Littera commendatitiae (celebret) – czy to środek jedynie do ochrony świętości Najświętszej Ofiary i sakramentu Eucharystii?

Jerzy Adamczyk

doi:10.21697/pk2026.69.3.01

Pubblicato il: 2026-09-28

V. 69 N. 3 (2026)

Littera commendatitiae (celebret) – czy to środek jedynie do ochrony świętości Najświętszej Ofiary i sakramentu Eucharystii?

Jerzy Adamczyk

Prawo Kanoniczne

Sezione: Articoli

https://doi.org/10.21697/pk2026.69.3.01

Abstract

Tło i uzasadnienie podjętego tematu: Prawodawca kościelny przywiązuje wielką wagę do tego, aby msza św. była sprawowana ważnie i godziwie, stąd wydaje przepisy regulujące m.in. dopuszczanie obcych tzn. nieznanych rektorowi danego kościoła kapłanów do celebracji mszy św. Artykuł stanowi próbę odpowiedzi na pytania, czy obowiązujące przepisy o celebrecie są dziś wystarczające dla skutecznej ochrony Eucharystii, a także o rolę celebretu we współczesnych realiach.

Główny cel badań: Celem opracowania jest prześledzenie tekstów prawnych o roli celebretu w aspekcie ważnej i godziwej celebracji mszy św. oraz odpowiedź na pytanie, czy rola kodeksowego celebretu nie powinna zostać w dzisiejszych warunkach rozszerzona na inne dziedziny.

Zastosowane metody: W opracowaniu zastosowano głównie metodę dogmatyczno-prawną, a także analityczną i syntetyczną oraz częściowo historyczną.

Kluczowe wyniki: Przepisy o celebrecie sięgają starożytności chrześcijańskiej. Aktualny KPK przejmuje prawo o celebrecie z kan. 804 KPK z 1917 r., jednak znacznie je upraszcza. Należy stwierdzić, że rola celebretu w aktualnych przepisach kanonicznych, w dzisiejszych okolicznościach jest niewystarczająca.

Najważniejsze wnioski: W wyniku przeprowadzonych analiz należy skonstatować, że w dobie rozwoju technicznego i wielkiej mobilności duchownych celebret w formie kodeksowego „pisma polecającego” jest niewystarczający, a odnawiany jedynie co roku, staje się jeszcze mniej wiarygodny. Należy go unowocześnić, aby stał się bardziej skutecznym narzędziem w kwestii ochrony Eucharystii. Dzisiejszy celebret powinien być certyfikatem kapłana do celebracji także innych sakramentów i pozostałych aktów kultu Bożego. Narzędzie celebretu winno mieć odniesienia do ochrony dzieci i młodzieży przed wykorzystywaniem seksualnym przez duchownych. A zatem, „nowoczesny” celebret powinien być „rozszerzony” także o kwestię zapewnienia bezpieczeństwa w Kościele.

Scarica file

PDF (Język Polski)

Regole di citazione

Adamczyk, J. (2026). Littera commendatitiae (celebret) – czy to środek jedynie do ochrony świętości Najświętszej Ofiary i sakramentu Eucharystii?. Prawo Kanoniczne, 69(3), 5–27. https://doi.org/10.21697/pk2026.69.3.01

##plugins.themes.libcom.share##

Licenza

Questo lavoro è fornito con la licenza Creative Commons Attribuzione - Non opere derivate 4.0 Internazionale.

Riferimenti bibliografici

Sources
Google Scholar

Archbishop of Cape Town. Celebret. The testimonial below, from Cardinal Stephen Brislin, indicates the Diocesan Priests of the Archdiocese of Cape Town who are in good standing, 1.11.2024. https://adct.org.za/celebret. Accesed: 18 November 2024.
Google Scholar

Benedictus PP XIV. Litterae encyclicae Quam grave, 2.08.1757. In Codicis iuris canonici fontes. 1948. Vol. 2, edited by Petrus Gasparri, n. 549-554. Città del Vaticano: Typis Polyglottis Vaticanis.
Google Scholar

