Notitia criminis – weryfikacja i jej konsekwencje

Ryszard Trzaskawka

doi:10.21697/pk.2026.69.3.07

Opublikowane: 28.09.2026

Tom 69 Nr 3 (2026)

Notitia criminis – weryfikacja i jej konsekwencje

Ryszard Trzaskawka

Prawo Kanoniczne

Dział: Artykuły i rozprawy

https://doi.org/10.21697/pk.2026.69.3.07

Abstrakt

Tło i uzasadnienie podjętego tematu: Artykuł podejmuje problem weryfikacji notitia criminis, wskazując na jej znaczenie dla prawidłowej reakcji władzy kościelnej na wiadomość o możliwym przestępstwie.

Główny cel badań: Celem opracowania jest określenie prawnego charakteru tej weryfikacji, jej kryteriów oraz konsekwencji wyniku pozytywnego i negatywnego.

Zastosowane metody: Zastosowano metodę dogmatyczno-prawną, wspartą analizą norm kodeksowych, ustawodawstwa szczególnego oraz doktryny kanonistycznej.

Kluczowe wyniki: Ustalono, że weryfikacja nie jest czynnością techniczną, lecz etapem prawnie doniosłym, poprzedzającym dalsze procedowanie. Jej kryteriami są prawdopodobieństwo, relewantność prawna, konkretność, ocena źródła i sprawdzalność wiadomości.

Najważniejsze wnioski: Weryfikacja notitia criminis pełni funkcję ochronną i gwarancyjną, zabezpieczając zarówno dobro wspólne Kościoła i osoby pokrzywdzone, jak i prawa osoby zgłoszonej.

Słowa kluczowe:

notitia criminis, dochodzenie wstępne, kanoniczne prawo karne

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Trzaskawka, R. (2026). Notitia criminis – weryfikacja i jej konsekwencje. Prawo Kanoniczne, 69(3), 133–156. https://doi.org/10.21697/pk.2026.69.3.07

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

References
Google Scholar

Sources
Google Scholar

Codex Iuris Canonici auctoritate Ioannis Pauli PP. II promulgatus, 25.01.1983. AAS 75/II (1983): V-XXX. 1-317. Translation: Kodeks Prawa Kanonicznego: promulgowany przez papieża Jana Pawła II w dniu 25 stycznia 1983 roku. 2nd ed. edited by Piotr Majer in collaboration with Leszek Adamowicz. Poznań: Pallottinum, 2022 (=CIC/83).
Google Scholar

Codex Iuris Canonici Pii X Pontificis Maximi iussu digestus Benedicti Papae XV auctoritate promulgatus, 27.05.1917. AAS 9/II (1917): 2-521 (=CIC/17).
Google Scholar

Dicasterium pro Doctrina Fidei. Libellus Vademecum de quibusdam articulis procedurae tractationis casuum abusuum sexualium super minores a clericis commissorum. Ver. 2.0, 5.06.2022. AAS 114 (2022): 918–954 (=Vademecum).
Google Scholar

Dicasterium pro Doctrina Fidei. Normae de delictis Congregationi pro Doctrina Fidei reservatis. October 11.10.2021. AAS 114 (2022): 114–122 (=DeDR).
Google Scholar

Literature
Google Scholar

Bączkowicz, Franciszek. 1958. Prawo kanoniczne. Podręcznik dla duchowieństwa. Vol. 3. Opole: Wydawnictwo Diecezjalne św. Krzyża.
Google Scholar

Boni, Geraldina. 2021. “La tutela dei diritti e il giudizio penale nella Chiesa.” Ius Ecclesiae 33(2): 395–430. https://doi.org/10.19272/202108602001.
Google Scholar

Bósquez Delgado, Fernanda Misheel. 2022. “La notitia criminis en el proceso penal.” Conciencia Digital 5(4.1): 267–282. https://doi.org/10.33262/concienciadigital.v5i4.1.2420. Accessed: 1 May 2026. DOI: https://doi.org/10.33262/concienciadigital.v5i4.1.2420
Google Scholar

