POLITYKA  ETYKI  WYDAWNICZEJ

Ostatnia aktualizacja: 11 sierpnia 2026 r.

Polityka etyki wydawniczej „Seminare”

Polityka etyki wydawniczej „Seminare”, zwana dalej Polityką etyki wydawniczej, określa zasady etyczne i dobre praktyki wydawnicze obowiązujące w czasopiśmie.

„Seminare” jest wydawane przez Towarzystwo Naukowe Franciszka Salezego (TNFS). Czasopismo jest udostępniane na platformie czasopism Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie; odpowiedzialność za politykę redakcyjną czasopisma, etykę wydawniczą oraz decyzje redakcyjne spoczywa jednak na Wydawcy i Redakcji „Seminare”.

1. Cel i charakter Polityki

Polityka etyki wydawniczej ustanawia jednolite zasady etyczne i dobre praktyki dotyczące procesów publikowania, recenzowania i pracy redakcyjnej w „Seminare”, w tym procedury postępowania w sytuacjach spornych, problematycznych lub budzących wątpliwości etyczne.

Czasopismo przyjmuje jako podstawowe punkty odniesienia standardy i dobre praktyki opracowane przez Committee on Publication Ethics (COPE), w szczególności COPE Core Practices oraz COPE Guidance, w tym zalecane procedury dotyczące podejrzeń naruszeń etycznych, korekt i wycofywania publikacji.

Polityka jest również stosowana zgodnie z obowiązującym prawem, uznanymi międzynarodowymi standardami rzetelności naukowej oraz politykami przyjętymi przez Towarzystwo Naukowe Franciszka Salezego i „Seminare”.

2. Zakres i definicje

2.1. Zakres podmiotowy

Polityka etyki wydawniczej ma zastosowanie do autorów, współautorów, redaktorów, w tym Redaktora Naczelnego, członków Rady Naukowej, recenzentów oraz wszystkich innych osób uczestniczących w procesie redakcyjnym i wydawniczym „Seminare”.

2.2. Wybrane definicje

1. Naruszenia etyczne / nierzetelność naukowa – obejmują w szczególności plagiat, nieujawniony autoplagiat, fabrykowanie lub fałszowanie danych, manipulowanie procesem recenzyjnym, ukrywanie konfliktów interesów, naruszanie praw autorskich, niewłaściwe praktyki dotyczące autorstwa (ghost authorship, guest authorship lub gift authorship) oraz manipulowanie cytowaniami.
2. Konflikt interesów – sytuacja, w której relacje finansowe, instytucjonalne, osobiste lub konkurencyjne mogą wpływać lub mogą być zasadnie postrzegane jako wpływające na bezstronność decyzji podejmowanych w procesie redakcyjnym lub wydawniczym.
3. Recenzowanie double-blind – model recenzowania, w którym recenzenci nie znają tożsamości autorów, a autorzy nie znają tożsamości recenzentów, w zakresie, w jakim można to rozsądnie zapewnić ze względu na specyfikę dyscypliny i manuskryptu.
4. Nota ostrzegawcza (expression of concern) – nota redakcyjna publikowana w sytuacji, gdy w odniesieniu do opublikowanego artykułu pojawiają się poważne wątpliwości, prowadzone jest postępowanie wyjaśniające, a jednocześnie brak jeszcze wystarczających podstaw do opublikowania korekty lub wycofania publikacji.

3. Role i odpowiedzialność

3.1. Redakcja odpowiada za:

1. prowadzenie procesu redakcyjnego i recenzyjnego zgodnie z niniejszą Polityką etyki wydawniczej;
2. niezależny i bezstronny dobór recenzentów;
3. zapewnienie poufności procesu recenzyjnego;
4. reagowanie na podejrzenia naruszeń etycznych oraz prowadzenie odpowiedniej dokumentacji dotyczącej takich przypadków;
5. podejmowanie decyzji dotyczących korekt, wycofania publikacji oraz not ostrzegawczych po publikacji, zgodnie z Sekcją 10.

3.2. Autorzy odpowiadają za:

1. oryginalność swojej pracy oraz rzetelność i poprawność jej aparatu naukowego;
2. prawidłowe praktyki cytowania oraz poszanowanie praw autorskich;
3. ujawnienie źródeł finansowania oraz potencjalnych konfliktów interesów;
4. prawidłowe wskazanie autorstwa oraz przejrzyste określenie wkładu każdego ze współautorów, z wykluczeniem ghost authorship, guest authorship i gift authorship;
5. współpracę w trakcie procesu recenzyjnego, dokonywania korekt oraz ewentualnych późniejszych postępowań wyjaśniających;
6. przestrzeganie obowiązujących wymogów etycznych dotyczących prowadzenia badań, w tym uzyskanie zgody właściwej komisji etycznej, jeśli jest ona wymagana.