Codex Canonum Ecclesiarum Orientalium auctoritate Ioannis Pauli PP. II promulgatus, 18.10.1990. AAS 82 (1990): 1034-1363. Translation: Kodeks Kanonów Kościołów Wschodnich. 2002. Edited by Leszek Adamowicz and Marzena Dyjakowska. Lublin: Wydawnictwo Archidiecezji Lubelskiej “Gaudium” (=CCEO).
Google Scholar

Codex Iuris Canonici auctoritate Joannis Pauli PP. promulgatus, 25.01.1983. AAS 75/II (1983): V-XXX. 1-317. Translation: Kodeks Prawa Kanonicznego promulgowany przez papieża Jana Pawła II w dniu 25 stycznia 1983 roku. Zaktualizowany przekład na język polski. 2022. Poznań: Palllottinum (=CIC).
Google Scholar

Concilium Oecumenicum Chalcedonense. Κανονες, 451. Translation: Sobór Chalcedoński. Kanony. In Nicea. Konstantynopol I. Efez. Chalcedon. Konstantynopol II. Konstantynopol III. Nicea II (325-787). Vol 1 of Dokumenty Soborów Powszechnych. Tekst grecki, łaciński, polski. 2002. Edited by Arkadiusz Baron i Henryk Pietras, 224-257. Kraków: Wydawnictwo WAM (=Chalc.).
Google Scholar

ConciliumTridentinum. Decreta super reformatione, 15.07.1563. Translation: Sobór Trydnecki. Dekrety o reformie. In Lateran V. Trydent. Watykan II. Vol. 4 of Dokumenty Soborów Powszechnych. Tekst łaciński i polski. 2004. Edited by Arkadiusz Baron i Henryk Pietras, 687-713. Kraków: Wydawnictwo WAM (=Tryd.).
Google Scholar

Conférence des Evêques de France. Création d'une carte d’identification et de celebret, 10.05.2023. Dossier de Presse 2023 (=CEF).
Google Scholar

Congregatio de Cultu Divino et Disciplina Sacramentorum. Instructio Redemptionis sacramentum. De quibusdam observandis et vitandis circa Sanctissimam Eucharistiam, 25.03.2004. AAS 96 (2004): 549-601. Translation: Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów. 2004. Instrukcja Redemptionis sacramentum. Poznań: Pallottinum (=RS).
Google Scholar

Franciscus. Costituzione Apostolica sulla Curia Romana e il suo servizio alla Chiesa nel mondo Praedicate Evangelium, 19.03. 2022. AAS 114 (2022): 375-455 (=PE).
Google Scholar

Missale Romanum ex decreto sacrocancti Oecumenici Concilii Vaticani II instauratum, auctoritate Pauli Pp. VI promulgatum, Ioannis Paulis Pp. II cura recognitum. Editio typica tertia, 20.04.2000. Città del Vaticano: Typis Polyglottis Vaticanis. Transaltion: Kongregacja Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów. 2004. Nowe ogólne wprowadzenie do Mszału rzymskiego. Poznań: Pallottinum (=NOWMR).
Google Scholar

Pontificia Commissio Codici luris Canonici Recognoscendo. 1981. „Coetus studiorum. Coetus De Sacramentis. De sanctissima eucharistia”. Communicationes 13(1): 237-245 (=PCCICR).
Google Scholar

Pontificia Commissio Codici Iuris Canonici Recognoscendo. 1999. „Coetus studiorum. De Sacramentis (Sessio VI)”. Communicationes 31(1): 116-163 (=PCCICR).
Google Scholar

Sacrosanctum Concilium Oecumenicum Vaticanum II. Constitutio dogmatica de Ecclesia Lumen Gentium, 21.11.1965, AAS 57 (1964): 5-71, Transaltion: Sobór Watykański II. Konstytucja dogmatyczna o Kościele Lumen Gentium. In Sobór Watykański II. 2002. Konstytucje, dekrety, deklaracje, 104-166. Poznań: Pallottinum (=LG).
Google Scholar

Sacrosanctum Concilium Oecumenicum Vaticanum II. Decretum Presbyterorum ordinis de presbyterorum ministerio et vita, 7.12.1965. AAS 58 (1966): 991-1024. Translation: Sobór Watykański II. Dekret Presbyterorum ordinis o posłudze i życiu kapłanów. In Sobór Watykański II. 2002. Konstytucje, dekrety, deklaracje, 478-507. Poznań: Pallotinum (=PO).
Google Scholar

