Przetwarzanie danych w formie cyfrowej przez podmioty kościelne – postulaty de lege lata i de lege ferenda

Kinga Karsten

doi:10.21697/pk.2026.69.3.04

Pubblicato il: 2026-09-28

V. 69 N. 3 (2026)

Przetwarzanie danych w formie cyfrowej przez podmioty kościelne – postulaty de lege lata i de lege ferenda

Kinga Karsten

Prawo Kanoniczne

Sezione: Articoli

https://doi.org/10.21697/pk.2026.69.3.04

Abstract

Problem badawczy: Brak ogólnopolskiego kościelnego aktu prawnego regulującego cyfrowe przetwarzanie danych osobowych w Polsce, w szczególności elektronicznych ksiąg parafialnych, tworzy istotną lukę prawną.

Cel przeprowadzonych badań: Wykazanie, w jaki sposób normy uzupełnienia luki prawnej z kan. 19, w połączeniu aktami kanonicznego prawa partykularnego, praktyką Kościelnego Inspektora Ochrony Danych mogą służyć do tymczasowego wypełnienia tej luki i ochrony praw wiernych.

Metody: W opracowaniu zastosowano dogmatyczną i funkcjonalną analizę wydanych przez Konferencję Episkopatu Polski: Dekretu z 2018 roku, przepisów z 1947 roku oraz wybranych aktów diecezjalnych, rozumowanie przez analogię w oparciu o kanon 19, a także analizę soft law i praktyki.

Wyniki badań: Wyniki wskazują, że mimo braku ogólnopolskich regulacji dotyczących cyfrowego przetwarzania danych w Kościele katolickim w Polsce, istniejące normy prawa kanonicznego, także te dotyczące ochrony danych pozwalają – poprzez analogię – na stosowanie tradycyjnych zasad prowadzenia ksiąg parafialnych do systemów informatycznych.

Wnioski z przeprowadzonych badań: Pilnie wymagane jest wydanie ogólnopolskiego kościelnego aktu normatywnego, który aktualizowałby lub zastępował przepisy z 1947 roku. Powinien on m.in. ustalać minimalne standardy techniczne, wzmacniać rolę inspektorów ochrony danych i przewidywać jako obowiązkową ocenę skutków dla ochrony danych.

Scarica file

PDF (Język Polski)

Regole di citazione

Karsten, K. (2026). Przetwarzanie danych w formie cyfrowej przez podmioty kościelne – postulaty de lege lata i de lege ferenda. Prawo Kanoniczne, 69(3), 65–84. https://doi.org/10.21697/pk.2026.69.3.04

##plugins.themes.libcom.share##

Licenza

Questo lavoro è fornito con la licenza Creative Commons Attribuzione - Non opere derivate 4.0 Internazionale.

Riferimenti bibliografici

References
Google Scholar

Sources
Google Scholar

Archidiecezja Lubelska. 2018. Przewodnik po nowych przepisach dotyczących ochrony danych osobowych dla osób pełniących posługę w Kościele katolickim na terytorium Polski (stan prawny na dzień 25 maja 2018 roku). Materiały pomocnicze przygotowane dla uczestników szkolenia w Archidiecezji Lubelskiej.https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=http://pliki.diecezja.lublin.pl/ODO/ochrona_danych_osobowych_szkolenie.docx.pdf&ved=2ahUKEwixjr-n2_mUAxWmBtsEHRQePN4QFnoECBoQAQ&usg=AOvVaw3azQPKw0M6UhJBzmfdkdlX. Accesed: 9 June 2026 (=AL.).
Google Scholar

Archidiecezja Wrocławska. 2018. Instrukcja dotycząca prowadzenia kartoteki parafialnej. L.dz. 1279/2018, 22 października 2018 (=AW).
Google Scholar

Codex Iuris Canonici auctoritate Ioannis Pauli PP. II promulgatus, 25.01.1983. AAS 75/II (1983): V-XXX. 1-317. Translation: Kodeks Prawa Kanonicznego. Komentarz. 2023. 2nd ed., edited by Piotr Majer. Warszawa: Wolters Kluwer (=CIC/83).
Google Scholar

Codex Iuris Canonici Pii X Pontificis Maximi iussu digestus Benedicti Papae XV auctoritate promulgatus, 27.05.1917. AAS 9/II (1917): 2-521 (=CIC/17).
Google Scholar

Konferencja Episkopatu Polski. 2018. Dekret ogólny w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych w Kościele katolickim. Akta Konferencji Episkopatu Polski 30: 31–54 (=KEP).
Google Scholar

Konferencja Episkopatu Polski. 1947. Przepisy o prowadzeniu ksiąg parafialnych ochrzczonych, bierzmowanych, małżeństw i zmarłych oraz księgi stanu dusz (5-7 września 1947). In Franciszek Bączkowicz, Józef Baron and Władysław Stawinoga. 1958. Prawo kanoniczne. Podręcznik dla duchowieństwa. Vol. 2, 597–615. Opole: Wydawnictwo Św. Krzyża (=KEP).
Google Scholar

Kościelny Inspektor Ochrony Danych. 2023. Okólnik z dnia 20 grudnia 2023 r. dotyczący przetwarzania danych osobowych w systemach informatycznych (=KIOD).
Google Scholar

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych (OJL 119, 4.5.2016: 1–88).
Google Scholar

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. 2017 r. poz. 459, ze zm.).
Google Scholar

Literature
Google Scholar

Karsten, Kinga. 2021. "Kilka uwag dotyczących zastosowania dekretu Konferencji Episkopatu Polski o ochronie danych osobowych z 2018 r. do spraw małżeńskich lub rodzinnych.” Annales Canonici 17 (1): 23–37. https://doi.org/10.15633/acan.3923. DOI: https://doi.org/10.15633/acan.3923
Google Scholar

Karsten, Kinga. 2025. "O niezależności inspektora ochrony danych w podmiotach kościelnych." Prawo Kanoniczne 68 (3): 5-21. https://doi.org/10.21697/pk.2025.68.3.01. DOI: https://doi.org/10.21697/pk.2025.68.3.01
Google Scholar

Kroczek, Piotr. 2020. Przetwarzanie danych osobowych przez podmioty Kościoła katolickiego w Polsce: transfer pomiędzy państwami. Kraków: Wydawnictwo UNUM. DOI: https://doi.org/10.21906/9788376431994
Google Scholar

Kroczek, Piotr, and Piotr Skonieczny. 2022. Ochrona danych osobowych w Kościele katolickim. Komentarz do Dekretu ogólnego Konferencji Episkopatu Polski w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych w Kościele katolickim z 2018 roku: In Annales Canonici. Monographiae, no. 9. Vol. 1/1-2, edited by Józef Krzywda. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II. DOI: https://doi.org/10.15633/9788363241308
Google Scholar

Morawski, Lech. 2010. Zasady wykładni prawa. 2nd ed. Toruń: TNOiK Dom Organizatora.
Google Scholar

Pawluk, Tadeusz. 1985. Prawo kanoniczne według Kodeksu Jana Pawła II. Vol. 1. Olsztyn: Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne.
Google Scholar

Sobiecka, Małgorzata. 2025. "Wyzwania Kościoła katolickiego w Polsce w związku z ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych osobowych." In Refleksje wokół prawa kanonicznego, edited by Dobrochna Bach-Golecka i Katarzyna Myszona-Kostrzewa, 279-298. Warszawa: Instytut Wydawniczy EuroPrawo.
Google Scholar

Sztafrowski, Edward. 1985. Podręcznik prawa kanonicznego. Vol. 1. Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.
Google Scholar