Abstract

Reskrypt papieża Franciszka, opublikowany 18 maja 2022 roku, zawiera 4 paragrafy, które regulują powierzenie urzędu przełożonego członkom nieposiadającym sakramentu święceń w kleryckich instytutach życia konsekrowanego czy stowarzyszenia życia apostolskiego na prawie papieskim, w drodze odstępstwa od kan. 588 §2 KPK/83 i od norm prawa własnego, które odwołują się to tegoż kanonu. Zgodnie z treścią kanonu urzędy przełożonych w tychże podmiotach mogły być powierzane jedynie członkom, którzy są osobami duchownymi. W wyjątkowych sytuacjach ówczesna Kongregacja Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego udzielała dyspensy od kan. 588 §2 KPK/83, zezwalając na nominacje przełożonego lokalnego członka nieposiadającego święceń.

Nowe uregulowania wprowadzone przez papieski reskrypt dotyczą kleryckich instytutów życia konsekrowanego czy stowarzyszeń życia apostolskiego jedynie na prawie papieskim. Nie obejmują natomiast kleryckich instytutów i kleryckich stowarzyszeń na prawie diecezjalnym. W przypadku tychże instytutów pozostaje możliwość przedłożenia przez kompetentnego biskupa diecezjalnego prośby adresowanej do obecnej dykasterii Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego o powierzenie urzędu przełożonego lokalnego członkowi instytutu czy stowarzyszenia, który nie przynależy do stanu duchownego.

Zgodnie z reskryptem członek kleryckiego instytutu czy stowarzyszenia na prawie papieskim, który nie przyjął sakramentu święceń, może być mianowany przełożonym lokalnym przez najwyższego przełożonego za zgodą jego rady (§1). W tej sytuacji reskrypt nie przewiduje już żadnej interwencji Stolicy Apostolskiej. Reskrypt umożliwia także mianowanie tego członka przełożonym wyższym, po uzyskaniu pisemnego zezwolenia Dykasterii Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego. Zezwolenie to jest udzielane na wniosek najwyższego przełożonego, po uzyskaniu zgody jego rady (§2). Powierzenie urzędu przełożonego wyższego może dokonać się także na drodze wyborów. Jednak zatwierdzenie wyboru członka niebędącego prezbiterem musi być dokonane przez Dykasterię Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego (§3). Reskrypt papieża Franciszka umożliwia także wybór członka niebędącego osobą duchowną najwyższym przełożonym kleryckiego instytutu życia konsekrowanego lub stowarzyszenia życia apostolskiego na prawie papieskim. Wybór ten dokonuje się przez kapitułę generalną, zgodnie konstytucjami instytutu czy stowarzyszenia. Wymaga on jednak zatwierdzenia przez Dykasterię ds. Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego