Przestępstwa przeciwko VI przykazaniu Dekalogu w znowelizowanej Księdze VI Kodeksu prawa kanonicznego z 1983 roku

Dariusz Borek

doi:10.21697/pk.2022.65.3.05

Opublikowane: 01.10.2022

Tom 65 Nr 3 (2022)

Przestępstwa przeciwko VI przykazaniu Dekalogu w znowelizowanej Księdze VI Kodeksu prawa kanonicznego z 1983 roku

Dariusz Borek

Prawo Kanoniczne

Dział: Artykuły i rozprawy

https://doi.org/10.21697/pk.2022.65.3.05

Abstrakt

The article entitled Delicts against the Sixth Commandment of the Decalogue in the Revised Book VI of the 1983 Code of Canon Law analyses the most recent provisions of the Catholic Church concerning the penal protection of the Sixth Commandment of the Decalogue. The essential source is therefore Book VI of the Code of Canon Law in the amended version of 2021. In addition, it was also necessary to refer to the changes made in the special law motu proprio Sacramentorum sanctitatis tutela and the other statutory interventions of Pope Francis due to the interconnectedness of the issues discussed in the present article.

It should be noted that the Code of Canon Law, both before and after the 2021 amendment, does not explicitly provide for the penal protection of the sixth commandment of the Decalogue. Nevertheless, values related to the content of the sixth commandment are criminally protected in various places in Part II of Book VI of the Code of Canon Law. This is particularly evident in the case of can. 1395 and can. 1398, which explicitly refer to contra sextum violations as canonical offences. In the first of the cited canons, offences contra sextum are seen from the perspective of offences against the special duties of the clerical state. In the case of the second canon, on the other hand, we are dealing with contra sextum offences categorized as offences against human life, dignity, and freedom.

From an analysis of can. 1395 and can. 1398, it is clear that we are currently dealing with a significant widening of the material and personal scope concerning the protection of values related to the sixth commandment of the Decalogue. After the 2021 amendment, contra sextum violations are considered not only from the perspective of violations against the special duties of the clerical state, but also from the perspective of the protection of human life, dignity, and freedom.

Słowa kluczowe:

Dekalog, pornografia, molestowanie seksualne, grzech, kanoniczne prawo karne, przestępstwo kanoniczne, celibat

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Borek, D. (2022). Przestępstwa przeciwko VI przykazaniu Dekalogu w znowelizowanej Księdze VI Kodeksu prawa kanonicznego z 1983 roku. Prawo Kanoniczne, 65(3), 101–144. https://doi.org/10.21697/pk.2022.65.3.05

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

BIBLIOGRAFIA
Google Scholar

ŹRÓDŁA
Google Scholar

COGREGATIO PRO DOCTRINA FIDEI, DECLARATIO Persona humana, de quibusdam quaestionibus ad sexualem ethicam spectantibus, n. 10, 29 dicembre 1975, AAS 68(1976), s. 77-96.
Google Scholar

CONGERGAZIONE PER LA DOTTRINA DELLA FEDE, Norme sui delitti riservati alla Congregazione per la Dottrina della Fede (11 ottobre 2021), w: https://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/documents/rc_con_cfaith_doc_20211011_norme-delittiriservati-cfaith_it.html (dostęp 11.10.2021).
Google Scholar

CONGREGATIO PRO DOCTRINA FIDEI, Normae de delictis Congregationi pro Doctrina Fidei reservatis seu Normae de delictis contra fidem necnon de gravioribus delictis (21.05.2010), AAS 102 (2010), s. 419-434.
Google Scholar

CONGREGAZIONE PER IL CLERO, Lettera circolare circa alcune facoltà speciali, 18 aprile 2009, Prot. 2009.0556, Ius Canonicum 5(2010), s. 659-669.
Google Scholar

CONGREGAZIONE PER L’EVAGELIZZAZIONE DEI POPOLI, Lettera circolare Special faculties for administrative procedure for the laicization of priests, deacons and members of Institutes of Consecrated Life and Societes of Apostolic Life for missio ad gentes, Prot. 0579/09, March 31, 2009, w: Roman Replies and CLSA Advisory Opinions 25(2009), s. 48-52.
Google Scholar

FRANCESCO, Lettera Apostolica in forma di motu proprio, Come una madre amorevole del 4.06.2016, w: https://www.vatican.va/content/francesco/it/apost_letters/documents/papa-francesco_lettera-ap_20160604_come-una-madre-amorevole.html (dostęp 04.06.2016).
Google Scholar

FRANCISCUS, Constitutio Apostolica Pascite gregem Dei, qui Liber VI Codicis Iuris Canoici rerormatur, 23.05.2021, https://www.vatican.va/content/francesco/la/apost_constitutions/documents/papa-francesco_costituzione-ap_20210523_pascite-gregem-dei.html (dostęp 23.05.2021).
Google Scholar

FRANCISCUS, Rescritto del Santo Padre Francesco con cui si introducono alcune modifiche alle “Normae de gravioribus delictis”, https://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2019/12/17/1010/02063.html (dostęp 17.12.2019).
Google Scholar

FRANCISZEK, List apostolski w formie motu proprio Vos estis lux mundi z 7 maja 2019 r., w: https://www.vatican.va/content/francesco/pl/motu_proprio/documents/papa-francesco-motu-proprio-20190507_vos-estis-lux-mundi.html (07.05.2019).
Google Scholar

KATECHIZM KOŚCIOŁA KATOLICKIEGO.
Google Scholar

PONTIFICIO CONSIGLIO PER I TESTI LEGISLATIVI, Dichiarazione Circa l’ammissibilità alla santa comunione dei divorziati risposati, 24 giugno 2000, Losservatore Romano, 7 Luglio 2000, s. 1; Communicationes 32(2000), s. 159-162.
Google Scholar

TRIBUNALE APOSTOLICO DELLA ROTA ROMANA, Poenalis (Concubinatus), Sentenza di secodna istanza poi cnfermata, 14 maggio 2009 – McKay, Ponente, Ius Ecclesiae 24(2012), s. 75-91
Google Scholar

TRYBUNALE APOSTOLICO DELLA ROTA ROMANA - Posnaniense - Dimissione dallo stato clricale - Pregiudiziale: Nuova proposizione della causa - Decreto - 11 novembre 1993 - Stankiewicz, Ponente, Ius Ecclesiae 7(1995), s. 663-676.
Google Scholar

LITERATURA
Google Scholar

ASTIGUETA D.G., Facoltà concesse alla Congregazione per il Clero, Periodica 99(2010), s. 1-33.
Google Scholar

ASTIGUETA D.G., Le facoltà speciali concesse alla Congregazione per la Evagelizazzione dei Popoli e alla Congregazionje per il Clero, w: Studi Giuridici 96, Questioni attuali di diritto penale canonico, Città del Vaticano 2012, s. 135-148.
Google Scholar

BARBERO P., Tutela della comunione ecclesiale e sanzioni canoniche, Lugano 2011.
Google Scholar

BĄCZKOWICZ F., Prawo kanoniczne. Podręcznik dla duchowieństwa, t. 3, Opole 1958.
Google Scholar

BERNAL J., Cuestiones canónicas sobre los delitos más graves contra el sexto mandamiento del Decálogo, Ius Canonicum 54(2014), s. 145-183.
Google Scholar

BERNAL J., Régimen vigente de los delitos contra el 6° mandamiento, w: Processo penale e tutela dei diritti nell’ordinamento canonico, a cura di Davide Cito, Milano 2005, s. 415-432.
Google Scholar

BOREK D., Przestępstwa zastrzeżone dla Kongregacji Nauki Wiary (normy materialne i proceduralne), Tarnów 2019.
Google Scholar

BOREK D., Sextum Decalogi praeceptum w kanonicznym prawie karnym aktualnie obowiązującym, Tarnów 2015.
Google Scholar

CALABRESE A., Diritto penale canonico, Città del Vaticano 1996.
Google Scholar

CAPPELLO F., De matrimonio, Augustinae Taurinorum-Romae 1947.
Google Scholar

CHELODI J., Ius poenale et odro porcedendi in iudiciis criminalibus iuxta Codicem Iurisi canonici, Tridentini 1920.
Google Scholar