3.3. Recenzenci odpowiadają za:

1. zachowanie poufności oraz przygotowanie rzetelnych i terminowych recenzji;
2. ujawnienie konfliktów interesów i wycofanie się z procesu recenzyjnego w przypadku ich wystąpienia;
3. powstrzymanie się od wykorzystywania do własnych celów nieopublikowanych materiałów zawartych w recenzowanych manuskryptach.

Wszystkie decyzje redakcyjne są podejmowane wyłącznie na podstawie wartości naukowej, jakości, zgodności z celami i profilem czasopisma oraz zgodności z Polityką etyki wydawniczej, bez dyskryminacji ze względu na płeć, wiek, narodowość, pochodzenie etniczne, przekonania, afiliację instytucjonalną ani jakąkolwiek inną cechę niezwiązaną z naukową treścią manuskryptu.

4. Proces recenzyjny

1. „Seminare. Poszukiwania Naukowe” stosuje recenzowanie double-blind jako standardowy model recenzowania.
2. Każdy artykuł naukowy rozpatrywany do publikacji wymaga co najmniej dwóch niezależnych recenzji zewnętrznych.
3. Recenzenci są dobierani na podstawie ich kompetencji merytorycznych oraz po uwzględnieniu potencjalnych konfliktów interesów.
4. Redakcja podejmuje działania mające zapobiegać nadużyciom w procesie recenzyjnym, w tym – w stosownych przypadkach – weryfikuje tożsamość recenzentów oraz reaguje na sygnały wskazujące na manipulowanie procesem recenzyjnym.
5. Każde odstępstwo od standardowej procedury recenzyjnej czasopisma wymaga udokumentowanej decyzji redakcyjnej.
6. Czasopismo publikuje na swojej stronie internetowej kryteria oceny stosowane w procesie recenzyjnym. W ramach procedur zapewniania jakości Redakcja monitoruje rzetelność i wiarygodność procesu recenzyjnego.
7. „Seminare” publikuje coroczny wykaz recenzentów współpracujących z czasopismem, bez ujawniania, który recenzent oceniał konkretny manuskrypt.

4.1. Wyjątki i zasady szczególne

1. Z recenzji zewnętrznej mogą być zwolnione wyłącznie materiały o charakterze informacyjnym lub ściśle redakcyjnym, takie jak artykuły redakcyjne, sprawozdania lub komunikaty redakcyjne.
2. Artykuły badawcze, artykuły przeglądowe oraz wszystkie inne teksty naukowe wymagające merytorycznej oceny naukowej podlegają standardowej procedurze obejmującej co najmniej dwie niezależne recenzje zewnętrzne przeprowadzane w modelu double-blind.

5. Konflikty interesów

1. Autorzy są zobowiązani do ujawnienia źródeł finansowania oraz wszelkich potencjalnych konfliktów interesów podczas zgłaszania manuskryptu.
2. Recenzenci i redaktorzy są zobowiązani do ujawnienia wszelkich konfliktów interesów przed udziałem w procesie redakcyjnym lub recenzyjnym oraz do wycofania się z tego procesu, jeżeli konflikt taki może wpływać na ich bezstronność lub zasadnie stwarzać wrażenie braku bezstronności.
3. W przypadku stwierdzenia konfliktu interesów Redakcja podejmuje odpowiednie działania zaradcze, w tym wyłączenie danej osoby z procesu, wyznaczenie innego recenzenta lub przekazanie manuskryptu innemu redaktorowi.
4. Informacje dotyczące finansowania oraz istotnych konfliktów interesów są publikowane wraz z artykułem, jeżeli ma to zastosowanie.
5. Nieujawnienie istotnego konfliktu interesów może skutkować zawieszeniem procesu redakcyjnego, odrzuceniem manuskryptu lub – po publikacji – opublikowaniem korekty albo wycofaniem artykułu.

6. Oryginalność, plagiat i ocena podobieństwa

1. Redakcja ocenia oryginalność zgłaszanych manuskryptów, w tym – w razie potrzeby – poprzez kontrolę podobieństwa z wykorzystaniem odpowiednich narzędzi.
2. W zależności od charakteru manuskryptu i wymogów danej dyscypliny mogą być stosowane różne narzędzia do wykrywania podobieństw, w tym iThenticate lub inne systemy umożliwiające wiarygodne porównanie z odpowiednimi bazami publikacji naukowych.
3. Sam wskaźnik podobieństwa nie stanowi podstawy do podjęcia decyzji redakcyjnej. Wyniki są interpretowane merytorycznie, z uwzględnieniem prawidłowo oznaczonych cytatów, odwołań bibliograficznych, bibliografii, uzasadnionych podobieństw metodologicznych oraz charakteru manuskryptu.
4. W przypadku uzasadnionego podejrzenia plagiatu lub innego naruszenia etycznego Redakcja wszczyna odpowiednie postępowanie wyjaśniające i, jeśli jest to konieczne, stosuje środki proporcjonalne do ustaleń, w tym zawieszenie procesu redakcyjnego, odrzucenie manuskryptu, korektę, wycofanie publikacji lub opublikowanie noty ostrzegawczej.
5. Autorzy są odpowiedzialni za przechowywanie materiałów źródłowych i/lub danych stanowiących podstawę wyników przedstawionych w artykule oraz, na uzasadnione żądanie Redakcji, za ich udostępnienie w zakresie niezbędnym do zweryfikowania rzetelności pracy.

