The The Rightful Autonomy of the Priestly Fraternity of Saint Peter (can. 586, 732 CIC/83) (Part II)

Dawid Pietras

doi:10.21697/pk.2026.69.2.05

Opublikowane: 25.06.2026

Tom 69 Nr 2 (2026)

Słuszna autonomia Bractwa Kapłańskiego Świętego Piotra (kan. 586, 732 KPK) (Część II)

Dawid Pietras

Prawo Kanoniczne

Dział: Artykuły i rozprawy

https://doi.org/10.21697/pk.2026.69.2.05

Abstrakt

Podjęty problem: W artykule ukazano problematykę słusznej autonomii (kan. 586), jaką posiada Bractwo Kapłańskie Świętego Piotra (FSSP) jako stowarzyszenie życia apostolskiego na prawie papieskim (kan. 732). Owa słuszna autonomia życia dotyczy zachowania charyzmatu, czyli przede wszystkim prawa do celebracji obrzędów według ksiąg editio typica z 1962 r. oraz własnej dyscypliny. Zagadnienie to zostało zbadane w okresie obowiązywania dwóch papieskich ustaw, jakimi są motu proprio Summorum Pontificum z 2007 r. oraz motu proprio Traditionis custodes z 2021 r.

Cel przeprowadzonych badań: Celem było zbadanie korelacji między prawem specjalnym do sprawowania liturgii rzymskiej według ksiąg z 1962 r., jakie posiada FSSP a prawem powszechnym promulgowanym od 2007 r. w celu regulacji dyscypliny związanej z celebracją tych obrzędów.

Metody: W artykule posłużono się metodą historyczno-prawną.

Wyniki badań: W opracowaniu wykazano, że słuszna autonomia FSSP trwa i umocniła się mimo zmieniającej się dyscypliny celebracji dawnej formy rytu rzymskiego. Charyzmat tej wspólnoty doceniali papieże Jan Paweł II, Benedykt XVI i Franciszek. Ten ostatni potwierdził go dekretem wydanym 11 lutego 2022 r. Analizy wykazały jednak praktyczne trudności w realizacji patrimonium FSSP w Kościołach partykularnych ze względu na restrykcyjne normy motu proprio Traditionis custodes.

Wnioski wyciągnięte z badań: Istnienie słusznej autonomii FSSP ukazuje konieczność uszanowania i zachowania różnorodnych charyzmatów instytutów i stowarzyszeń życia apostolskiego. Taka postawa umacnia bowiem unitas in varietate we wspólnocie Kościoła.

Słowa kluczowe:

instytut, stowarzyszenie, słuszna autonomia, FSSP, FSSPX, patrimonium, charyzmat, Summorum Pontificum, Traditionic custodes

Pobierz pliki

PDF (English)

Zasady cytowania

Pietras, D. (2026). Słuszna autonomia Bractwa Kapłańskiego Świętego Piotra (kan. 586, 732 KPK) (Część II). Prawo Kanoniczne, 69(2), 99–123. https://doi.org/10.21697/pk.2026.69.2.05

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Sources
Google Scholar

Benedictus PP XVI. Litterae apostolicae motu proprio datae de usu extraordinario antiquae formae Ritus Romani Summorum Pontificum, 07.07.2007. AAS 99 (2007): 777-781 (=SP).
Google Scholar

Benedictus PP XVI. Epistulae apostolicae motu proprio datae Ecclesiae unitatem, 02.07.2009. AAS 101 (2009): 710-711 (=EU).
Google Scholar

Codex Iuris Canonici auctoritate Ioannis Pauli PP. II promulgatus, 25.01.1983. AAS 75/II (1983): V-XXX. 1-317. Translation: Kodeks Prawa Kanonicznego promulgowany przez papieża Jana Pawła II w dniu 25 stycznia 1983 roku. Stan prawny na dzień 18 maja 2022 roku. Zaktualizowany przekład na język polski. 2022. Poznań: Pallottinum (=CIC/83).
Google Scholar

Congregatio de Cultu Divino et Disciplina Sacramentorum. Responsa officialia Post liturgicam, 03.07.1999. Notitiae 35 (1999): 307-309 (=PL).
Google Scholar