CITO D., Le pene per i singoli delitti (cann. 1364-1399), w: V. DE PAOLIS - D. CITO, Le sanzioni nella Chiesa. Commento al Codice di Diritto Canonico. Libro VI, Roma 2001, s. 283-369.
Google Scholar

D’AURIA A., L’imputabilità nel diritto penale canonico, Roma 1997.
Google Scholar

DE PAOLIS V., De sanctionibus in ecclesia. Adnotationes in Codicem: Liber VI, Romae 1986.
Google Scholar

DE PAOLIS V., Delitti contro il sesto comandamento, Periodica 82(1993), s. 293-316.
Google Scholar

GASPARRI P., Tractatus canonicus de matrimonio, I, Typis polyglottis Vaticanis 1932.
Google Scholar

MOSCA V., Le facoltà speciali concesse alla Congregazione per l’evangelizzazione dei Popoli e alla Congregazione per il Clero (in particolare circa la dimissione dalla condizione giuridica clericale in poenam ed ex officio per via amministrativa), Quaderni di Ius Missionale 3, I delitti riservati alla Congregazione per la Dottrina della Fede, a cura di Andrea D’Auria – Claudio Papale, Roma 2014, s. 159-180.
Google Scholar

MOSCONI M., L’azione del vescovo a tutela del celibato dei chierici. Il ricorso al precetto penale, Quaderni di diritto ecclesiale 18(2005), s. 181-193.
Google Scholar

PAGLIALUNGA S., Il sanzionamento del sacerdote concubinario. Una norma a difesa dell’obbligo alla continenza (can. 1395 § 1), Periodica 106(2017), s. 341-358.
Google Scholar

PAGLIALUNGA S., Il sanzionamento del sacerdote concubinario. Una norma a difesa dell’obbligo alla continenza (can. 1395 § 1), Roma 2017.
Google Scholar

PIGHIN B.F., Diritto penale canonico, Venezia 2008.
Google Scholar

PIGHIN B.F., Il nuovo sistema penale della Chiesa, Venezia 2021.
Google Scholar

PRÜMMER D.M., Manuale Theologiae moralis secundum principia S. Thomae Aqiunatis II, Barcinone-Friburgi Brisg.-Romae 1960.
Google Scholar

SUCHECKI Z., Przestępstwa przeciwko szóstemu przykazaniu Dekalogu z uwzględnieniem ustaw partykularnych Konferencji Episkopatu USA, w: Powołanie franciszkańskie: przeżywanie charyzmatu w XXI wieku, red. Z. Kijas, Kraków 2003, s. 37-65.
Google Scholar

SYRYJCZYK J., Kanoniczne prawo karne, część szczególna, Warszawa 2003.
Google Scholar

SYRYJCZYK J., Sankcje w Kościele, część ogólna komentarz, Warszawa, 2008.
Google Scholar

URRU A.G., Punire per salvare. Il sitema penale nella Chiesa, Roma 2002.
Google Scholar

VERMEERSCH A. - CREUSEN J., Epitome Iuris Canonici, III Romae 1946.
Google Scholar

ZALBA M., Theologiae moralis compendium, Matriti 1958.
Google Scholar

INNE
Google Scholar

Castiglioni L. e Mariotti S., Il vocabolario della lingua latina di, Milano 1996.
Google Scholar

Kumanieckie K., Słownik łacińsko-polski, Warszawa 1988.
Google Scholar

Meisels W., Podręczny słownik włosko-polski Tom II M-Z, Warszawa 1986.
Google Scholar

Słownik PWN, w: https://sjp.pwn.pl/szukaj/uwodzić.html.
Google Scholar

Dariusz Borek

Afiliacja:

Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie Polska

Biogram

O. dr hab. Dariusz Borek, prof. ucz. – należy do prowincji pw. św. Józefa w Polsce Zakonu Braci Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel (karmelici). Od 2001 r. jest zatrudniony na Wydziale Prawa Kanonicznego Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Jest autorem rożnych publikacji – monografii i artykułów – szczególnie z zakresu kanonicznego prawa karnego.