dnia 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. 2023 poz. 509).
Google Scholar

Ustawa z dnia 13 maja 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. 2015 poz. 483).
Google Scholar

Ustawa z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. 2023 poz. 85).
Google Scholar

Ustawa z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. 2022 poz. 2616).
Google Scholar

Ustawa z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Polskokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. 2023 poz. 51).
Google Scholar

Ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. 2014 r. poz. 1798).
Google Scholar

Ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. 2023, poz. 8).
Google Scholar

Ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. 2023 poz. 47).
Google Scholar

Ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Zielonoświątkowego w Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. 2015 poz. 13).
Google Scholar

Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (tekst jedn. Dz. U. 2024 poz. 1491 z późn. zm.).
Google Scholar

Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tekst jedn. Dz. U. 2024, poz. 799).
Google Scholar

Orzecznictwo
Google Scholar

Interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 29 października 2010 r. (znak IBPBI/2/423-997/10/AP).
Google Scholar

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 października 2015 r. (sygn. akt K 12/14, publ. Dz. U. 2015 poz. 1633).
Google Scholar

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2014 r. (sygn. akt II OSK 200/13, publ. CBOSA).
Google Scholar

Literatura
Google Scholar

CZURYK M., Źródła finansowania działalności charytatywnej Kościołów i innych związków wyznaniowych, w: Finansowanie Kościołów i innych związków wyznaniowych, red. P. Sobczyk, K. Warchałowski, Warszawa 2013, s 233-250.
Google Scholar

GÓRALSKI Z., Działalność charytatywna w Polsce przedrozbiorowej, Warszawa – Kraków 1973.
Google Scholar

JANCZEWSKI Z., Chorych namaszczenie, w: Leksykon Prawa Kanonicznego, red. M. Sitarz, Lublin 2019, s. 419-420.
Google Scholar

KRUKOWSKI J., Teraźniejszość: Konkordat między Stolicą Apostolską a Rzecząpospolitą Polską 1993-1998, w: Konkordaty Polskie. Historia i teraźniejszość, red. J. Krukowski, Lublin 2019, s. 147-411.
Google Scholar

KRUKOWSKI J., Kościelne prawo publiczne. Prawo konkordatowe, Lublin 2013.
Google Scholar

KURLETO M. H., Organizacje pożytku publicznego. Rozwiązania prawne – funkcjonowanie – rozwój, Kraków 2008.
Google Scholar

LEŚ E., Zarys historii dobroczynności i filantropii w Polsce, Warszawa 2001.
Google Scholar

FRANCESCHI F., Religione, società civile e diritto, w: F. Franceschi, M. Nardella, Compendio di diritto ecclesiastico, Molfetta 2019, s. 274-309.
Google Scholar

OLSZÓWKA M., Komentarz do art. 53, w: Konstytucja RP, t. 1, Komentarz · Art. 1-86, red. M. Safjan, L. Bosek, Warszawa 2016, s. 1247-1278.
Google Scholar

OŻÓG M., Finansowanie duszpasterstwa specjalnego w podmiotach leczniczych – zarys problemu, w: Kwestie majątkowe w prawie wyznaniowym, red. M. Bielecki, Lublin 2018, s. 41-66.
Google Scholar

ROKITA J., Realizacja postanowień Konkordatu 1993 w kontekście polskiego prawodawstwa państwowego, w: Konkordat 1993. Dar i znaczenie dla Kościoła i Polski, red. J. Dyduch, Kraków 1998, s. 41-58.
Google Scholar

STANISZ P., Klauzula sumienia, w: A. Mezglewski, H. Misztal, P. Stanisz, Prawo wyznaniowe, Warszawa 2008, s. 104-107.
Google Scholar

STARNAWSKA M., Szpitalnictwo zakonów krzyżowych w miastach śląskich w średniowieczu, w: Curatores pauperum. Źródła i tradycje kultury charytatywnej Europy Środkowej, red. A. Barciak, Katowice 2004, s. 133-145.
Google Scholar

STASZCZYK P., Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Komentarz, Warszawa 2013.
Google Scholar

SZYMAŃSKI A., Akcja przejmowania szpitali wyznaniowych w oparciu o ustawę z 28 października 1948 r. o zakładach społecznych służby zdrowia i planowanej gospodarce w służbie zdrowia, Studia z Prawa Wyznaniowego 10(2007) s. 281-324.
Google Scholar

SZYMAŃSKI A., Likwidowanie szpitali wyznaniowych w Polsce w latach 1949-1958 jako przejaw braku bilateralizmu, w: Bilateralizm w stosunkach państwowo-kościelnych, red. M. Bielecki, Lublin 2011, s. 93-117.
Google Scholar

WRZEŚNIEWSKA-WAL I., Postępowanie przed sądami lekarskimi w praktyce, Warszawa 2018.
Google Scholar