Congregatio de Cultu Divino et Disciplina Sacramentorum. Responsa ad dubia su alcune disposizioni della Lettera Apostolica in forma di Motu Proprio Traditionis custodes, 04.12.2021. Communicationes 53 (2021): 515-526 (=RESP.).
Google Scholar

Congregatio pro Doctrina Fidei. Pontificia Commissio Ecclesia Dei. Instructio ad exsequendas Litteras Apostolicas ‘Summorum Pontificum’ a S.S. Benedicto PP. XVI Motu Proprio Universae Ecclesiae, 30.04.2011. AAS 103 (2011): 413-420 (=UE).
Google Scholar

Congregatio pro Doctrina Fidei. Pontificia Commissio Ecclesia Dei. 2018. Rescritto riguardo la celebrazione di Settimana Santa nella FSSP, 30.01.2018. pro manuscripto (=CDF).
Google Scholar

Congregatio pro Doctrina Fidei. Dectero circa la celebrazione liturgica in onore dei santi nella ‘forma extraordinaria’ del Rito Romano Cum sanctissima, 22.02.2020. Ephemerides Liturgicae 134 (2020): 204-206 (=CS).
Google Scholar

Congregatio pro Doctrina Fidei. Decreto recante approvazione di sette nuovi prefazi eucaristici per la ‘forma extraordinaria’ del Rito Romano Quo magis, 22.02.2020. Ephemerides Liturgicae 134 (2020): 216-217 (=QM).
Google Scholar

Congregatio pro Institutis Vitae Consecratae et Societatibus Vitae Apostolicae. Fraternal life in community Congregavit nos, 02.02.1994. https://www.vatican.va/roman_curia/congregations/ccscrlife/documents/rc_con_ccscrlife_doc_02021994_fraternal-life-in-community_en.html. Accessed: 24 June 2025 (=CN).
Google Scholar

Constitutions of the Priestly Fraternity of Saint Peter approved by the Holy See, 29.06.2003. In Vademecum of the Priestly Fraternity of Saint Peter. 2021, 1-29. Fribourg: Friburgi Helvetiorum (=CONST.).
Google Scholar

Dicasterium de Cultu Divino et Disciplina Sacramentorum. Rescriptum ex audientia Ss.mi, 20.02.2023. AAS 115 (2023): 370-371 (=RESCR.).
Google Scholar

Franciscus. Lettera Apostolica in forma di motu proprio sull’uso della liturgia romana anteriore alla riforma del 1970 Traditionis custodes, 16.07.2021. AAS 113 (2021): 793-796 (=TC).
Google Scholar

Franciscus. Constitutio Apostolica de Curia Romana eiusque servitio pro Ecclesia in mundo Praedicate Evangelium, 19.03.2022. AAS 114 (2022): 375-455 (=PE).
Google Scholar

Franciscus. Litterae Apostolicae Desiderio desideravi, 29.06.2022. AAS 114 (2022): 799-825 (=DD).
Google Scholar

Franciscus. Littera Apostolica in forma di motu proprio circa la Pontificia Commisione ‘Ecclesia Dei’ Da oltre trent’anni, 17.01.2019. Communicationes 51 (2019): 12-14 (=DOTA).
Google Scholar

Franciscus. 2024. Decretum, 11.02.2022. In Ordo Administrativus ad usum Cleri Fraternitatis Sacerdotalis Sancti Petri 2024, 150. Fribourg: Friburgi Helvetiorum (=DECR.).
Google Scholar

Joannes Paulus PP II. Constitutio Apostolica de Curia Romana Pastor bonus, 28.06.1988. AAS 80 (1988): 841-912 (=PB).
Google Scholar

Joannes Paulus PP II. Litterae apostolicae motu proprio datae quibus Commissio quaedam ad plenam ecclesialem communionem Fraternitatis sacerdotalis a sancto Pio X sodalium vel eidem coniunctorum expediendam instituitur Ecclesia Dei adflicta, 02.07.1988. AAS 80 (1988): 1495-1498 (=EDA).
Google Scholar

Pontificia Commissio Ecclesia Dei. 1988a. Decretum, 10.09.1988. pro manuscripto (=PCED).
Google Scholar