Zabronione jest manipulowanie materiałami badawczymi, w szczególności ilustracjami, wykresami, fotografiami lub innymi obrazami, w sposób mogący wprowadzić czytelników w błąd lub zniekształcić interpretację wyników.

7. Autorstwo i praktyki niedozwolone

1. Autorstwo musi odpowiadać rzeczywistemu wkładowi każdego autora w powstanie pracy.
2. Ghostwriting, guest authorship oraz gift authorship są zabronione.
3. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości dotyczących autorstwa Redakcja zwraca się o wyjaśnienia i może odrzucić manuskrypt lub, w przypadku artykułu już opublikowanego, opublikować korektę albo wycofać publikację.
4. Autorzy są zobowiązani do przedstawienia Author Contributions Statement, określającego wkład poszczególnych współautorów w celu zapewnienia przejrzystości autorstwa.

8. Etyka badań z udziałem ludzi lub zwierząt

1. W przypadku badań z udziałem ludzi lub zwierząt autorzy są zobowiązani do uzyskania wszystkich wymaganych zgód, opinii lub decyzji właściwych komisji etycznych oraz do przestrzegania obowiązujących norm prawnych i etycznych.
2. W przypadku badań z udziałem ludzi autorzy muszą również uzyskać świadomą zgodę (informed consent), jeżeli jest ona wymagana przez prawo, właściwe standardy etyczne danej dyscypliny lub charakter prowadzonych badań.
3. Autorzy odpowiadają za przestrzeganie wymogów etycznych i prawnych oraz, na żądanie Redakcji, są zobowiązani do przedstawienia dokumentacji potwierdzającej spełnienie tych wymogów.
4. Redakcja może zawiesić rozpatrywanie manuskryptu lub go odrzucić w przypadku braku wymaganej zgody etycznej lub świadomej zgody uczestników albo w przypadku pojawienia się uzasadnionych wątpliwości dotyczących etycznego sposobu przeprowadzenia badań.

9. Skargi i odwołania

„Seminare” zapewnia procedury składania skarg i odwołań dotyczących procesu redakcyjnego, recenzowania oraz decyzji podejmowanych w sprawach etyki wydawniczej, w tym konfliktów interesów, plagiatu, manipulowania procesem recenzyjnym, korekt i wycofywania publikacji.

Skargi i odwołania są rozpatrywane bezstronnie i poufnie, a ustalenia oraz decyzje są odpowiednio dokumentowane.

Jeżeli skarga dotyczy postępowania, bezstronności lub potencjalnego konfliktu interesów Redaktora Naczelnego albo innej osoby, która w normalnych okolicznościach byłaby odpowiedzialna za rozpatrzenie sprawy, zostaje ona przekazana innemu niezależnemu redaktorowi lub, w stosownych przypadkach, przedstawicielowi Wydawcy. Odwołania od zwykłych decyzji redakcyjnych dotyczących manuskryptów są rozpatrywane zgodnie z procedurą opisaną w zakładce Zasady recenzowania na stronie internetowej czasopisma.

10. Korekty, wycofania publikacji i noty redakcyjne po publikacji

1. Jeżeli artykuł został już opublikowany, mogą zostać podjęte następujące działania:

1. a) korekta (erratum/corrigendum);
   b) wycofanie publikacji (retraction);
   c) nota ostrzegawcza (expression of concern).

1. Autor może zwrócić się o opublikowanie korekty lub wycofanie publikacji, jednak ostateczną decyzję podejmuje Redakcja i/lub Wydawca zgodnie z zasadami rzetelności naukowej oraz dobrymi praktykami COPE.
2. Korekty i informacje o wycofaniu publikacji są publikowane w sposób widoczny i jednoznaczny, z odniesieniem do pierwotnej publikacji oraz trwałym powiązaniem pomiędzy komunikatem a artykułem. Jeżeli jest to technicznie możliwe, status publikacji jest również oznaczany w metadanych oraz w pliku PDF.
3. Wycofanie publikacji stosuje się w szczególności w przypadkach poważnych naruszeń etycznych, fabrykowania lub fałszowania danych, plagiatu, istotnych błędów podważających wiarygodność wyników lub innych okoliczności uniemożliwiających pozostawienie publikacji w obiegu naukowym.