Święta Kongregacja Nauki Wiary. List do biskupów Kościoła katolickiego o niektórych zagadnieniach dotyczących szafarza Eucharystii, 6.08.1983. In: W trosce o pełnię wiary. Dokumenty Kongregacji Nauki Wiary 1966-1994. 1997. Edited by Janusz Królikowski and Zygmunt Zimowski, 202-207. Tarnów: Biblos (=ŚKNW).
Google Scholar

The Catholic Safeguarding Standards Agency in England and Wales. Policy and procedure – The Temporary Ministry of Priests within England and Wales, 04. 2021. http://buckfast.org.uk/wp-contGnt/uploads/2023/05/Final-Policy-and-ProcGdurG-ThG-tGmporary-ministry-of-priests-within-England-and-Wal. Accesed: 18 October 2025 (=PeP).
Google Scholar

Literature
Google Scholar

Althaus, Rüdiger. 2004. “Der Diener der heiligsten Eucharistie”. In Münsterischer Kommentar zum Codex Iuris Canonici, edited by Klaus Lüdicke, Band 4, 900/1-911/4. Essen: Ludgerus Verlag.
Google Scholar

Erdö, Péter. 2002. “Del ministro de la santísima Eucaristía”. In Comentario exegético al Código de Derecho Canónico. Vol. 3.1. 3th ed., edited by Ángel Marzoa, Jorge Miras, and Rafael Rodríguez-Ocaña, 591-619. Pamplona: Ediciones Universidad de Navarra, S.A.
Google Scholar

Górecki, Edward. 2011. “Szafarz Najświętszej Eucharystii”. In Księga IV. Uświęcające zadanie Kościoła. Vol 3.2 of Komentarz do Kodeksu Prawa Kanonicznego, edited by Józef Krukowski, 88-97. Poznań: Pallottinum.
Google Scholar

Gutiérrez, José Luis. 2012. “Comendaticias [letras o cartas]”, In Diccionario General de Derecho Canónico. Vol. 2, edited by Javier Otaduy, Antonio Viana, and Joaquin Sedano, 239-240. Pamplona: Editorial Aranzadi.
Google Scholar

Huels, John. 2000. “The Minister of the Most Holy Eucharist (cc. 900-911)”. In New Commentary on the Code of Canon Law, edited by John Beal, 1097-1107. New York: Paulist Press International.
Google Scholar

Mingardi, Massimo. 2012. “L'Eucaristia: la celebrazione e la custodia”. Quaderni di diritto ecclesiale 3(2): 106-122.
Google Scholar

Miragoli, Egidio. 1994. “Il celebret”. Quaderni di diritto ecclesiale 7(4): 435-442.
Google Scholar

Palumbo, Paolo. 2024. “Il celebret tra tradizione e innovazione digitale. Considerazioni e prospettive a partire da recenti casi di cronaca”. https//www.rivistadiritlocreligioni.com/. Accessed: 29 April 2025.
Google Scholar

Pastuszko, Marian. 1983. “Celebrans ofiary eucharystycznej”. Prawo Kanoniczne 26(1-2): 203-219. DOI: https://doi.org/10.21697/pk.1983.26.1-2.04
Google Scholar

Pastuszko, Marian. 1994. “Szafarstwo Najświętszej Eucharystii (kanony 897-911)”. Prawo Kanoniczne 37(1-2): 73-161. DOI: https://doi.org/10.21697/pk.1994.37.1-2.04
Google Scholar

Romano, Francesco. 2008. “Dimensione pubblica ed ecclesiale del diritto alla buona fama e la sua tutela penale nei cann. 220 e 1390 §§ 2-3 del CIC”. Teresianum 59: 285-313.
Google Scholar

Szwagrzyk, Tadeusz 1959. “Dopuszczenie obcego kapłana do ołtarza”. Ruch Biblijny i Liturgiczny 12(1): 52-62. DOI: https://doi.org/10.21906/rbl.2701
Google Scholar