Pontificia Commissio Ecclesia Dei. 1988b. Decretum erectionis ‘Fraternitatis Sacerdotalis Sancti Petri’ Pontificia Commissio, 18.10.1988. Archiv für katholisches Kirchenrecht 157: 467-468 (=PCED). DOI: https://doi.org/10.30965/2589045X-15702007
Google Scholar

Sacrosacntum Concilium Oecumenicum Vaticanum II. Decretum de pastorali Episcoporum munere in Ecclesia Christus Dominus, 28.10.1965. AAS 58 (1966): 673-696 (=CD).
Google Scholar

Literature
Google Scholar

Berg, John. 2024. “Entretien dans le journal Famille Chrétienne.” https://www.fssp.fr/2024/08/08/entretien-de-labbe-john-berg-dans-le-journal-famille-chretienne/. Accessed: 27 May 2025.
Google Scholar

Castrillón-Hoyos, Darion. 2008. “Predigt zum 20. Jahrestag der FSSP.” 10.10.2008. https://www.fssp.org/de/predigt-zum-20-jahrestag-der-fssp-von-kardinal-castrillon-hoyos/. Accessed: 23 May 2025.
Google Scholar

De Blignières, Louis-Marie. 2022. “The Pope and the Law of Religious Institutes.” Sedes Sapientiae, no. 159: 15-19.
Google Scholar

Du Faÿ, Patrick, and Louis-Marie de Blignières. 2006. “La discipline liturgique spéciale des instituts Ecclesia Dei.” Sedes Sapientiae, no. 96: 23-28.
Google Scholar

Dzierżon, Ginter. 2015. “Problemy systematyzacyjne związane ze zróżnicowaniem zachodzącym pomiędzy dekretem poszczególnym a reskryptem w Kodeksie Prawa kanonicznego z 1983 r.” Seminare 36(3): 33-41. https://doi.org/10.21852/sem.2015.3.03. DOI: https://doi.org/10.21852/sem.2015.3.03
Google Scholar

Fraternitas Sacerdotalis Sancti Petri. 2022. “Official communiqué.” 21.02.2022. https://www.fssp.org/en/official-communique-of-the-priestly-fraternity-of-st-peter/. Accessed: 23 May 2025 (=FSSP).
Google Scholar

Fraternitas Sacerdotalis Sancti Petri. 2024. “Official communiqué.” 01.03.2024. https://www.fssp.org/en/audience-with-pope-francis/. Accessed: 23 May 2025 (=FSSP).
Google Scholar

Ghirlanda, Gianfranco. 2019. “Il fondamento ecclesiologico della potestà dei superiori degli istituti religiosi, in particolare di quelli clericali di diritto pontificio ed esenti.” Quaderni di Diritto Ecclesiale 32: 263-279.
Google Scholar

Jagodziński, Henryk M. 2009. “Reskrypt w kościelnym prawie administracyjnym.” Kieleckie Studia Teologiczne 8: 59-76.
Google Scholar

Katolicka Agencja Informacyjna. 2022a. “Papież Franciszek potwierdził prawo Bractwa św. Piotra do sprawowania liturgii tradycyjnej.” Anamnesis, no. 109: 76-77 (=KAI).
Google Scholar

Katolicka Agencja Informacyjna. 2022b. “Papież o obowiązku koncelebry dla księży tradycjonalistów.” https://www.ekai.pl/papiez-o-obowiazku-koncelebry-dla-ksiezy-tradycjonalistow/. Accessed: 21 July 2025 (=KAI).
Google Scholar

Kutynia, Piotr. 2025. Forma nadzwyczajna sprawowania sakramentów według ‘Summorum Pontificum’ Benedykta XVI. Kraków: Scriptum.
Google Scholar

Mazur, Karolina. 2020. “Obowiązek zaradzania potrzebom Kościoła w zakresie sprawowania kultu Bożego (kan. 222 § 1 KPK).” Annales Canonici 16(2): 91-108. https://doi.org/10.15633/acan.3831. DOI: https://doi.org/10.15633/acan.3831
Google Scholar

Pérez, Angeles G. 2011. “La exención y la justa autonomía de los Institutos de vida sagrada.” Revista Mexicana de Derecho Canónico 17: 83-106.
Google Scholar