Wycofanie publikacji co do zasady nie oznacza jej usunięcia z archiwum. Artykuł pozostaje częścią dorobku naukowego, ale jest wyraźnie oznaczony jako wycofany.

1. Nota ostrzegawcza może zostać opublikowana w przypadku pojawienia się poważnych wątpliwości i prowadzenia postępowania wyjaśniającego, jeżeli nie ma jeszcze wystarczających podstaw do dokonania korekty lub wycofania publikacji. Po zakończeniu postępowania Redakcja podejmuje decyzję o opublikowaniu korekty, wycofaniu artykułu albo usunięciu noty ostrzegawczej.
2. Według własnego uznania i zgodnie z profilem naukowym czasopisma Redakcja może dopuścić publikację komentarzy naukowych, odpowiedzi, wyjaśnień lub sprostowań odnoszących się do wcześniej opublikowanych materiałów. Takie materiały mogą podlegać ocenie redakcyjnej oraz, jeżeli zostanie to uznane za właściwe, recenzji naukowej.

11. Narzędzia sztucznej inteligencji

„Seminare” przyjęło politykę regulującą wykorzystanie narzędzi sztucznej inteligencji (AI) oraz generatywnej sztucznej inteligencji (Generative AI) podczas przygotowywania, recenzowania i redagowania publikacji naukowych.

Autorzy, recenzenci i redaktorzy są zobowiązani do przestrzegania Polityki czasopisma w zakresie sztucznej inteligencji, obejmującej zasady odpowiedzialnego korzystania ze sztucznej inteligencji, przejrzystości i ujawniania informacji, poufności, nadzoru ludzkiego oraz odpowiedzialności za pracę naukową i redakcyjną.

Narzędzia AI nie mogą być wskazywane jako autorzy ani współautorzy i nie mogą ponosić odpowiedzialności za treść pracy naukowej.

Szczegółowe postanowienia są dostępne w zakładce Polityka ws. AI opublikowanej na stronie internetowej „Seminare”.

12. Prawa autorskie, licencja i samoarchiwizacja

Prawa autorskie do materiałów publikowanych w „Seminare” pozostają przy autorach.

Artykuły i inne treści naukowe publikowane w czasopiśmie są udostępniane na warunkach licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowa (CC BY 4.0).

Na podstawie tej licencji opublikowane materiały mogą być udostępniane i adaptowane, również do celów komercyjnych, pod warunkiem właściwego uznania autorstwa, podania linku do licencji oraz wskazania dokonanych zmian.

Autorzy mogą deponować, bez okresu embarga, następujące wersje swoich manuskryptów:

1. wersję zgłoszoną;
2. wersję zaakceptowaną;
3. wersję opublikowaną.

Wersje te mogą być deponowane w repozytoriach instytucjonalnych lub innych repozytoriach wybranych przez autorów.

Szczegółowe informacje dotyczące otwartego dostępu, praw autorskich, licencji CC BY 4.0 oraz długoterminowej archiwizacji są dostępne w Polityce otwartego dostępu czasopisma.

13. Poufność i ochrona danych osobowych

Postępowania dotyczące kwestii etycznych, procedury recenzyjne, skargi oraz odwołania są prowadzone z zachowaniem poufności.

Dane osobowe są przetwarzane wyłącznie w zakresie niezbędnym do realizacji procesu redakcyjnego i wydawniczego oraz rozpatrywania skarg, odwołań i spraw dotyczących kwestii etycznych, zgodnie z obowiązującymi przepisami o ochronie danych osobowych, w tym z ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych (RODO/GDPR), oraz właściwymi politykami prywatności obowiązującymi w czasopiśmie i na platformie technicznej, na której jest ono udostępniane.

14. Przegląd i aktualizacja Polityki etyki wydawniczej

1. Polityka etyki wydawniczej podlega okresowym przeglądom w celu zapewnienia jej zgodności z obowiązującym prawem, standardami akademickimi oraz uznanymi międzynarodowymi dobrymi praktykami w zakresie etyki wydawniczej.
2. Polityka jest poddawana przeglądowi co najmniej raz na dwa lata, licząc od dnia jej przyjęcia lub ostatniej aktualizacji.
3. Niezależnie od tego okresu Polityka jest poddawana przeglądowi i aktualizowana w przypadku wystąpienia istotnych zmian w międzynarodowych standardach etyki wydawniczej, w szczególności w wytycznych COPE, jeżeli zmiany te wpływają na treść lub zakres niniejszej Polityki.
4. Odpowiedzialność za monitorowanie istotnych zmian oraz inicjowanie przeglądu i aktualizacji Polityki etyki wydawniczej spoczywa na Redakcji „Seminare” we współpracy z Wydawcą – Towarzystwem Naukowym Franciszka Salezego.