Jasińska, Marta Roksana. 2016. Źródła informacji o popełnionym przestępstwie. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. https://doi.org/10.18276/978-83-7972-853-4. DOI: https://doi.org/10.18276/978-83-7972-853-4
Google Scholar

Klimkiewicz, Dariusz. 2023. “Procedura dochodzenia wstępnego.” In Ochrona małoletnich w prawie kanonicznym. Vademecum, edited by Bartłomiej Pieron, 37–54. Kraków: Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie. https://doi.org/10.15633/9788383700755.02. DOI: https://doi.org/10.15633/9788383700755.02
Google Scholar

Klimkiewicz, Dariusz. 2024. “Historyczno-prawna analiza domniemania niewinności w prawie kanonicznym.” Annales Canonici 20(1): 49–68. https://doi.org/10.15633/acan.20103. DOI: https://doi.org/10.15633/acan.20103
Google Scholar

Kubala, Maciej. 2024. “Prawo karne a jurydyzacja prawa kanonicznego. Rozważania w kontekście praktycznej aplikacji kanonicznej procedury karnej w przypadkach nadużyć seksualnych popełnianych przez duchownych wobec małoletnich.” Prawo w Działaniu. Sprawy Karne 57: 191–212. https://doi.org/10.32041/pwd.5710. DOI: https://doi.org/10.32041/pwd.5710
Google Scholar

Majer, Piotr. 2021. “Przełożony kościelny a notitia criminis w sprawie zastrzeżonego dla Kongregacji Nauki Wiary przestępstwa przeciwko VI przykazaniu Dekalogu.” Annales Canonici 17(2): 53–76. https://doi.org/10.15633/acan.4159. DOI: https://doi.org/10.15633/acan.4159
Google Scholar

Mazur, Karolina. 2021. “Dochodzenie wstępne w sprawie duchownych podejrzanych o popełnienie przestępstwa przeciw szóstemu przykazaniu Dekalogu z nieletnim.” Biuletyn Stowarzyszenia Kanonistów Polskich 31, no. 34: 123–140. https://doi.org/ 10.32077/skp.2021.34.1-8. DOI: https://doi.org/10.32077/skp.2021.34.1-8
Google Scholar

Mazurkiewicz, Dariusz. 2022. “Znowelizowane powszechne przepisy prawa kanonicznego dotyczące ochrony małoletnich przed przestępstwami seksualnymi.” Wrocławski Przegląd Teologiczny 30(2): 187–208. https://doi.org/10.52097/wpt.4956. DOI: https://doi.org/10.52097/wpt.4956
Google Scholar

Montini, Gian Paolo. 2014. “Il soggetto che conduce l’indagine previa e il giudice del collegio nel processo penale: la valenza del can. 1717 § 3, seconda parte.” Periodica 103: 625–662.
Google Scholar

Montini, Gian Paolo. 2025. “L’ordinario competente a condurre l’indagine penale previa (can. 1717).” Periodica 114: 185–204. https://doi.org/10.32060/PERIODICA.2.2025.01.
Google Scholar

Ruggiero, Giancarlo. 2022. “L’Indagine Previa nel Codice di Diritto Canonico.” Cammino Diritto, April 7, 2022, 1–10.
Google Scholar

Szymanowski, Łukasz Damian. 2026. “Cuestiones procedimentales a tener en cuenta en relación a la notitia criminis en el delito contra sextum cum minore conforme a la legislación canónica.” Cuadernos Doctorales de la Facultad de Derecho Canónico 32: 15–48.
Google Scholar

Trzaskawka, Ryszard. 2025. Kanoniczny proces karno-administracyjny w sprawie przestępstw contra sextum cum minore popełnionych przez duchownych. Praca magisterska wydana nakładem własnym. Warszawa: Nakład własny. ISBN 978-83-964115-5-6.
Google Scholar