Pietras, Dawid. 2021. Nadzwyczajna forma rytu rzymskiego. Status prawny liturgii i wspólnot. Dębogóra: Wydawnictwo Dębogóra.
Google Scholar

Pietras, Dawid. 2022a. “Status kanoniczny małżeństw zawieranych przy asystowaniu kapłanów Bractwa Kapłańskiego Świętego Piusa X (FSSPX) po wydaniu listu Papieskiej Komisji Ecclesia Dei z 27 marca 2017 r.” Ius Matrimoniale 33(1): 79-116. https://doi.org/10.21697/im.2022.33.1.03.
Google Scholar

Pietras, Dawid. 2022b. “«Tradycja liturgiczna» w dokumentach i wypowiedziach papieskich dotyczących dyscypliny sprawowania liturgii z 1962 r. po Soborze Watykańskim II.” Człowiek i Społeczeństwo, no. 54: 133-149. https://doi.org/10.14746/cis.2022.54.9. DOI: https://doi.org/10.14746/cis.2022.54.9
Google Scholar

Pietras, Dawid. 2022c. “Udział wiernych we Mszy św. sprawowanej przez kapłanów Bractwa Kapłańskiego Świętego Piusa X (FSSPX) w świetle aktualnych wytycznych Stolicy Apostolskiej.” Poznańskie Studia Teologiczne, no. 41: 95-118. https://doi.org/10.14746/pst.2022.41.05. DOI: https://doi.org/10.14746/pst.2022.41.05
Google Scholar

Pietras, Dawid. 2023a. “A Canonical Analysis of the February 20, 2023 Rescriptum ex audientia SS.mi concerning Implementation of the Motu Proprio Traditionis custodes.” The Jurist 79: 405-431. https://doi.org/10.1353/jur.2023.a915494. DOI: https://doi.org/10.1353/jur.2023.a915494
Google Scholar

Pietras, Dawid. 2023b. “Dyscyplina sprawowania liturgii z 1962 roku według motu proprio «Traditionis custodes» papieża Franciszka oraz «Responsa ad dubia» Kongregacji Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów (cz. 1).” Annales Canonici 19(1): 91-114. https://doi.org/10.15633/acan.19105. DOI: https://doi.org/10.15633/acan.19105
Google Scholar

Pietras, Dawid. 2023c. “Dyscyplina sprawowania liturgii z 1962 roku według motu proprio «Traditionis custodes» papieża Franciszka oraz «Responsa ad dubia» Kongregacji Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów (cz. 2).” Annales Canonici 19(2): 83-104. https://doi.org/10.15633/acan.19204. DOI: https://doi.org/10.15633/acan.19204
Google Scholar

Pietras, Dawid. 2023d. “Prawo wiernych do liturgii z 1962 r. w świetle motu proprio Summorum Pontificum z 2007 r. pap. Benedykta XVI.” In Ecclesia Christi. Księga Jubileuszowa dedykowana Księdzu Profesorowi Józefowi Wroceńskiemu SCJ z okazji 40. rocznicy rozpoczęcia pracy naukowej, edited by Marek Saj and Marek Stokłosa, 379-390. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.
Google Scholar

Pietras, Dawid. 2023e. “Problematyka ważności i godziwości sakramentu pokuty sprawowanego w Bractwie Kapłańskim Świętego Piusa X (FSSPX) w latach 1970-2015.” Teologia i Moralność 18(1): 119-136. https://doi.org/10.14746/tim.2023.33.1.8. DOI: https://doi.org/10.14746/TIM.2023.33.1.8
Google Scholar

Pietras, Dawid. 2023f. “Problematyka ważności i godziwości sakramentu pokuty sprawowanego w Bractwie Kapłańskim Świętego Piusa X (FSSPX) według regulacji wydanych z okazji Nadzwyczajnego Jubileuszu Roku Miłosierdzia 2015/2016.” Teologia i Moralność 18(1): 137-152. https://doi.org/10.14746/tim.2023.33.1.9. DOI: https://doi.org/10.14746/TIM.2023.33.1.9
Google Scholar

Pietras, Dawid. 2023g. “The Congregation for the Doctrine of the Faith’s Cum sanctissima and Quo magis decrees of February 22, 2020: A canonical analysis of the documents concerning the new formularies of the Saints and prefaces in the liturgy of 1962.” Forum Teologiczne 24: 235-248. https://doi.org/10.31648/ft.9475. DOI: https://doi.org/10.31648/ft.9475
Google Scholar

Pietras, Dawid. 2023h. “The ecclesiastical discipline of the celebration of marriage according to the books of the Roman Rite of 1962 after the Second Vatican Council according to the motu proprio Summorum Pontificum and Traditionis custodes.” Ius Matrimoniale 34(2): 129-164. https://doi.org/10.21697/im.2023.34.2.06. DOI: https://doi.org/10.21697/im.2023.34.2.06
Google Scholar

Pietras, Dawid. 2023i. The Pontifical Commission ‘Ecclesia Dei’ (1988-2019): Competences, Structure, and Activity. Kraków: Scriptum.
Google Scholar

Pietras, Dawid. 2024a. “Institutions of Supplied Jurisdiction in the Society of Saint Pius X. A Canonical Analysis.” Studia Canonica 58: 639-686. https://doi.org/10.2143/STC.58.2.3293812.
Google Scholar

Pietras, Dawid. 2024b. “The Ecclesiastical Discipline Concerning the Sermon in the Liturgy of the Roman Rite Celebrated According to the Books of 1962 After the Second Vatican Council.” Collectanea Theologica 94(2): 79-111. https://doi.org/10.21697/ct.2024.94.2.04. DOI: https://doi.org/10.21697/ct.2024.94.2.04
Google Scholar

Pietras, Dawid. 2025a. “Ewolucja koncepcji istotnych celów małżeństwa w XX wieku w ujęciu środowisk katolickiego integryzmu.” Ius Matrimoniale 36(1): 5-50. https://doi.org/10.21697/im.2025.36.1.01. DOI: https://doi.org/10.21697/im.2025.36.1.01
Google Scholar

Pietras, Dawid. 2025b. Kompetencje administracyjne biskupa diecezjalnego według obowiązującej dyscypliny Kościoła łacińskiego. Kraków: Scriptum.
Google Scholar

Pietras, Dawid. 2025c. “The Motu Proprio Summorum Pontificum and the Motu Proprio Traditionis Custodes. A Comparative-Canonical Study.” Ephemerides Theologicae Lovanienses 101: 311-333. https://doi.org/10.2143/ETL.101.2.3294468.
Google Scholar

Reyes Vizcaíno, Pedro M. 2015. “Relevancia canónica de los sacramentos y actos jurídicos realizados por sacerdotes de la Fraternidad Sacerdotal de San Pío X.” Forum Canonicum 10(2): 71-98.
Google Scholar

Rivoire, Réginald-Marie. 2022. Does ‘Traditionis Custodes’ Pass the Juridical Rationality Test? A Canonical-Theological Study. Os Justi Studies in Catholic Tradition 2. Nebraska, Lincoln: Os Justi Press.
Google Scholar

Szewczuk, Bożena. 2002. Troska Kościoła o zachowanie ‘patrimonium’ przez instytuty życia konsekrowanego na podstawie dokumentów kościelnych z lat 1917-1996. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.
Google Scholar

Szewczul, Bożena. 2013. “Znaczenie erygowania domu zakonnego.” Prawo Kanoniczne 56(3): 35-53. https://doi.org/10.21697/pk.2013.56.3.02. DOI: https://doi.org/10.21697/pk.2013.56.3.02
Google Scholar

Ward, Anthony. 2020. “The Quo magis Prefaces added to the Missal of Saint John XXIII.” Ephemerides Liturgicae 134: 407-463.
Google Scholar

Ventura, Luigi. 2013. “Bénédiction du pape François à l’occasion des 25 ans de la FSSP.” http://www.fssp.org/fr/benediction-du-pape-francois-a-loccasion-des-25-ans-de-la-fssp/. Accessed: 7 May 2019.
Google Scholar

Zubert, Bronisław W. 2001. “Prawo wiernego do własnej drogi życia duchowego.” Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne 34: 144-153.
Google Scholar